Айанын суолун Кырбаһааҥкын суруксута Миитэрэй Силэпсиэп ыйан-кэрдэн, ойуулаан биэрэр. Онно хайа хайысханан, ханнык ааттаах-суоллаах сиринэн-уотунан, күҥҥэ төһө ыраах сири барыахтааҕын, хонор сиригэр туох дьиэ-уот баарын-суоҕун, атын ханна аһатыахтааҕын анал хаартаҕа ымпыктаан-чымпыктаан уруһуйдаан, ойуулаан-бичиктээн биэрэр. Онно эбии ыраах айаҥҥа хайаан да илдьэ сылдьар малын-салын, тэрилин бүүс-бүтүннүү туспа кумааҕыга сүбэлээн суруйар. Хата, барарын саҕана, аара айанныыр аргыстаһар дьон көстөннір хаһыа да буолан Дьокуускайтан аттаналлар. Өлүөнэ өрүһү этэҥҥэ туораан, Бэстээхтэн ыла билэр суоллара буолан, балайда түргэник айаннаан, уонча хонугунан Амма-өрүскэ тиийэн кэтиллэллэр. Олохтоохтортон ыйдаран, оломунан туораан сис хайалары быһыта түһэн, Алдан өрүскэ түһэр маар үрэхтэринэн айаннатан, арыый киэҥ сыһыылардаах, хойуу оттоох-мастаах эбэҕэ тиийэллэр.
Өрүс кытыыларыгар балыгынан, булдунан аһаан-сиэн олорор сахаларга түһэн аттарын сынньатан, бэйэлэрэ эмиэ кыараҕас да буоллар балаҕаннаах, ампаардаах сиргэ икки-хас хоннулар. Өксөкүлээх өрүү сурунар, сороҕор араас үһүйээннэри биһириир буолан, хонор сиригэр олохтоох дьонтон ону-маны ыйыталаһааччы. Манна сылдьан биир Байбал Бырыбылыык диэн Дүпсүн улууһун айанньыта Охуотскайга уонна Халымаҕа сырыыларын бэркэ дьиктиргээн истибитэ. Байбал бэрт дьадаҥы ыал оҕото, сытыы-хотуу, бэйэтин кыанар, сылгыга олус сыстаҕас буола улааппыт. Оччолорго харчыга сакалааттаһан ат сүүрүүтүгэр бу уол ата өрүү бастыыр буолбут, ону билэн Баатаҕай нэһилиэгэр олорор Өлөксөөндүр Күөлэһэп диэн баай көтөн иһэр суору уонна турааҕы кытта тэҥҥэ сырсар сүүрүк аттааҕын уолга сүүрдэргэ кэпсэтэр. Ол Ураанай ат Дьокуускайынан, оннооҕор Амур өрүс кытылыгар баар аттары тулуппакка аатырар. Уол кэлин, ситэн-хотон баран, Охуотскайга, Халымаҕа таһаҕас тиэрдэр дьону кытта сылдьан бэйэтэ баһылык-дьаһабыл буолбута үһү. Онон чахчы кутталлаах, оһоллоох-дэҥнээх, мүччүргэннээх айаннарга олус табыллан сылдьыталаабыт. Биирдэ Байбал Бырыбылыык Тэбиик нэһилиэгин олохтооҕо Хараҕаан диэн баайга хамначчыттыы сылдьан, 100 көтөл атынан Халымаҕа таһаҕас илдьэ баран төннөн иһэн, сотуун ыарыыга түбэһэн, сүүс аттарын үксүн сүтэрэн, бэйэтэ нэһииччэ тыыннаах ордубут. Онтон ыла ыраах айаҥҥа Бырыбылыык сылдьыбатах. Өксөкүлээх нөҥүө күнүгэр Алдан өрүһү Соҕуй аллараа өттүнэн туораан Дыбы диэн таас үрэххэ тахсан, ону уонча хонугу быһа кэстэрэн, от үрэхтэрин батан, Өймөкөөн сиригэр-уотугар дьэ тиийбитэ.
Дьэ, ити курдук сындалҕаннаах, мүччүргэннээх айаны туораан, 29 саастаах Өксөкүлээх Өймөкөөн Үчүгэй диэн булдунан олорор эбээннэр сирдэригэр-уоттарыгар тиийэр. Сорох таһаҕаһын онно батаран баран, кырдьаҕас Өймөкөөнү дьэ булар. Арай олохтоохтортон Түмэппий Мөлөкүүрэп Үчүгэй туһаайыытыттан биир аттаах киһи иһэрин көрөн дьиэлээхтэригэр биллэрэр. Ким түннүгүнэн, ким балаҕантан таһырдьа тахсан көрө сатыыр да, хаһан да харахтаабатах киһилэрэ буолан биэрэр. Арай чарапчыланан көрө турар Сэмэн оҕонньор-Массакы эрэ билэн улаханнык саҥа аллайар:
– Оо, Кулакуоскай Өлөксөй кэллэ-э! Мин кинини кытта куоракка киирэ сылдьан билсэн турардаахпын… Кини-кини.
– Тыый, ким-ким диигин, Кулакуоскай диэн ол хайаларай?
– Ээ, бэрт улахан үөрэхтээх киһи. Манна өссө быраабаҕа суруксутунан анаммыт сурахтааҕа, – дии-дии ньилбэгин охсунар, – чуо биһиги диэки иһэр, бука манна хоноро буолуо.
– Оо, улахан үөрэхтээх киһи эбит. Саатар тугу да хомуммакка олоробут, – дьиэлээх дьахталлар суугунаһа түстүлэр, – куорат үөрэхтээх, мааны киһитэ сүөргүлүүрэ буолуо. Бу алдьархайы, – дэһэ-дэһэ дьиэ иһинэн-таһынан сырсаллар.
Сотору ыалдьыт тэлгэһэҕэ кэлэн сэргэҕэ атын баайда. Балайда ыйааһыннаах ындыылары түһэртэрэн, өр айаннаан көтөхтөрөн, ойоҕоһун уҥуохтара биллэ тахсыбыт ат чэпчээбиккэ дылы буолла, «пуус» гына тыынан баран, атахтарын солбуһуннаран бэдьэҥэлээн ылла. Онуоха Сэмэн оҕонньор тахсан Өлөксөйүн кытта дорооболоһон үөрэ-көтө балаҕаҥҥа ыҥырда. Ыалдьыт киириэн иннинэ бэргэһэтин устан боруогу атыллаата. Дьиэ иһигэр киирэн таҥара мөссүөнүгэр үстэ кириэстэннэ, онтон кырдьаҕастары кытта дорооболосто, сорохторго: