Ньукулай атыыһыт табаһыттар сыралаах үлэлэрин өрүү сыаналыыр буолан дьонун кытта сөптөөҕүнэн көрөн төлөһөр. Итиниэхэ кини Охуотскайга айанныырыгар Сордоҥноох табаһыттарыгар көрдөрөн туруорар табаларын өрүү кэтээн көрөр, кэмиттэн кэмигэр хонтуруоллаан кини көлө табаларын туруктаах илдьэ сылдьалларын ирдиир. Тоҕо диэтэххэ үчүгэй көлө табанан айанныыр букатын ураты туругу үөскэтэр. Онуоха эбии хас эмэ уонунан күн уһун сыралаах айан кутталлаах, сылаалаах, эрэй эҥээрдээх буолар. Аны итиниэхэ сөптөөх табаһыт баара ирдэнэр, оҕонньору кытта ыраах айаҥҥа ордук тулуурдаах, туохтан да толлубат, ыарахаттартан чаҕыйбат киһи наада. Оннук удьуор табаһыттар Баайыһаптар, Громовтар, Голиковтар буолаллар. Үчүгэй табаһыт айанныан иннинэ элбэх тэрээһини көрсөр, ол мал-сал наардааһына, быа-туһах, сыарҕа булунуута, онтон да атын айаҥҥа илдьэ сылдьар кэтэр таҥас, сиргэ хонор тэрил, туттар сэп-сэбиргэл сөптөөҕүнэн баара наада.
Аны элбэх табаттан көлө табатын сүүмэрдээн талан ылыы туспа сатабыл, ону илдьэ сылдьан айаҥҥа үөрэтиэххэ наада. Онуоха кини туйаҕа, түөһэ, сиһэ, илин өттүн сайдыыта барыта ыйааһынҥа турар. Үчүгэй көлө таба табаһыты аатырдар. Сордоҥноох табаһыттара бары да кыраҕы харахтаах, сүрэхтэринэн таайан көлө табаларын таба талан сүүмэрдээн ылар сэдэх үгэстээхтэринэн сураҕыраллар. Ол да иһин Кырбаһааҥкын бу уонунан сылларга кинилэри кытта бодорустаҕа, доҕордостоҕо дии. Кинилэргэ эрэнэн бэйэтигэр ааҕыллар табаларын ахсаанын тыһыынчаҕа тиэртэҕэ. Ити туһугар улахан ситиһии!
Тарыҥ Үрэххэ сэтинньи ый саҕаланан, тымныы обургу кэмэ-кэрдиитэ кэлэн, хам ыллар-ылан истэ. Үрэхтэр, күөллэр халыҥ мууска хам ылларан, тунал хаарынан бүрүллэн сири-хонууну кытта силбэһэн хааллылар. Хоту дойду олохтоохторугар сүөһүлэрин, сылгыларын энчирэппэккэ иитэр түбүк-садьык күннэтэ элбээн истэ. От-мас тиэйиитэ, сүөһүнү аһатыы, уулатыы, ол иһигэр эдэр ынахтары ыан күөрчэх, суорат, чэй үүтүн туомун оҥостуу курдук кытаахтаһар кэм кэлбитигэр дьиэлээхтэр бука бары түбүгүрэллэр. Ньукулай Даарыйата дьаһаллаах, тэрээһиннээх дьахтар буолан дьиэтигэр-уотугар соччо түбүгүрбэт. Кини сүөһүтүн-аһын көрөр үлэһиттэрин барыларын сөптөөҕүнэн көрөн, аттаран туруорар. Дьэ ол иһин Ньукулай быйыл эмиэ Охуотскайдыыр санаата күнүс-түүн батарбакка мускуйар. Онон быйыл айаҥҥа илдьэр дьонун, табаларын, таһаҕастарын ааҕа-суоттуу, ыйааһынныы сылдьар. Кылаабынайа төһө-хачча түүлээҕи илдьэ барыахтааҕын ампаарыттан киллэрэн ааҕан-суоттаан, бэрэмэдэйдэргэ хаалаталаан бэлэмнэтэлээн сытыарар.
Аара аһыылларыгар анаан анал матааччахтарга быйыт, тэгили уонна бил балыктартан хатарыллан оҥоһуллубут дьуухаланы ыллылар. Онуоха эбэн хачымаас диэн балыктан хатарыллыбыт, өр кэмҥэ илдьэ сылдьарга табыгастаах ыһыгы угуннулар, онтуларын аара аччыктаатахтарына, эбэтэр хонуктарыгар хобордооххо ыһаарылаатахтарына сибиэһэй балык курдук тиллэн кэлэр, олус тотоойу буолар. Аны биир олус минньигэс, мааны астарынан буосса буолар, маны айанньыттар таптаан илдьэ сылдьааччылар. Тарыҥ Үрэххэ саас аайы өрүстэр, үрэхтэр халааннаан тахсан чугастааҕы күөллэри толороллор, онно кыра балык тахсан күөл былыыгынан аһаан уойар. Дьэ оччотугар балыксыттар сыа балыгы (ньоҕору), майаҕаһы анаан-минээн бултаан ууттан таһаараат буһаран, хоргунун баһан ылан тууйастарга туспа мунньаллар. Оттон этин маска тиирэн баран күн уотугар хатаран буосса диэн ас оҥороллор. Айаҥҥа бардахтарына буоссаны тирии халаабыска, эбэтэр матаҕаҕа кутан илдьэ сылдьаллар уонна миин курдук хобордооххо сылытан баран минньигэстик тото-хана аһыыллар. Ити астары Ньукулай тэрийэн, кэргэнэ үтүө Даарыйа кэтэбилинэн астаан-үөллээн, хаһаанан, ыраах айаҥҥа туһаналлар. Ити астар үксүлэрэ бу Өймөкөөн, Халыма диэки туһаныллаллар. Аны іссө ыраах айанньыттарга сибиэһэй амтаннаах аһылыгынан тайах, таба кыыллар хатарыллыбыт эттэрэ буолаллар. Манныгы булчуттарга, табаһыттарга этэн бэлэмнэттэрэллэр. Онуоха булду уҥуоҕуттан арааран баран этин оргуйа турар ууга уган хаҕылыйыар диэри тас өттүн буһаран ылаллар, оччотугар иһэ сиикэй сылдьар. Ол кэннэ анал тимир эрэһээҥки үрдүгэр ууран баран анныгар уот оттон, ыйааһынын чэпчэтэн хатаран баран дьиэҕэ аҕалан сөрүүн ампаарга ыйаан айаҥҥа бэрэмэдэйгэ уга сылдьан наадата кэллэҕинэ буһардахтарына адьас сибиэһэй, минньигэс амтаннаах, тотоойу буолар.