– Хайа, аҕаллыҥ дуо?
– Виктор, сөп буолбуккун ээ. Сыт, утуй.
– Эн миигин хамаандалаама! Балаһыанньабар, баайбар ымсыыран кэргэн тахсыбыккын өйдөөбөтө буолуо диигин дуо?! Бу нэдиэлэҕэ биэрбит сүүрбэ тыһыынчабар тугу атыыласпыккыный? Отчуоттаа!
– Сарсын кэпсэтиэхпит. Утуйуох эрэ.
– Суох, билигин отчуоттаа! Туох баар чеккин аҕалан көрдөр!
Түүннэри аны харчы аахсыыта буолбута. Марина ордубут чектэрин аҕалан остуолга сүөкээбитэ. Киһитэ калькулятордаах олорон аахпытынан барбыта.
– Мин өйбүн хаһан да сүтэрбэппин. Не зря школу окончил с золотой медалью! Ити дьон курдук итирэн охтон бэрт. Онон миигин албынныаҥ суоҕа! Пахай! Манна уон эрэ тыһыынча тахсар дии! Сороҕун ханна гынныҥ? Дьоҥҥор илдьэн биэрдиҥ дуу?
– Чектэри барытын мунньан ис диэн сэрэтиэххин! Сороҕо суох буоллаҕа дии!
– Эн өйдөө! Мин эйигиттэн харчыбын харыстаабаппын. Оттон ити акаары кыыскар тугу эмит ылыаҥ да, атын кэпсэтии буолуо! Кини пенсиялаах, алименнаах буолбат дуо?
– Витя! Как тебе не стыдно?!
Дьахтар элбэҕи тулуйуон сөп. Олох туһугар, оҕо туһугар. Арай оҕотун кимиэхэ даҕаны атаҕастатыа суоҕа. Ийэ сүрэҕэр оҕотуттан ордук күндү суох. Марина даҕаны дьолго баҕаран тулуйа сатаабыта. Балтараа сыл бииргэ олордулар. Дьолго умсан баран, бадарааҥҥа сөтүөлээтэ. Түксү! Аны тулуйар күүс суох! Бу тухары Виктор көнүө, биир үтүө күн кэлэн бырастыы гыннарыа диэн иһигэр төһөтө күүппүтэ буолуой? Суох. Кини уларыйбатаҕа. “Туһалаах дьону” аҕала турбута, олору аһатар, арыгылатар Марина эбээһинэһэ этэ. Таптыыр киһитэ хайдах итинник дьүһүн кубулуйбутун өйдөөбөт. Арааһа, дьиҥ иһин көрдөрөн эрдэҕэ. Урут кубулуна сырыттаҕа. Кини санаатыгар дьахтарга харчыттан ордук туох да наадата суох. Баай-талым олох туһугар тугу барытын тулуйуохтаахтар. Марина таптаабыт киһитэ кинини киһинэн аахпатын өйдөөбүтэ.
Кыһыҥҥы дьыбардаах күн туох да кэпсэтиитэ суох малын-салын хомуммута. Эмискэ киирэр аан тэлэллэ түспүтэ да, Виктор аҕылаан-мэҕилээн киирэн кэлбитэ.
– Хайа, бу тоҕо хомуннуҥ?
– Кыайан бииргэ олоруо суохпут. Тулуйарбыттан аастым. Айдаана суох миигин ыыт, баһаалыста.
– Кэлэргэр икки эрэ чымаданнаах этиҥ. Бараргар мал-сал бөҕөтө буолбуккун дуу?! Бу барыта мин харчыбар ылыллыбыт таҥастар. Бу кэтэ сылдьар көстүүмүҥ эмиэ. Барытын хаалларан бар!
Марина маны эрэ күүппэтэҕэ. Ытыы-ытыы көстүүмүн устубута. Хайыай, чугас сыппыт халаатын булан кэппитэ. Бииргэ олорон атыыласпыт таҥастарын хостоон хаалларбыта.
– Норка саҥыйаҕы уонна дубленканы хааллараргын умнумаар эрэ! Ээ, уонна… – диэт сүүрэн кэлэн бэлэхтээбит биһилэҕин устаары тарбаҕын эрийэн мускуйбута. Марина сиргэммиттии биһилэҕин ыксалынан устаат муостаҕа элиппитэ.
Хайдах аҥаардас халаатынан айанныай? Балтыгар таҥаскын уларыс диэн эрийэригэр күһэллибитэ. Ону истэн киһитэ өссө алдьаммыта.
– Мин ааппын куоракка ыытаары үҥсэргии олороҕун дуо?!
Марина хомойон, кэлэйэн утары саҥарар күүһэ суох. Ол курдук балтын кытта саҥата суох тахсан барбыта. Букатыннаахтык.
…Кыыдааннаах кыһын ааһан саас кэлбитэ. Марина урукку үлэтигэр хат киирбитэ. Кини тоҥмут дууһатын сааскы ылааҥы күннэр сылыппыттара. Биирдэ “Универмакка” киирэн иһэн билэр дубленкатыгар хараҕа хатаммыта. Марина саһархай өҥнөөх, чараас дубленканы бэрт уһуннук көрдөөн булбута. Саҥа кэтээт, автобуска олоробун диэн, кэннигэр кыра бээтинэни түһэрэн санаата түспүтэ. Ол бээтинэни хайдах да ыытарын билбэккэ, оннук хаалларбыта. Билигин ол бээтинэлээх дубленката иһэр. Ситэн кэлэн дубленка билиҥҥи хаһаайкатын көрбүтэ. Орто саастаах, түбүккэ баттаппыт көрүҥнээх дьахтар ыараханнык кирилиэһи өрө дабайан иһэр. £ссө биир дьолго баҕарбыт дьахтар…
Таҥнарыы
1984 сыл самаан сайына. Быйыл оскуоланы бүтэрбит 10-с “б” кылаас оҕолоро сыбаайбаҕа кэлэн олороллор. Кинилэр олохторугар бастакы уруулара. Оҕолор туус маҥан платьелаах, фаталаах Катяны уонна хап-хара көстүүмнээх, үп-үрүҥ сорочкалаах, бабочкалаах Алешаны атын харахтарынан көрөллөр. Күн бэҕэһээ биир паартаҕа олорбут, үөрэммит оҕолоро ыал буолар мааны күннэрэ. Киһи итэҕэйиэ суоҕун курдук. Бу долгутуулаах түгэҥҥэ кэлбит оҕолор, аны улахан дьон буоллубут диэбиттии, дуоспуруннаахтык тутта-хапта сатыыллар.
Катялаах Алеша – олус да кыраһыабай паара! Кинилэр ахсыс кылаастан доҕордоспуттара. Бииргэ үөрэнэр оҕолоро маҥнайгы тапталга умайбыт доҕотторун ханнык эрэ ураты дьон курдук ылыналлара. ¥ксүлэрэ оҕо саастарыттан арахса илик буолан, кинилэр тапталларын туораттан көрөн дьиктирдии саныыллара. Кыргыттар Катя Алешаттан сылтаан санаата түһэрин-тахсарын, ытыырын-үөрэрин барытын тэбис-тэҥҥэ үллэстэллэрэ. Кинилэр кыыһырсыбыт буоллахтарына иллии сатаан ол соро буолара. Биир тылынан, кинилэр бары таптал диэн улахан иэйиигэ кыттыгастаах этилэрэ. Тапталлаахтар оскуола боруогун атыллаат холбоһор буолбуттарыгар ким даҕаны соһуйбатаҕа. Оннук буолуохтаах да этэ. Онон бүгүн выпускной балларын салгыыта курдук – учууталлар, кылаас оҕолоро бары бааллар.