Выбрать главу

– Ийэм бэрдэриэ суоҕа, ол кэриэтин айдааны тардыа… Уонна… мин… бэйэм баҕабынан… оҥорботоҕум, – Витя, Стасиктан төһө да салыннар, утарсан көрөр.

– Эйигин ким да күүһүнэн илдьэ сылдьыбатаҕа. Баҕарбатыҥ буоллар, биһиги хамаандабытыгар сыстыаҥ суоҕа этэ, – Ника саҥата суох турбат.

– Эһиэхэ биэс тыһыынча диэн биһиэхэ биэс солкуобай көстөрүн курдук буоллаҕа. Чэ, мин эттим – эн иһиттиҥ, – Стасик түөһүн мөтөтөн, кыайбыт-хоппут курдук чыначчы туттан, ааны атаҕынан тэлэччи аһан тахсан барда. Ника, мин тугу да билбэппин диэбиттии, ыгдах гынна, Витяны санныга таптайбахтаат, табаарыһын кэнниттэн суксугулдьуйа турда.

Уол уу-хаар баспыт хараҕын туора-маары сотторун быыһыгар, саалаҕа киирэн, дьыбааҥҥа тиэрэ түһэн сытта. «Хайдах гынан бу дьыалаттан төлөрүйэбин.

Хантан харчы булабын? Арай… Аҕабар эттэхпинэ… Биэс тыһыынча солкуобайы булар ини. Бүгүн хайдах быыс булан ону этэбин. Стасикка сарсыҥҥа диэри күүт диэн этэн көрүүһүкпүн. Эдьиийим кэлиэн иннинэ дьиэттэн бара охсуохха», – Витя быһаарыммыт курдук сананан арыый чэпчии быһыытыйда, түргэн соҕустук хомунан, үрүссээгин сүгэн, дьиэтиттэн тахсан барда.

IV

«Судзуки Эскудо» омук массыыната сыыйылыннаран кэлэн дьиэ таһыгар тохтоото. Алевтина Илларионовна массыынаттан улахамсыйа туттан чочоһуйан тахсан дьиэтин аанын күлүүһүнэн аһан халыгыратан киирдэ. Тута куукунаҕа ааста. Остуолга үс киһи аһаа-бытын билэ охсоот, холодильнигын аһан көрө оҕуста. Кэргэнэ түөһүллэн киирэн иһэрин көрөн аймана көрүстэ:

– Көрбөккүн дуо, манна мустан аһаабыттар. Бука, Стасик буолуо.

– Уол эдьиийигэр барыахтаах этэ буолбатах дуо? – Сэмэн Сэмэнэбис хардары холкутук ыйытар.

– Аһаабыттар диибин буолбат дуо? – дьахтар төлөпүөнү ылан күүскэ баттаан эрийэр. – Алуо, эдьиий, итиннэ Витя баар дуо? Суох даа… Оччоҕо ханна барбытай? Сэрэйбит сэрэх… Ол Стасик кучуйдаҕа. Саҥа кэллибит, сарсын кэпсиэм… Чаас да ыраатта. – төлөпүөнүн туруупкатын тыастаахтык уурар.

– Хайа, эдьиийиҥ туох диирий? – Сэмэн Сэмэнэбис ыстакааныгар тымныы чэй кутта туран ыйытар.

– Сарсыарда консультацияҕа сылдьыбатах. Кини кэлбитигэр аан хайыы-үйэ хатааһыннаах үһү. Стасиктаахха буолуо, баран уолгун аҕал.

– Барбыт буоллаҕына, маннык уһуннук дьиэҕэ олорботулар ини, сиргэ бардахтара… Чэйгин сылыта уур, баар буоллаҕына билигин түргэнник кэлиэхпит, – аҕалара бэрт холкутук туттан тахсан барда.

Мэхээлэлээх дьиэлэригэр омугун массыынатынан начаас элээрдэн тиийдэ. Пиибэ, табах, эбиитин кир сытынан тунуйбут дьиэҕэ киирэн кэллэ. Хараҥа дьиэҕэ хараҕын үөрэтэн балачча дарайан турда, аан таһыгар выключатель турарын көрөн уоту холбообутугар дьиэ иһэ, соҕотох лаампа да буоллар, сырдыы түстэ. Мэхээлэ соҕотоҕун утуйа сытар. Балачча күүскэ санныттан тардыалаабытыгар уһуктан, баттаҕа арбайан, сирэйэ-хараҕа салбаҕыран, оронугар нэһиилэ сүөдэйэн олордо.

– Мэхээлэ, дорообо, уолаттар ханналарый? Витя кэлэ сылдьыбыта дуо?

– Сэмэн Сэмэнэбис эбиккин дуу? Витя баара, киэһэ аһаан баран ханна эрэ барбыттара.

– Ханна барабыт диэбиттэрэй? Күнүс биһиэхэ аһаабыттар, – Сэмэн Сэмэнэбис кэпсэтэрин быыһыгар чинчилиирдии дьиэни биир гына тилийэ хаама сырытта.

– Миэхэ эппэттэр. Пиибэ булан аҕаллахтарына бэриһиннэрэбин. Онтон атын кинилэрдиин сибээстэһэрим туох да суох, – Мэхээлэ туран оһох курунньугуттан харааран, өҥө-дьүһүнэ биллибэт буолбут чаанньыктан чэй куттан, сыпсырыйан испитэ буола олордо. – Ар-ба, Сэмэнэптэр ааттарын наар ахталлар этэ. Харчы төлүөхтээхтэр диэн өйдөөбүтүм.

– Ол туох харчытын? – Сэмэн Сэмэнэбис кыйахаммыт куолаһынан ыйытар. Онтон тугу эрэ ыйытыах курдук туттан иһэн кэлэйбиттии сапсыйан кэбиһээт, хара тирии соно тэлээрэн тахсан барар. «Ханна барыахха? Сэмэнэптэргэ бара сылдьыахха дуу? Иэстээх буоллахтара… Баран билиэххэ». Сэмэн Сэмэнэбис мас-сыынатын уруулун дьиэтин диэки салайыах курдук гынан иһэн эрийэ тутта. Сотору профлииһинэн үрдүк гына олбуордаммыт металлочерепица кырыыһалаах, тыа сиригэр куораттыы тутуллубут дьиэҕэ тохтоото. Олбуор кэлииккэтин саҥа аһыах курдук туттан истэҕинэ, сүрдээх улахан овчарка ыт сыабын кылыгырап-пытынан өрө баргыйа түстэ. Киирбэккэ чугуруҥнуу турдаҕына, дьиэлээх хаһаайын Иннокентий саҥата иһилиннэ: