МАКСІМ ТАНК
ДЗЁННІКІ (1980-1994)
1980
2.І. Эйнштэйн пісаў: «Не трэба нікому прысвячаць самога сябе, а даць толькі з сябе самае большае тры чвэрці. Бо калі ў навуцы, у мастацтве ці ў асабістым жыцці сустракае нас расчараванне, дык гэта адна чвэртка той часткі, якой не прысвяціў нікому».
Мне здаецца, цяжка падзяліць жыццё сваё на часткі і, бадай, немагчыма іх так размеркаваць, як гэта раіць Эйнштэйн.
Думаў закончыць мінулагодні верш, але і сёння не змог. большасць маіх вершаў — мая біяграфія. Пошта прынесла з дзесятак лістоў.
Пасля чарговай сваркі нашых маладых Сярожка заявіў, што ён, калі не перастануць сварыцца, пакіне іх і пойдзе з дому. Помню, як і я перажываў розныя дамашнія баталіі ў дзедаўскай хаце. Відаць, не памыляўся Тувім, калі гаварыў, што жыццё — гэта мука.
3.І. Атрымаў сігнальны экземпляр сваёй казкі пра Мураша-Бадзіню ў цудоўным афармленні М. Гуціева. Памёр С. Шчыпачоў. Быў адным з папулярнейшых паэтаў. Асабліва ў часы, калі амаль усе пісалі жалезабетонныя вершы і розныя агіткі.
Угаворваюць, каб я пісаў успаміны. Я пра ўсё сказаў у сваіх вершах. Што яшчэ магу да іх дадаць?
7.І. Цярушыць дробны снег. Валя Куляшова дала рэцэпт ад кашлю: 100 гр. мёду і свінога тлушчу, 15 гр. алоэ. Піць перад сном па сталовай лыжцы з гарачым малаком. Трэба будзе спрабаваць, бо і сам не сплю і другім перашкаджаю. Прасіў К. М. Платонава даведацца, як абстаіць справа аб прысваенні звання Героя Савецкага Саюза М. Дворнікаву.
На небасхіле новага года сабраліся такія хмары, што ў любы дзень могуць праліцца крывавым дажджом. А мы ў гэты час узяліся за падрыхтоўку да Алімпіяды, якая вельмі дорага нам будзе каштаваць, бо нават дэфіцыт ад канадскай алімпіяды застаўся такі, што людзі старэйшага пакалення гэтай краіны да канца свайго жыцця яго не пакрыюць. А што казаць пра нас? Дэфіцыт будзе яшчэ большы.
10.І. Ездзіў у Каралішчавічы, дзе зараз адпачываюць Верачка і Дзяніска. Цішыня там. Лec у снежным уборы. Каб не дамашнія справы, прыехаў бы сюды папрацаваць. Тэлеграма ад Д. М. Грудасава. Трэба быць у Маскве на пасяджэнні Камісіі па ахове прыроды.
«Не дай мне Бог сойти с ума»… Адкуль магла прыйсці А. Пушкіну гэта думка?
26.І. Чакаю М. Арочку. Збіраецца нешта пісаць пра мяне, пра заходнебеларускую літаратуру. На 63-м годзе жыцця памёр Е. Мірановіч. Пару тыдняў таму бачыў я яго ў Таварыстве дружбы. Дамовіліся сустрэцца з ім у яго Любані і ў нас, на Нарачы. Я ўсё збіраўся пра яго напісаць. Вось як адклад не ідзе ў лад.
31.І. Еду на літаратурны вечар у Маладзечна. Чытаю і захапляюся Язэпавым перакладам міцкевічаўскай эпапеі «Пан Тадэвуш». Не магу толькі пагадзіцца, што, скараціўшы трынаццаціскладовы радок арыгінала, перакладчык змушаны быў павялічыць колькасць радкоў паэмы.
Відаць, на гэта звернуць увагу і рэдактары. Доўга пераконваў Язэпа, што гэтага не трэба рабіць, а ён — мяне ў слушнасці сваёй пазіцыі. Здзіўляе, што ў сваіх тлумачэннях да паэмы Ю. Кшыжаноўскі беларускія словы ці яўныя беларусізмы называе правінцыялізмамі. Да іх ён адносіць такія, як: боровік, крываўнік, метліца, свежоп (свірэпка), ботвіня, незабудка, опенькі, пастка, склюд, покуць, шурпаты, заушнічкі, дзяды, макрыца, отава, зажынаць, прызба, сіто, цівун, кабан, котух, пшэвенсло, дзеўка, сковорода… (Выданне 1955 г., «Чытальнік»)
1.II. Позняй ноччу вярнуўся 3 Маладзечна. На літаратурным вечары пазваёміўся з многімі землякамі: сакратаром райкома В. А. Ляшкевічам, Л. Ф. Лыкавай, Л. С. Абраменка, Л. А. Бабій, В. І. Носавым. 3 некаторымі я ўжо раней сустракаўся, калі быў на адкрыцці бібліятэкі. Віктар Іванавіч падарыў сваю брашуру і прысвечаны мне верш.
У 11-м нумары «Советской литературы» на чэшскай мове, у перакладах Ю. Андрычака, змешчана падборка маіх вершаў і анатацыя Н. Купрыянавай. Атрымаў пісьмо ад В. С. Рабава аб тым, што ў іх ваенным выдавецтве запланаваны мой зборнік вершаў. Просіць толькі хутчэй яго прыслаць. Знайшоў цікавую пагаворку ў I. Есенберліна: «Хочаш пасварыць чалавека з сябрамі — узнагародзь яго пры ўсіх».
14.ІІ. Учора вярнуўся з Масквы. Нудна прайшла сесія Камітэта па прэміях. Удалося толькі наведаць М. I. Таўбэ ды прагледзець некалькі цікавых фільмаў: «Першая паласа» і «Казанова» (Феліні), «Рой» (Дэвенціса), «Вяселле» (Облеблана), «Адвакат з забяспечанай будучыняй» (дэ Санціса), «Незамужнія жанчыны», «Вузы крыві» (Шаброля), пабываць на канцэрце А. Салаўяненкі і каторы раз — паглядзець «Мёртвыя душы».
Званіў А. Бачыла. Выйшаў сігнальны экземпляр мініяцюрнага зборніка любоўнай лірыкі «Ave Maria». Трэба будзе закупіць пару сот экземпляраў. Перачытаў «Песню з Бярозы» А. Гаўрылюка, перакладзеную на беларускую мову Н. Мацяш. «Песня з Бярозы» выдадзена на трох мовах — рускай, украінскай, беларускай — з прадмовай Р. Братуня.