Кинилэр, айылҕаҕа тахсыбыт дьон быһыытынан, бэйэ-бэйэлэрин дьээбэлэһэн, күлэн-салан бардылар. Эчи, салгын сибиэһэйэ, күөх чээл от-мас кэрэтэ барыта охсон, аһыах санаалара баһыйан, тиийиэхтээх сирдэригэр тиийбэккэ, иһэн-аһаан бардылар. Биэс эр бэрдэ биирдии пиибэ аайы туох буолуохтарай? Кыратык харахтара эрэ ирим-дьирим буолан, хантан өссө пиибэ булар толкуйугар түстүлэр. «Төрөөбүт күҥҥэр элбэх пиибэни ылыаххын, бэлиэтээ да бэлиэтиирдии бэлиэтиэххин», – дэстилэр. Кешалара буруйу бэйэтигэр ылынан, өр толкуйдуу барбакка, тугу эрэ буларга сананна.
– Билигин кэлиэм, – диэн баран табаарыһын матасыыкылынан дэриэбинэҕэ элээртэ. Киэһэ буолан, уулуссаҕа дьон суох. Арай дэриэбинэ хайа эрэ түгэҕэр «Биис Миисэ» ыһыытыыра-хаһыытыыра иһиллэр.
Дэриэбинэҕэ икки чааһынай маҕаһыын баар. Күрэхтэһэ-күрэхтэһэ иккиэн араас мааркалаах пиибэлэри аҕалан атыылыыллар. Оҕо, кырдьаҕас диэн араарбакка, өрөбүл, бырааһынньык күннэрин аахсыбакка биэрэллэр. Уол чааһынай маҕаһыыннар тустарынан дьон саҥарарын элбэхтик истэр буолан, «кэһэтэлиэххэ» дии санаан, дэриэбинэ кытыытыгар турар маҕаһыын диэки уруулун салайда. Кеша «Сайдам» чааһынай маҕаһыыҥҥа ойутан тиийэн, өр толкуйдуу барбакка, баһаарынай ааны тоҕо тардан, икки блок пиибэни ылан таҕыста. Хата, сигнализация суоҕуттан күлүгэр имнэннэ.
Уолаттара үөрүү-көтүү бөҕө буоллулар, хайҕаан уус тыллара барыта баранна. Ол күн иннилэрин-кэннилэрин билбэт гына итирдилэр. Кеша сарсыарда дьиэтигэр тиийбитигэр, дьоно: «Биис Миисэ» маҕаһыыны халаабыт, илдьэ бараллар үһү», – диэн кэпсии тоһуйдулар. Уол соһуйа иһиттэ, ол аата мин кэннибиттэн киирдэҕэ диэн бэйэтин уоскутунна.
Уолаттарын көрсө тиийбитэ, дьоно төбөлөрө ыалдьан, арбы-сарбы туттан олороллор.
– Хата, эн тутуллубатаххын, «Биис Миисэ» хаайыыга барар буолбут, – диэн туох да кыһалҕата суох кэпсээтилэр. Кеша олус куттанар, ол быыһыгар буруйа суох «Биис Миисэни» аһына саныыр. Оҕо эрдэҕиттэн тулаайах буолан, муор-туор, ускул-тэскил сылдьан «Биис Миисэ» диэн ааттаммыт эрэйдээх, күн ахсын арыгы иһэн төһө да ыһыытаатар-хаһыытаатар, сытар ынаҕы туруорбат сымнаҕас майгылааҕын киһи барыта билэр.
– Кини итинниккэ хайдах тиийдэҕэй? Бачча сааһыгар дылы уорбута-алдьаппыта суоҕа. Бука, эдэр уолаттар оҥоһууларыгар түбэстэҕэ, – диэн дьоно итэҕэйбэтэхтии кэпсэтэллэрин саҥата суох истэн кэбистэ. «Мин билиннэхпинэ, бырастыы гыныахтара суоҕа. Биир сыл баҕас хаайыллабын. Эмиэ тоҕо даҕаны маҕаһыын аанын тоҕо тарда-тарда пиибэ ылбытым буолуой? Оннук хаһан да санаабат этим ээ, ити барыта испит пиибэм төбөбөр тахсан, эбиитин уолаттарга киһиргээн дьаабыланнаҕым, билигин дьон биллэхтэринэ туох диэхтэрэй, саат-суут. Төрөппүттэрим төһө эрэ кэлэйэллэр, ийэм айманан, ытаан-соҥоон, мөҕөн-этэн аҕай биэрэрэ буолуо. Маҕаһыыммыт аана эчи кэбирэҕин, үстэ эрэ тардыбыппар аһыллан кэлбитэ. Иһиттэн күрүчүөгүнэн эрэ хатанан турбут быһыылаах» диэн санаа өйүттэн түспэккэ эрэйдээн, күнү быһа оронугар түүрүллэн сытта.
Киэһээҥҥи аһылыкка аһаабакка, уруккутун курдук тэлэбиисэр манаабакка, эрдэ утуйардыы оҥоһунна.
Ийэтэ ыарыйдаҕа дии санаан, төбөтүн тутан көрдө.
– Һыллы, ыарыйдыҥ дуо?
– Суох.
– Оччоҕо туохтан арбы-сарбы буоллуҥ? Аһаабаккын дуо? – диэн ийэ киһи быһыытынан арахсыбакка ыйытарын истэн, аҕата: «Бэҕэһээҥҥи пиибэтиттэн ыарыйда ини. Сыттын», – диэн туруортарбата даҕаны.
Кеша уол санаарҕаан олох утуйбата, наар маҕаһыыны халаабытын санаан таҕыста. «Акаарыбын даҕаны, тоҕо халаабытым буолла, аны баҕас пиибэни испэт инибин. Дьоммун түһэн биэрбиппин, аны хайа сирэйбинэн төрөппүттэрбин утары көрөбүн. Сүгүн үөрэммэтим, эбиитин уоруйах аатырдым… Арай бэйэм билиннэхпинэ, буруйум чэпчиэ эбитэ дуу?» диэн түүнү быһа кэмсинэн таҕыста. Эбиитин Биис Миисэ киһини барытын «быраатынан, убайынан» ыҥыран, иэдэһэ тэтэрэн, мунна сынтайан, үөрэ-көтө турара хараҕар көстө турар.
Сарсыҥҥы күнүгэр суобаһа оонньоон, билинэргэ сананан, хонтуораҕа саллаҥнаан тиийдэ.
– Мин халаабытым… Миисэ буолбатах – диэн билиммитигэр соһуйа түстүлэр.
– Маҕаһыыны алдьатыы – оҕо оонньуута буолбатах. Быһаарсыахпыт, бакаа дьиэҕэр бар, – диэн баран, уол олус өлөн-өһөн түспүт көрүҥнээҕиттэн участковай милииссийэҕэ биллэрдилэр.