– Онтон Стасикка биһиги төһө үчүгэй өттүнэн дьайдыбыт? Атын эбитэ буоллар соҕотох оҕобутугар ханыы оҥосторбут хаалбыт. Ийэм эрэйдээх төһө эмэ этэ сатаахтаабытын истибэтэхпит, – эр киһи кэргэнигэр буруолуу сылдьар кофены ыстакааҥҥа кутан аҕалан биэрэр.
– Ол аата хайдах? Иитэ ылаары гынаҕын дуо? – дьахтар соһуйан хараҕын өрө көрө түстэ. – Ол-бу буолума. Стасик аҥаар да атаҕа мин дьиэбин атыллыа суоҕа. Оннук үлүгэр ол уолунан тууһугурбут буоллаххына, бэйэҥ бырааккын илдьэ туспа бар. Эбэтэр мин Витябын илдьэ куоракка көһөн киириэм. – Алевтина, кэргэнигэр эрдэттэн суос бэринэн, ытаан, икки санна дьигиҥнээн барда.
– Олус даҕаны киһи тылын истибэккин. Маҕаһыыҥҥар пиибэни атыылаама диэн хаста эттим. Пиибэтэ да суох бородуукта уонна хаһаайыстыбаннай табаар атыылаан барыстаахтык үлэлиэххэ сөп. Билигин куруутун дьон саҥатыгар сылдьабыт. Киһи дьону да кытта сатаан кэпсэппэт. Баһылыгым уонна хонтуора үлэһиттэ-рэ «өстөөх» курдук көрөллөр. Нэһилиэккэ куһаҕан түбэлтэ таҕыста да, айахтара кытара түһэр, киһи барыта эн пиибэ атыылыыргыттан иҥнэр. Ааспыт сырыыга баһылык «нэһилиэк дьаһалтата буоларбытынан бука бары бииргэ тутуспутунан чөл олох иһин үлэлиэхтээхпит» диэбитигэр планеркаҕа баар дьон мин сирэйбин-харахпын кэтээбиттэрэ. Стасиктан куруутун өлбүт-быстыбыт буолаҕын да, урут бастаан бэйэҥ пиибэ атыылыыргын тохтот, аны мин пиибэҕин таһарбын тохтотобун. Оҕоҥ Стасиктан бэрээдэгэ ыһыллар буолбатах, ала-чуо биһиги маҕаһыыммытыгар пиибэ атыылыырбытыттан араас кыһалҕаҕа киирэр уонна онтон эрэйдэнэр. Онон инникитин хайдах буоларгын бэйэҥ толкуйдан. Мин дьиэбиттэн ханна да барбаппын. Оттон бырааппын Стасигы киһи гынарга бигэтик бы-һаарынан олоробун. Быйыл манна олордон киэһээҥҥи оскуолаҕа уон биирис кылааһы бүтэттэрэн баҕалаах үөрэҕэр киллэриэм. Биир сыл манна олорорун тулуйаргар тиийэҕин. Чэ, мин утуйа бардым. Витя кэлиэҕэ, туох да буолуо суоҕа. Эн да утуйуоҥ этэ, – Сэмэн Сэмэнэбис кэргэнигэр ис санаатын барытын этиэхтээҕин дьаархана сылдьыбытын толору этэн, бэйэтиттэн бэйэтэ астынан, сүрдээх холкутук туттан утуйар хоһугар киирдэ.
– Тохтуоҥ… Бу эн эрэ дьиэҥ буолбатах. Ааҕыстахха, бу дьиэҕэ эйигиннээҕэр мин көлөһүнүм элбэх тохтубута буолуо, – Алевтина кэргэнин кэнниттэн хаһыытаан тыл бырахсан хаалла. Дьиҥинэн, төһө да билиниэн баҕарбатар, кырдьык, пиибэ атыылаан сыыста. Күн ахсын пиибэттэн сылтаан уот ортотугар сылдьар. Эбиитин пиибэ бэйэтин дьиэтигэр булгуччулаахтык киирэн эрэр. «Уолун, дьиэ кэргэнин быыһыан наада. Онон айдаан дириҥии илигинэ тохтуохха сөп буолла. Бэҕэһээ Николаевтар ийэлэрэ саҥаран тахсыбыта. Көрдөххө, чуумпу баҕайы курдук эрээри, саҥалаах баҕайы эбит. «Бэйэҥ уол оҕолоох эрээри сокуоннай саастарын ситэ илик оскуола оҕолоругар пиибэни биэрэргин билбэт үһүбүн дуо? Бу оҕолор иһэн баран араас куһаҕан баракаастары оҥоруохтара диэн төбөҕөр да оҕустарбаккын. Эйиэхэ харчы эрэ киирдин. Пиибэ атыылааһынынан үлүһүйбүтүҥ кэлин бэйэҥ ыччаттаргар түһээрэй. Биһиги иһэр-аһыыр уолаттардаах эрэ дьон харахпыт уутунан суунуохпут суоҕа, эн эмиэ уоллааххын. Былыр-былыргыттан дьон көлөһүнүн ыган ааттарын билбэт буола байбыт Сэмэнэптэри эккирэтэҕин да, кинилэр киэҥ хардыыларын сиппэтиҥ буолуо. Эн боростуой ыалтан төрүттээх киһи, уолуҥ инникитин санаан, дьон кыһалҕатын өйдүө да эбиккин», – диэн кутан-симэн, ол быыһыгар ытамньыйан ылбыта. Даарыйалыын, ийэлэрэ ыанньыксыт буолан, биир сайылыкка үөскээбиттэрэ. Онон этэр эттэҕинэ барыта сөп курдук. Ийэлэр эрэйдээхтэр оҕонон олоробут, бу түүннэри утуйбакка хаамыталыы сырыттаҕым. Оҕонньорум, үөлээннээҕим этэллэрэ оруннаах курдук. Кырдьык, тохтоотоххо да сөп буолара буолуо. Этэллэрин курдук, хаһаайыстыбаннай маҕаһыын тэринэн, тутуу матырыйаалларын аҕалан, дэриэбинэни тупсаран тутууга экономист оҕонньорбор көмө-тирэх буоларым дуу? ¥чүгэй өттүгэр оҕуннахха, оҕом ону көрө сылдьан, наһаа куһаҕаҥҥа умньаммат ини».
Алевтина бииртэн-биир санааны сыымайдыырын быыһыгар, аан аһыллар тыаһын истэн, киирэр ааҥҥа ыстанна. Уола аан таһыгар санньыйан турарын ийэлии хараҕынан баһыттан атаҕар диэри чинчилиирдии көрө охсон ылла. Ханан да көҕөрүү, кырбаммыт, пиибэ испит сибики суох, таҥаһа буор-сыыс буолбатах.
– Хантан кэллиҥ? Чаһыны көрбөккүн дуо, икки чаас буолла. Төрөппүттэриҥ эн бэйэлээҕи күүтэн утуйбакка олоробут. Күлүгээн Стасигы эккирэтэ сылдьаҕын. Кини эйигин үчүгэйгэ тириэрдиэ суоҕа диэн хаста эттим, – Алевтина уола туох да бааһа-үүтэ суох кэлбититтэн үөрэ да санаатар, суолтатыгар мөҕөн күлүбүрэттэ.