Тоҕо? Тоҕо оҕо сааһым дьүөгэтэ эмиэ бу дьэбэрэҕэ түспүтэй?! Итирик дьону өлөрдүү абааһы көрөр этэ дии! “Мин бырааһынньыкка даҕаны биир үрүүмкэ арыгыны иһиэм суоҕа!” – диэн кытаанахтык эппитин умнубаппын. Ол бэйэтэ итириксит ийэтин киэбин кэтэн олорор эбит. Олох кистэлэҥин толору арыйбыт суох. Бу орто дойдуга кэлбит киһи төрүттэрин, кэлэр кэнчээри ыччатын туһугар сүдү эппиэтинэстээх диэн өйдөбүл дириҥ силистээх-мутуктаах. Киһи күннээҕинэн олорор курдук эрээри, кини саҥарар тыла, оҥорор быһыыта-майгыта кэлэр көлүөнэтигэр дьайар күүстээх буолар эбит. Баҕар, ол иһин Изольда ийэтин аньыытын-харатын кыайан уйбакка, бу курдук сорго тэбиллибитэ буолуо. Оттон кини оҕолорун туох күүтэр? Бу хара дьайдаах эргимтэни туох тохтотуой?
Бу курдук санааҕа баттатан, аламаҕай хаһаайкам дьиэтигэр утуйар уум уу буолбатаҕа. Сарсыарда туран Изольданы баран көрсүөм дии санаабытым эрээри, күн сырдаабытын кэннэ ол былааммыттан аккаастаммытым. Кини өспүт харахтарын көрүөхпүн баҕарбатаҕым. Оҕо сааһым ыраас санаалаах дьүөгэтин сырдык сэбэрэтин сүтэриэм диэн куттаммытым…
Атын олох
Татьяна оскуолатыттан кэлэн тэтэрээттэри бэрэбиэркэлии олордоҕуна төлөпүөнэ тырылыы түстэ.
– Татьяна Ивановна, дорообо! ¥өрэриҥ дуу, хомойоруҥ дуу, күн сарсын хомунаҥҥын Дьокуускайдыыр буоллуҥ. Нелли Николаевна курска барыахтаах этэ да, ыалдьан үөрэнэ барар кыаҕа суох буолбут. Онон биир ый устата үөрэнэрдии хомун. Оҕолоргуттан да сынньаныаҥ, киэҥ сиргэ баран сэргэхсийиэҥ даҕаны! – үөрэх чааһыгар завуч Мария Васильевна куолутунан киһиттэн ыйыппакка да быһаарбыта эрэ баар.
– Оттон мин аныгы сырыыга барыахтаах этим дии. Аҕабыт саатар бултуу барбыта.
– Эн былааҥҥа киирэн сылдьарыҥ иһин эрийэбин. Оруо маһы ортотунан кими ыытан кэбиһиэхпиний?
– Сарсын буолан, ыгыма да бэрт эбит. Ол эрэн, хайыахпыный, хомунар буоллаҕым.
– Чэ, кытаат. ¥чүгэйдик үөрэнэн, билиигэр билиитэ эбинэн кэлээр,– проблеманы быһаарбыттыы, завуһун куолаһа сымныы түстэ.
Дьахтар ойон туран таһырдьаттан уу киллэрэн сылыта уурда. Кыргыттарын өрө таҥнары туруортаан, дьиэлэрин сууйбутунан-тараабытынан бардылар. Кини командировкаҕа барарыгар бу курдук дьиэтин хомунар, таҥаһы сууйар идэлээх. Санаатыгар астык. Киэһээҥҥи ыамыгар бэйэтэ таҕыста. Билигин үс ыанар ынахтаах. Ынахтарын кытта сэһэргэһэ-сэһэргэһэ ыата, хотонун ыраастаата. Хотонуттан бүтэн таһырдьа тахсан сылааһынан илгийбит салгыны түөһүгэр толору тыынна, тыыллан ылан баран биирдэ “һуу” диэтэ. Сааскы түптэ буруотунан унаарар дэриэбинэтин минньигэс сытын олус да астынар!
Тыа киһитэ куораты сирбэт. Саас буолан биир кэм бырааһынньык олоҕун курдук. Аны хас өрөбүл аайы болуоссакка араас тэрээһин буолар буолбут. Тугу да гынара суох киһи салгын сии таарыйа манна кэлэн төһө баҕарар босхо концерт көрүөн сөп. Таня мороженай ылан баран чаҕылхай өҥнөөх, мааны таҥастаах оҕолор үҥкүүлүүллэрин көрөн турда. Уһун өрөбүлү хайдах эмит “өлөрүөн” наада.
– Хайа, Таня?! Эн дуо? Уой, соһуччу да көрүстүбүт дии! – Мила диэн бииргэ үөрэммит кыыһа күлэн үрүҥ тиистэрэ кэчигирэспиттэр.
– Мила, бэйэҥ ыҥырбатаҕыҥ буоллар, олох да билиэ суохпун дии! Наһаа да тупсубуккун!
– Биһиги кэлин наар Москваҕа олоробут. Кэргэним онно үлэлиир буолан кинини батыһа сылдьабын. Хата, көрсүбүччэ миэхэ баран олоро түһүөх.
Мааны таҥастаах, аныгылыы кырааскалаах кылгас баттахтаах, үрдүк хобулуктаах түүппүлэлээх Миланы, кырдьык, Таня нэһиилэ биллэ. Университеты бүтэрбиттэрэ номнуо сүүрбэччэ сыл буолла. Студенныы сылдьан Милалыын улахан дьүөгэлии буола сылдьыбыттара.
Такси тутан Мила дьиэтигэр начаас кэллилэр. Таня дьиэҕэ киирэн баран соһуйан чочумча саҥата суох турда. Кини бу курдук мааны дьиэни аныгы сурунаалларга эрэ көрөөччү.
– Дьиэбин соторутааҕыта өрөмүөннэппитим. Хайдахтаах үлэни ыыттарбыппын көрбүтүҥ буоллар! Зато түмүгэ хайдаҕый? – диэн хаһаайка илиитин нэлэс гынна. – Саамай киэн туттарым – ваннайым. Кэл, көрүөх. Джакузига баҕарбытым ыраатта. Дьэ, туруортардым. Баҕардаххына – массаж ыла-ыла сытаҕын. Эбэтэр бу кабинкаҕа киирэн душтанаҕын. Бэрт буолбат дуо?
Таня малахит өҥүнэн оонньообут, көмүс дуйдарынан күлүмүрдээбит маннык мааны ваннай хоһу саҥа көрдө.
– Уой, наһаа да үчүгэй! – дииртэн атыны билбэккэ дьиэ хоһун бүтүннүү кэрийэн көрдө. – Мила, олус да үчүгэйдик олорор эбиккит. Маладьыастар! Кэргэниҥ Андрей булугас-талыгас буолан маннык байдаххыт буолуо.