– Ол баар дии! Света хайдах курдук бэриниилээх дьүөгэний? – Балбаара дууһата төһө да ытаатар, күлбүтэ буолла. Кини бу курдук олорбута ыраатта. Дууһата киниттэн туспа эттик курдуга. Муҥатыйара, ытыыра-ыллыыра, сүрэҕэ хам ылара, мөхсөрө-нүөлүйэрэ. Онтон кини бэйэтэ күннээҕи түбүгүнэн олороро. Дууһата суох, хаҕа эрэ. Кыыһа аҕатын туһунан эппитин истибэтэҕэ буолла да, иһигэр олус ыарыылаахтык ылынна. Төһө да Ньукулайын аһыннар, тугу да гынар кыаҕа суоҕа. Төһөлөөх кинини сэрэтэ сатаабытай? Хайыай, хас биирдии киһи тус олоҕор бэйэтэ эрэ эппиэттиир. Кини баҕарбытын да иһин, кэргэнин оннугар олорор кыаҕа суоҕа.
Сотору Саҥа Дьыл сүпсүлгэнэ бу тиийэн кэлбитэ. Балбаара бу күннэргэ үлэтэ ордук элбэҕэ. Кини олох утуйар уутун умнан туран иистэммитэ. Сакааһын быыһыгар кыыһыгар ыраахтааҕылар кэтэр ырбаахыларын курдук уһун, синньигэс бииллээх былаачыйа тикпитэ. Аллараа өттүнэн сарайан түһэрин курдук иһинэн боробулуоханан уобуруччу иилбитэ. Убайа Петя кытаанах кумааҕыны фольганан бүрүйэн, төбөтүгэр сүрдээх үчүгэй хоруонаны оҥорбута.
Люда онон киинэҕэ көстөр сарыабына курдук оҥостон, үөрэн-көтөн оскуолатыгар тэбиннэ. Петя эмиэ киэһэ оскуолатын биэчэригэр барардыы тэриннэ. Кини уол уол курдук судургу. Наар кэтэр көстүүмүн бэйэтэ ыраастанна, өтүүктэннэ.
– Ийэ-э, эн иискин тохтот. Тугу да астаама, биһиги оскуолаҕа аһыахпыт. Сыт, сынньан, – диэн баран ийэтин сымнаҕастык кууһан ылла. Ийэ уолун диэки махтаммыттыы имэрийэ көрдө.
– Сөп, сөп. Сынньаныам. Ол эрээри, хайдах аһа суох олоруомуй. Баҕар, аҕаҕыт кэлиэ дии.
Уола ийэтин диэки аһыммыттыы көрөн баран, саҥата суох тахсан барда. Дьахтар дьиэтигэр биирдэ чуумпу сатыылаата. Кулгааҕа куугунаан ылла. Туран эрэллээх доҕорун, араадьыйатын, холбоото. Киэһээҥҥи сонуннары кэпсээн эрэллэр. Биэс сыллаах былаан туолуутун туһунан сылайбакка биэрэллэр. Сытан ылыан саныы-саныы киэһээҥҥи аһын өрбүтүнэн барда. Сылаас аһа суох хайдах хонуохтарай? Сэмээр кэргэнин кэтэһэр. Хортуоппуйун ыраастаан, сууйаары уһаатын диэки баран истэҕинэ, төлөпүөнэ тырылаата. Дьиэ чуумпутун аймаан, ураты модьуурдаахтык тыаһаабыт төлөпүөнүгэр биирдэ ойон тиийдэ.
– Алло!
– Баһаар! Баһаар! Кэмбинээт дьиэтэ умайа турар! – хайа эрэ дьахтар куолаһа мэйиитигэр дьөлө киирэрдии хаһыытаата.
Балбаара атаҕа биирдэ баата курдук буолла. Хортуоппуйдаах миискэтин туппутунан дьыбааҥҥа накыс гынна. Чочумча дөйүөрэн олордо. «Коля! Коля!» дии санаат, хантан кэлбитэ биллибэт күүс киирэн, ойон туран таҥынна. Сиирэ-халты сонун, бэргэһэтин кэтээт, таһырдьаны былдьаста. Кэмбинээт диэки тохтообокко сүүрэн тиийдэ. Баһаарынай массыыната улахан уотун умуруорбут. Киирэр аан диэкиттэн салҕааһын дьиэ уокка былдьаммыт. Хап-хара буруо унаарар.
– Харабынай! Харабынай ханнаный? Тыыннаах дуо?! – дии-дии тоҕуоруһан турар дьоҥҥо тиийдэ.
– Варвара, Варвара! Бу тугуй ээ?! Судаарыстыба баайын-дуолун уокка былдьаппыт дии Ньукулайыҥ! – дириэктэрэ, кини санаатыгар, олус холкутук унаарытан саҥарда.
– Оттон бэйэтэ ханнаный диибин ээ?!
– Ханна барыай? Баар! Итирэн баран табаҕын умуруорбакка утуйан хаалбыт! Оо, бу айылаах ороскуоту ким уйунар?! Эн хата ону санаа! Эриҥ буолуохсут ол олорор!
Балбаара ыскаамыйаҕа нүксүйэн олорор Ньукулайыгар сүүрэн тиийдэ. Киһитэ кутталыттан өйдөммүт курдук. Биир кэм «тыый, тыый, тыый…» эрэ диэмэхтиир.
Ол түбэлтэ кэнниттэн суут Ньукулайы хаайыыга уураахтаабыта. Дьокуускай таһынааҕы холуонньаҕа ыыппыттара. Маҥнай утаа аҕалара хаайыыттан ый баһыгар-атаҕар суруйар этэ. Кэлин суруга мэлийбитэ…
Төһө даҕаны аймалҕаннаах сыл саҕаланнар, Михайловтар син өрүһүнэн кэмнэринэн олороллор. Дьиҥинэн баран эттэххэ, ыал ийэтэ Балбаара оҕолоругар ийэни-аҕаны толору солбуйан сылдьар буолан, аҕалара суоҕуттан оҕолор улаханнык оҕустарбатахтара. Хата олохторо уоскулаҥ буолбута. Киэһэ аайы ийэлэрэ аҕаларын күүтэн долгуйара тохтообута.
Саас оскуолаларыгар ураты сүпсүлгэн турда. «Артекка» биир путевка кэлбит. Учууталлар, оҕолор бары Петя Михайлов барара биллэр диэтилэр. Кылаастарын салайааччыта кылаас чааска Петяны «Артекка» барарынан эҕэрдэлээтэ.
– Сэбиэскэй Сойуус бары муннугуттан уһулуччу талааннаах оҕолор мустар сирдэригэр барар улахан чиэс-бочуот! Биһиги оскуолабытыгар, мин өйдүүрбүнэн, бу маҥнайгы путевка. Бу курдук оройуоҥҥа биирдии путевка кэлэр. Быйыл биһиги оскуолабыт олимпиадаларга көрдөрүүтэ бастыҥ буолан тигистибит, – учууталлара Маргарита Дмитриевна үөрэн-көтөн эттэ. – Биһиги педсэбиэккэ Петя Михайловка путевканы биэрэр туһунан быһаарыныыны ыллыбыт. Онон, оҕолоор, Петяны эҕэрдэлиэҕиҥ!