– Хотуой, эр киһини дьахтар көрөр баҕайыта. Сашаны сууйан-тараан кэбистэххинэ, уол да уол буола түһүөҕэ. Сирэ сылдьан былдьатаайаххын! Иҥээҥниир учуутал кыргыттар бааллар быһыылаах!
– Баһаалыста, оччо ыксаабыт буоллахтарына, Сашкаҕа таҕыстыннар ээ!
Шура уол балтыгар сордонорун билэр буолан кэпсэтэн көрбүтэ. Ити кыыс хайдах буоларын кини өйдөөбөт. Саша мээнэ буолбатах. Бииргэ төрөөбүттэр бары турунан бааһынай хаһаайыстыба тэриммиттэрэ. Билигин бөһүөлэк биир сис ыала. Уол туспа ыал буоллаҕына, дьиҥнээх хаһаайын буолар чинчилээх. Атыттар курдук кулууп танцытын кэтээбэт. Арай Лена кэлиэҕиттэн кулууп диэки хаамар буолбутун Шура бэлиэтии көрөр. ¥ҥкүү кэнниттэн Лена кыргыттарын кытта төннөр. Уол ыраах соҕус кэннилэриттэн батыһан иһэр буолар. Симигэ бэрт буолан чугаһаабат быһыылаах. Сордоох да кыыс! Эмиэ тылын истибэтэ. Шура балтын мөҥүттэ санаата.
Оттон Лена эр киһиэхэ идеала олох атын. Сиртэн-буортан тэйбит курдук ыраас, маанытык таҥнар, сырдык сэбэрэлээх уонна, кылаабынайа, өйдөөх, киэҥ билиилээх дьону сөбүлүүр. Куттас, симик эр дьону ахсарбат. Эр киһи буолан баран, кимиилээх соҕус буолуохтаах. “Ити Роман Романович курдук”, – дии санаан кыыс ис-иһиттэн тэтэрэн кэллэ.
Кырдьык, кини Роман курдук киһини букатын сириэ суоҕа этэ. Манна диэн эттэххэ, эр киһи да кыыска хараҕын хатаабыт быһыылаах. Оскуолаҕа наар кэлэр буолла. Ленаны ол-бу улахан суолтата суох дьыаланы быһаарсыбыта буолан ыҥыртарар идэлэннэ. Сылтах көһүннэ да дойдулуур бэйэтэ кэлин сырыыта тохтообут курдук. Бэл диэтэр, дьахтар күнүгэр баара.
Бырааһынньыктыы киэргэммит кулуупка дьон “лыык” курдук мустубут. Бөһүөлэк олоҕор оскуола тутаах оруолу ылар. Улахан концерка учууталлар кыттар үгэстээхтэр. Лена сценаҕа тахсаат бастакы кэккэҕэ Роман Романович олорорун бэлиэтии көрөн, ис-иһиттэн долгуйан ылла. Мустубут дьону хайдах эҕэрдэлээбитин, ырыаһыты биллэрбитин өйдөөбөт. Туймаарбыт курдук сырытта.
– Ленабыт бүгүн туох айылааҕын долгуйбутай? Кыһыл ырбаахытын курдук имэ тэтэрбит, – дьүөгэлэрэ настырыанньатын бэлиэтии оҕустулар.
– Роман Романович ити айылаах кытардар дуу?.. – Варя кыыс күлэн хараҕын үүтэ көстүбэт.
Лена олоҕор бу дьахтар күнүн бырааһынньыга саамай дьоллоох күнүнэн буолбута. Роман Романович киниттэн хараҕын араарбакка көрөрүн кыыс, этэргэ дылы, тириитинэн сэрэйэрэ. Эдэр киһи бу киэһэ кинилэр аттыларыттан арахпатаҕа. Бытаан үҥкүү буолла да, Ленаны иилэ хабан ылан саала устун эргитэр. Лена вальс маннык имэҥнээх буолуо дии санаабат этэ. Тула дьон биир кэм устан долгулдьуйаллар, оттон кини иннигэр сөбүлүүр киһитин эрэ долгуйбут сэбэрэтэ көстөр. Тапталы туойар ырыа тыллара дууһатын ортотунан киирэн, кини иэйиитин кэпсиир курдуктар…
Ол бырааһынньык элбэҕи быһаарбыта. Лена тапталын дьэ көрсүбүт курдук санаабыта. Кутун-сүрүн Ромаҥҥа букатыннаахтык туттарбыта. Икки таптаһар дьон иэйиилэрин кистии сатыыллара да, ол кыаллыбат быһыылааҕа. Бөһүөлэк бүтүннүү кинилэр сыһыаннарын ырытыынан олорбута. “Сарсыарда эрдэ Роман Романович дьиэтиттэн Алена Васильевна тахсан иһэр үһү”, “Бэҕэһээ кытылга дьаарбайа сылдьалларын көрбүттэр”, “Роман Романович оскуола таһыгар кэтэһэн турбут”… Дьон саҥатын туох тохтотуо баарай?
Арай Лена төбөтүн сүтэрэн, тула туох буоларын өйдөөбөт, өйдүөн да баҕарбат. Кини таптыыр уонна таптатар. Бу дьол буолбатах үһү дуо? Роман кыыска тугу да эрэннэрбэт. Инникилэрэ хайдах буолара биллибэт. Ол эрээри Лена ону санаабат. Кини бүгүн дьоллоох.
– Лена, эн биһикки сыһыаммытын бары билбиттэр. Бүгүн үлэбэр ыҥыран кэпсэтэ сырыттылар. Кытаанах миэрэни ыла иликпитинэ сыһыаҥҥытын тохтотуҥ дииллэр. Мин… уһуннук толкуйдаан баран мантан көһөн барарга сананным. Салгыы маннык олорор табыллыбат… Бэйэм дьонум билэ иликтэринэ, кырдьык, тохтуох баара. Лена… – Роман саҥата иһиттэн нэһиилэ тахсар.
– Оттон мин?.. Миигин быраҕан бараҕын дуо? Эйигинэ суох хайдах олоробун? – Лена сүрэҕэ биирдэ аймана түстэ.
– Доҕоор, ытаама, уоскуй. Суруйсуохпут… Мин эйигин умнуом суоҕа… Син биир көрсүөхпүт…
Кыыс сүрэҕин хайытан, кини барбыта. Ону кытта Лена аата-суола эмиэ алдьаммыта. Бэл диэтэр, үөрэнээччилэрэ уруок кэмигэр кистии-саба күлсэр, толлубат буолбуттара. ¥өрэнээччи учууталы убаастаабат буоллаҕына үлэлээбэтэх көнө. Онон Лена оскуолатыттан уурайбыта. Кумааҕыны бэрийэр хонтуора үлэһитэ буолбута. Арай Саша сыһыанын уларыппатаҕа. Киэһэ аайы хонтуоратын таһыгар кэлэн турар буолар. Иккиэн саҥата суох кыыс дьиэтин диэки аа-дьуо хаамсаллар.
– Саша, эн аны миэхэ кэлимэ. Мин атын киһини таптыыбын. Кыыс эрэ элбэх. Дьолгун өссө да көрсүөҥ. Эн наһаа үчүгэй киһигин… – биирдэ Лена тулуйбакка эппитэ. Кини уолу аһынар эрэ. Таптаабат аата эрэннэриэн баҕарбат.