Өлөөнө мааҕын сарсыарда ынах хомуйа барбыт оҕото күн ортотугар диэри кэлбэтэҕиттэн ыксаан, олорор да, турар да кыаҕа суох буолла. Оскуолаҕа кэтэллэригэр анаан тигэн испит таҥаһын иистэнэн көрдө да, санаата наар кыыһыгар. «Ынахтарын булбакка, олус ыраатта быһыылаах. Сайылык алаастан ураты атын алаастары билбэт. Мунан хаалара буолуо. Оччоҕо кыра оҕо иннин-кэннин кэтэнэ барбакка, мээнэ сүүрүөҕэ, ыраатан хаалыаҕа. Сиргэ хонноҕуна, куттанан, сүрэҕэ-быара төһө эрэ быллыгырыыр. Оҕом эрэйдээҕи тоҕо да, сарсыарда алта часка туруора-туруора, ынах хомуйтара ыыппытым буолла?! Ынахтар ыанньыйдахтарына син бэйэлэрэ кэлээччилэр. Ити барыта Мааны Кыыс. ¥өрүн кини илдьэ сылдьар. Кырыйдаҕын ахсын акаарытыгар түһэн иһэр. Оҕотугар олох кыһаммат, былырыыҥҥыттан ыла сүгүн кэлбэккэ хоноро элбээтэ. Эдэр эрдэҕинэ сүрдээх оҕомсох этэ, маҥыраан аҕай кэлээччи. Бээрэ, хайдах гыныахха? Сатахха, аҕабыт суох, отугар хоно сылдьар. Сайылык аттынааҕы алаастары кэрийэн көрүөххэ баар этэ, оҕом, баҕар, онно миигин күүтэн олороро буолуо. Куруутун этээччибин ээ, киһи, муннум дии санаатаҕына, сүүрэкэлээбэккэ, ол сириттэн ыраатыа суохтаах, ийэ-аҕа кэлэрин кэтэһэн олоруохтаах диэн. Ону өйдүүр ини. Ити санаатыттан Өлөөнө хайдах эрэ чэпчии түстэ. Сып-сап хомунан, кумахха оонньуу сылдьар кыра кыыһын Мотяны ыҥыран ылан түргэн хаамыынан алаастарыгар бардылар. Мотя ийэтин иннигэр-кэннигэр түһэн сэрбэкэччийэн истэ. Сүрдээх сытыы-хотуу кыыс. Хап-харанан чоҕулуччу көрө-көрө күнү быһа кэпсээн айаҕа хам буолааччыта суох. Бэл, дьоно истэ сатаан баран: «Араадьыйа, тохтоо эрэ, киһини сынньат», – диэччилэр. Мотя бүгүн эдьиийин сүтэрэн чуумпурбут. Кыра да буоллар барытын өйдүүр, ийэтин аймаммыт дьүһүнүн куттаммыттыы болҕомтолоохтук көрөр, сотору-сотору үөһэ тыынар, эдьиийэ кэлиэхтээх суолун уонна хотон таһын, ынахтар кэлбиттэрэ дуу диэн, уһун-уһуннук одуулуур.
Ити икки ардыгар алаастарыгар тиийэн кэллилэр. Сыыр үрдүгэр туран ийэ чарапчылана-чарапчылана алааһы кэрийэ көрдө да, кинилэр сүөһүлэрэ көстүбэттэр. «Ханна баран хааллахтарай? Аны тигээрдээн мээнэ иннилэрин хоту сүүрдэхтэрэ дуу? Оҕом эрэйдээх ону эккирэтэн сырата-сылбата эһиннэҕэ, кыра оҕону таах сибиэ ыытан. Бээ, аны Осхордооҕу көрүөххэ. Сүөһүлэр онно тиийбит буоллахтарына, Настя онтон булан кэлбэт. Куоттахтарына, эбэтэр сайылыкка суох буоллахтарына, ыраатымаар, тута төннөөр диэн куруутун этэргэ дылы гынааччыбын, бүгүн эппэтэх муҥум буоллаҕа. Оҕом наар бэлисипиэккэ ымсыырааччы, алаастары эргийэн кэлиэм диэччи, сири билэр баҕайы киһи курдук».
Өлөөнө Мотятыныын Осхордооххо түһэр тыа суолунан түргэн хаамыынан бардылар. Эмискэ кыыс, ийэтиниин сиэттиһэн иһэн илиитин сулбу тардаат, тыа үөһүн диэки сүүрэн сэрбэкэчийдэ. Улахан баараҕай тиит мутугар Настя кыһыл бэйбириэт чараас соно ыйанан турарын көрөн, ийэ чараас сүрэҕэ кутталыттан тохтуу сыста. Ийэлээх кыыс иккиэн тэҥҥэ ыстанан кэлэн сону харбаан ыллылар. «Оо, оҕом эрэйдээх, сэрэйбит курдук, ынахтарын эккирэтэн муҥнана сылдьар эбит. Аны куоттаран, мунан хаалара буолуо» диэн санаатыттан куттанан, ийэ хараҕа хараҥарталаан, байааттаҥнаан ылла.
Мотя эдьиийин сонун сиэҕин имэрийэ туран, «тоҕо да Настялыын ынах хомуйа барсыбатахпыный, наар сүрэҕэлдьээн барсыбаппын. Кэмпиэт биэрэр эрэ буоллаҕына сөбүлэһээччибин. Эдьиийбин аны эһэ сиэтэҕэ буолуо…» диэн бэрт элбэҕи толкуйдаан ылла.
Кинилэр соннорун туппутунан хаста да кыыстарын ыҥыран хаһыытаан көрдүлэр да, уу чуумпу, туох да саҥа иһиллибэт, арай ой дуораана «о-о-о-о» диэн үтүктэрэ, чыычаахтар чыыбыгыраһаллара, бырдахтар дыыгынаһаллара иһиллэр…
Настя сыыйа уоскуйан, ыһыллан хаалбыт суһуоҕун сыыһын тарбахтарынан өрүтэ аспахтаан тараабыта буолаат, биир гына чороччу өрүнэн, эрэһииҥкэнэн ыга туттаран кэбистэ. Хаста да сууйуллан, кубарыйа аччаабыт ырбаахытын сиэҕин мутукка хайа тардыбытын көннөрө, имэрийэ олорон, ханна да барбакка, ынахтарын батыһа сылдьарга быһаарынна. «Ханна барыахтарай, син биир дьиэлэригэр тиийиэхтэрэ. Ийэлээх аҕам «тыаҕа, эбэтэр ханна эмэ күүлэйдии сылдьан дьонтон хааллаххытына, мээнэ сүүрэкэлээбэт буолуҥ, сүтүктээн төннөн кэлэллэрин күүтэр баҕайыта» диэччилэр. Баҕар, ийэм манна тиийэн кэлиэҕэ. Бэлисипиэттээҕим буоллар, сүөһүлэри куоттара оонньуо суох этим. Куруутун бэлисипиэт атыылаһыах буолаллар да, харчыбыт тиийбэт диэн ылбаттар. Ийэм «оҕобор быйыл хайаан да ылыам» диэбитэ да суох. Ол эрээри ити тыа быыһыгар хайаан киһи бэлисипиэт тэбиэҕэй? Арай алааска эрэ диэри кэлиэхпин сөп. Ити… таһынааҕы Сиэнньискэлээххэ дьоно бэлисипиэт ылбыттара, кылабачыйан, көрүөххэ үчүгэйэ сүрдээх. Миэхэ да ийэм ылар ини… Билигин дьонум саахардаах күөрчэх сии олордохторо. Ийэм ыксаан эрдэҕэ, бука, көрдүүрэ буолуо. Мааны Кыыс, сэрэн, ийэбэр этэн эйигин кэһэттэриэм. Хас да күн хотоҥҥо хаайтарыам, мэччийэ барыаҥ суоҕа».