Биирдэ эмиэ куораттааҕы сырыыларыттан ыран-быстан, сылайан дойдутугар тахсыбыта. Үгэһинэн кыра холуочук этэ. Аара таксига билэр дьонуттан бастакы учуутала, олус убаастыыр киһитэ Капитолина Семеновна ыраах улууска оҕолоругар олорон баран дойдутугар төннүбүтүн истибитэ. Хайдах эрэ өр көрбөтөх учууталын киирэн көрсүөн баҕарбыта. Өйдөөҕө эбитэ буоллар, суунан-соттон, бэйэ бодотун тардынан киириэ эбитэ буолуо. Туох кистэлэ кэлиэй, дьиҥинэн, учууталыттан харчы көрдөөн салҕаныан баҕарбыта. Акаары санаатыгар, киниэхэ учуутала хайдах да аккаастыа суохтааҕа.
Захар оскуола киэн туттар бастыҥ үөрэнээччитэ, үөрэҕэр өрүү үчүгэй, туохха барытыгар инники сылдьар активист буолан учуутала кинини олус сөбүлүүрэ. Капитолина Семеновнаттан алын кылааһы бүтэрэн да баран тэйбэтэҕэ. Улахан кылаастар кыралары кытта шефтэһэллэрэ, онон кини учууталын кытта өрүү алтыһан оскуоланы бүтэрбитэ. Учуутала кинини наар холобурга тутара, үөрэхтээх, улахан үлэһит киһи тахсыа диэн бигэ эрэллээх этэ. Капитолина Семеновна астына, киэн тутта, манньыйа көрбүт харахтарын өрүү санаан, ол кэмҥэ бэйэтиттэн кэлэйэ саныыр түгэннэрэ баар буолааччы.
Захар киирэн кэлбитигэр Капитолина Семеновна күүлэҕэ тугу эрэ гына сылдьара. Кырдьаахтаабыт, туус маҥан баттахтаммыт, хайдах эрэ кыччаан хаалбыт курдуга. «Дорообо, Капитолина Семеновна», – дии-дии киирэр ааҥҥа тэпсэҥэлии турдаҕына: «Кимҥиний бу! Оо, Захаргын дуо!» – диэн баран түннүгү көрөн кэбиспитэ. Захар учуутала иэдэс биэрэн көрсүбүтүгэр ыксаан хаалан, туох да элбэх кэпсэтиитэ суох, харчы көрдөөрү киирбитин этэн, учууталын дьэ улаханнык кэлэппитэ. «Пахай, киһи буолан бүппүт эбиккин! Мин эн тускунан истибитим. Итиэннэ бу дьиэ боруогун атыллыы сорунума!» – Капитолина Семеновна хаһыытыыр кэриэтэ, мууһуран хаалбыт куолаһынан эппит тылларыттан сүһүөҕүн сүтэрэ сыһан таһырдьаны былдьаспыта.
Учуутала эппит тыллара уһун киэһэни быһа кулгааҕар иһиллэн кэлэ турбута. Дьиҥинэн, ити киэһэттэн Захар өйүгэр-санаатыгар туох эрэ тосту уларыйыы саҕаламмыта. Ыам ыйа этэ. Дойдутун сааскылыы сыта-сымара, тыллан эрэр айылҕа көстүүтэ сүрэҕин-быарын атыннык сылаанньыппыта. Син күн аайы арыгы испэккэ өйдөөх буолан, быраата Аркадий, кийиитэ Настя саҥата суох илдьэ олорбуттара. Хас күн аайы сэлиэнньэттэн, таһырдьаттан арыгы амсайбатах, өйдөөх киирдэҕинэ мэктиэтигэр, дьиибэргээбиттии көрөллөрө. Бу иннинэ куоракка эмиэ улаханнык сынньыллан сирэйигэр, төбөтүгэр бааһа-үүтэ да элбэх этэ. Настя ону көрө сылдьан: «Балыыһаҕа тахса сырыт, ити баастаргын ыраастатан баран эмтэт. Сиэстэрэни кытта кэпсэттим», – диэбитэ. Дьэ инньэ гынан балыыһаҕа сылдьан, бааһын-үүтүн эмтэтэн, оһорунан сирэйдиин сэргэхсийэ түспүтэ. Урут бэйэтин мөссүөнүн көрүөн баҕарымына сиэркилэҕэ чугаһаабат да этэ.
Балыыһаҕа барар-кэлэр суолугар дьону көрсөн сирэйин кистээбэккэ кэпсэтэр, дорооболоһор буолбута үчүгэй да этэ. Биир дойдулаахтара барахсаттар бастаан кини иһэрин көрөн ырааҕынан ааһыах курдук гынан иһэн өйдөөҕүн, сирэйэ-хараҕа сэргэхсийбитин көрөн тохтоон, күө-дьаа буолан, үөрэ-көтө кэпсэтэн ааһаллара. Ордук кырдьаҕастар барахсаттар: «Дьэ, Сахаар, кытаат!» – дии-дии саннын таптайан арахсаллара уйадытара.
Ити курдук дьонугар дьиэ ис-тас үлэтигэр көмөлөһөн олорбута. Ол сылдьан, дьэ кырдьык, олоҕун киинэ лиэнтэтин курдук эргитэ санаабыта. Учуутала кэлэйбит тыллара сотору-сотору кулгааҕар кэлэн сааллар курдуктара. «Пахай, киһи буолан бүппүт эбиккин!» Уот харахха эттэҕэ дии. Үөлээннээхтэрэ манна дойдуларыгар олохсуйбут өттүлэрэ дьиэ-уот бөҕөнү тэринэн, оҕолорун үөрэхтээн, ыал оҥортоон, этэргэ дылы, тиҥинээн-таҥынаан олороллор. Сылгылара, ынахтара дэлэй. Сорохтор тэлгэһэлэригэр урукку дьиэлэрин оннугар саҥа, толору хааччыллыылаах дьиэлэри туттубуттар. Оттон киниэхэ туоҕа да суох. Ийэтин дьиэтэ самналлан, харааран тураахтыыр, тэлгэһэлэрэ барыта хомуһунан бүрүллүбүт.
Дьэ итинник биирдэ тохтоон олорон олоҕу ырытыныы, санааны саамылааһын өрө биэрэн көнөр, атыннык олорор санааҕа аҕалбытыгар билигин араҥаччылаабыт айыыларыгар, дойдутугар, биир дойдулаахтарыгар, чугас дьонугар махтанар. Биир сарсыарда олоро биэрээт кийиитигэр Настяҕа: «Сиэстэрэбин кытта кэпсэт, хааммын ыраастатыам этэ», – диэбитэ. Дьэ ол кэнниттэн, итэҕэйэллэр дуу, суох дуу, арыгылаах ыстакааны көтөхпөтөҕө уон биир сыл буолла. Өр сыллаах сүһүрүү кэнниттэн ыраастаппыт хааныгар биир хааппыла арыгы дьаатын киллэрэ илик.
Сымыйалыахха сатаммат, атыннык олорорго сананыыта оннук чэпчэкитик кэлбэтэҕэ. Бэйэтигэр билинээхтиир, хас да төгүл арыгы маҕаһыынын боруогун атыллаан иһэн төннүбүтэ. Оннук ыксаллаах мүнүүтэлэргэ киирэр, сыыһа хамсаныылары оҥороору гынар кэмигэр бэйэтин хонтуруолланар бэлиэ хамсаныыны толкуйдаммыта. Уҥа сутуругун күүскэ да күүскэ хам тутан баран «уол оҕо охтума, аккыттан сууллума» диэн Манчаары Баһылай туһунан ырыа тылларын сороҕор санаатынан хатылыыра, сороҕор аргыый ботугураан саҥарара. Аныгылыы этэллэринэн, психотренинг толкуйдаммыт эбит.