Ити курдук саныы-саныы хаамтаран истэҕинэ, уҥа диэки тыа саҕатыгар биир үөр сылгы турара көһүннэ. Туруктара эмиэ куһаҕана суоҕа ыраахтан да көстөр, көп түүлэрэ, көппөҕөр истэрэ, сэргэх көрүҥнэрэ. Аны хаары киэҥник тэлэһийэн, тугу да ордорбокко хаспыттара, ол эбэтэр күүскэ «үлэлээбиттэрэ» да элбэҕи кэпсиир. Ньукулай, мындыр обургу, ону кырдьаҕас сылгыһыттардааҕар итэҕэһэ суохтук билэр.
«Чэ, бу диэкинэн турар сылгылары көрдөхпүт. Аны дьиэбит хайысхатын тутуһуохха, – Ньукулай атын төттөрү хайыһыннаран биллэр соҕустук тиҥилэхтээн биэрдэ, – һат-һат». Кырдьаҕас ат дьиэтигэр төннөр буолбутун билэн сиэлиитин түргэтэттэ, киэһэрэ охсубут дьыбарга сытыы туйахтарын тыаһа хаарга чыбыргыыра иһиллэр буолла. «Ити аата бу Булуустаах, Кээттэ эргин дьыала үчүгэй буоллаҕына, Кыыллаах, Куоҕастаах диэки да син аҕай ини. Сүнньүнэн мин сылгыларым ити сыһыыларынан хаһаллар, олору Омуоһап Уйбаан бэрийэр. Ол гынан баран, Уйбаан оҕонньор кэлин сылларга кырдьан лаппа ыараата, кэлэрэ-барара да бытаарда, онон күрүөтэ-хаһаата эргэрэ быһыытыйда. Дьиҥинэн, бүтэйин сыл аайы саҥардан, ситэрэн-хоторон истэххэ, барыта кыаллыан сөп буоллаҕа. Бээ-бээ, бүтэй диэбэккэ дылы, аны көлө уонна миинэр аты бэлэмнээһин диэн баар биир улахан дьыала. Хата маныаха аймахтарым Хотуоһаптар көмөлөһөн абырыыллар. Баҕар, ол Массакы кинээс уола Хабырыыл Хотуоһап быдан инниттэн саҕаламмыт дьыала буолуон сөп. Ити Дуодайаайыстар диэн аймах букатын былыр-былыргыттан сылгыга, сүөһүгэ олус сыстаҕастар».
Кинилэр быһаччы үтүөлэринэн да диэххэ сөп, Ньукулай сүүстэн тахса көтөл атын кинилэргэ көрдөрөн-иһитиннэрэн, аһаттаран-сиэттэрэн турар, аны кинилэр эрэ аты айааһааһынынан анаан-минээн дьарыгыраллар. Онтон ону сөптөөхтүк төлөһөн, үбүнэн-харчынан өйөһөн сылдьаллар. Аты айааһаан көтөлгө бэлэмниир диэн эмиэ сыраны-сылбаны эрэйэр дьыала. Ньукулай санаатын утахтара аны ат айааһааһыҥҥа салалынна.
… Хотуоһаптар дьиэлэриттэн чугас турар сылгы хааччаҕар быһыылааҕа. Аймах кырдьаҕас дьон, оҕо-дьахтар бааллара сылгы айааһыыры чугастан көрөөрү өҥөҥнөһөллөрө, ону хайалара эрэ:
– Доҕоттор, чугаһаамаҥ-чугаһаамаҥ, хаҥыл ат быатын быһан дэҥ-оһол тахсыа. Киэр буолуҥ, – дии-дии тыс үтүлүктээх илиитинэн далбаатанар.
Күрүөҕэ бааллан турар айаас ат көнтөһүн быһа түһээри чинэккэлиир, мэктиэтигэр суон баҕананы хамнатарга дылы гынар. Тыбыыран, табыйан түһэн, субу тиэрэ да тэбинэн кэбистэҕинэ көҥүлэ курдук. Онтон Өлөксөй Хотуоһап илиитигэр киирбит ханнык баҕарар хаҥыл сылгы сотору кэминэн сыһыйааччытын дьон өрүү сөҕөр. Ити ыккардыгар сылгыһыт быаны төлө тардарын кытта хаҥыл сылгы эниэни таҥнары буута быстарынан ойон кэбистэ. Сыарҕаҕа олорсо түспүт киһи тэһиини кытаанахтык тутан, айаас сылгыны уҥа-хаҥас ойуолаппакка киэҥ хочо сыа хаарынан сыыйылыннарар. Онтон арыый намыраабытын кэннэ халдьаайы сыырын өрө хайыһыннарда, ол кэннэ эмиэ налыынан сиэллэрэн иһэн төттөрү салайан дьиэтигэр анныларынан тэптэрэн ааста. Дьон ону барытын көрө туран:
– Оо, хаар өрµкүйэн туох да көстүбэт… Арааһа, Өлөксөй сыарҕаттан түһэн хаалла дуу? … Суох-суох, олорсо сылдьар… хата муоһатынан салайа олорор… төттөрү эргилиннэрдэ… иһээр-иһэр… – диэн ыһыытаһаллар.
Кэмниэ-кэнэҕэс бүтүннүү хаар буолбут аттаах киһи дьэ налыйбыт курдук сиэллэрэн иһэрэ көһүннэ, онтон били баҕанатын диэки салайан иһэн «тыр-тырр-тыр» диэбитигэр балайда тиритэ мууһурбут ат кэлэн хорус гына тохтоото, ону Өлөксөй ойон түһээт, өтүүтүн баҕанаҕа үөрүйэхтик кэтэрдэ бырахта уонна хаар буолбут таҥаһын тэбэнэ турда.
Ньукулай бэйэтэ да онно сөхпүтэ, аты айааһааһын ньымаларын туһунан сылгыһытыттан туоһуласпыта аҕай. Онуоха киһитэ:
– Мин төрөппүттэрим былыр-былыргыттан аты айааһыыры сөбүлүүллэрэ, бука ону утумнаатаҕым буолуо. Оҕуһу, аты айааһаан миинэр миҥэ оҥостуу сахалар төрүт дьарыкпыт буоллаҕа дии. Үчүгэй, күүстээх-уохтаах атыыр соноҕоһу айааһаан көлүнэ сылдьыы хайдахтаах курдук үчүгэйий! Мин бу эйиэхэ да, бэйэм кэтэхпэр да сылгыны сыһыттахпына улахан дуоһуйууну, астыныыны ылабын ээ. Ол курдук киһи чэбдигирэр, этэ-хаана тэнийэр.