Дьиэ иһэ уу чуумпу. Чаһы эрэ таллыргыыра иһиллэр. Бэс маһынан бүрүллүбүт сырдык хоско «Pentium-4» компьютер, кабельнай плазменнай «Samsung» телевизор, музыкальнай центр, дьиэтээҕи кинотеатр, дивиди – барыта орун-оннугар турар, сүрдээх сатабыллаах, кы-һамньылаах илии туппута, бэрээдэктээбитэ харахха быраҕыллар. Витя биир кэлим экзамеҥҥа бэлэмнэнэн сыппыта нэдиэлэ буолла. Ийэтэ дьиэттэн таһаарбат, кэлэрин-барарын кытаанахтык хонтуруоллуур, консультацияҕа доппуруос бөҕөнөн барар. Бэйэтэ да Стасиктан тэйбитин астына саныыр. Дьиэтигэр соҕотоҕун хааллаҕына, төһө кыалларынан, төлөпүөҥҥэ чугаһаабат. Хайдах да тырылаатын. Урут Стасик тарбаҕын хамсатыа эрэ кэрэх, умса-төннө түһэн сүүрбүтүнэн барара. Ника сүбэлээн этиэҕиттэн санаата бөҕөх, утарсыан санаталыыр. Былырыыҥҥыттан быһа араастаан киирэн-тахсан харчы бөҕөнү тастарда. Нэдиэлэҕэ иккитэ-үстэ биирдии мөһөөҕү ыллаҕына ыраатар. Ааҕыан саллар. Экзамеҥҥа бэлэмнэнэр ааттаах да, учебнигын арыйдар эрэ, халтаһата ыараан, хараҕа сабыллан барар.
Төрөппүттэрэ үлэлэриттэн кэлиэхтэригэр диэри кыһалҕата суох утуйар. Аан аһыллар тыаһын иһиттэҕинэ, олоро биэрэн, аахпытынан-суруйбутунан барар. Ийэтэ уола күнү быһа уруок ааҕарыттан астынар ахан, ыллаан киҥинэйэрин быыһыгар лууктаан-тумалаан кэтилиэт, эт буһаран сардьыгынатар. Киэһээҥҥи аһылыктарыгар арыы-сыа иҥмит тотоойу аһылыгы аҕатынаан астына мотуйаллар.
– Хайа, бүгүн төһө элбэҕи аахтыҥ? Консультацияҕар сырыттыҥ ини? – ийэтэ ас астаан икки иэдэһэ тэтэрэ кыыспыт, кыһыл, күөх хаймыылаах фартугунан сап-сыммахтаан ылар.
– Тугу аахпыт үһүө, сэрэйдэхпинэ, оҕонньор утуйан оҥторо сытта ини, – аҕата хортуоппуйдаах кэтилиэти мотуйарын быыһыгар күлэн күһүгүрүүр.
– Эн итинтэн ордугу булан этиэҥ дуо? Оҕоҥ оскуолатын бүтэрэн, үрдүк үөрэххэ киирэрэ эйиэхэ олох наадата суох буоллаҕа.
– Кырдьыгы этиттэримээри гынаҕыт дуо? Бэйэм уолбун курдаттыы билэр буоллаҕым, – аҕата Сэмэн Сэмэнэбис хараҕын кыарата-кыарата сүрдээх үөннээхтик симириктээн көрөр. Витя төрөппүттэрэ куруутун баайсар аҥаардаах кэпсэтэллэригэр үөрэнэн хаалан, аахайбакка, иһэ ыларынан кэтилиэти балачча сиэтэ. Ыга топпут киһи быһыытынан, үөһэ хоһугар тахсан, оронугар тиэрэ таһылла түстэ. Нуучча тылыгар экзамены оскуолаларыгар туттараллар. Видеонаблюдениены туруораллар дииллэр да, наһаа туруорбаттар ини. Туруордахтарына иэдээн, олох билбэт, проваллыырыгар тиийэр. Учууталларыгар эрэнэр, наһаа да барытын оҥорон биэрбэтэллэр, син биири-иккини этэн биэрэллэр ини. Хайдах эмэ токур «үскэ» туттар-быт киһи биир эмэ үөрэххэ киирэн көрүөм этэ. «Харчы оннооҕор буолуоҕу хамсатар» диэн Стасик эппитигэр дылы. Түннүккэ туох эрэ «топ» гынар тыаһыттан кулгаах-харах буолан олоро түстэ. Иһиллээн чөрбөйө олордоҕуна, түннүккэ эмиэ туох эрэ охсуллар тыаһа иһилиннэ. Стасиктаах буолуо диэн түннүккэ чугаһаамаары гынан баран, бука, сорук-боллур Ника турдаҕа дии санаан, жалюзины сэгэтэн көрдө. Сэрэйбитин курдук, Ника уулуссаҕа унньуллан турар. Витя билигин тахсыам диэн бэлиэ биэрдэ. Кирилиэһи сүүрүүнэн түһэн истэҕинэ, ийэтэ дьыбаантан өндөс гынна:
– Ханна бардыҥ?
– Суох. Билигин киириэм, – уол, ийэтигэр кылгастык эппиэттээт, тахсан барда. Калитка таһыгар Никаҕа кэтиллэ түстэ.
– Доо, иэдээн буолла. Стасик түбэстэ, – Ника ыксаабытыттан хараҕа сүүрэлэс, сүүһүгэр көлөһүнэ бычыгыраабыт.
– Ол туох иэдээнэ буолла?
– Бэҕэһээ «Сайдам» маҕаһыыҥҥа операция оҥорорго быһаарыммыппыт. Эйигин ыҥыртара ыыппыттарын ийэтэ ыыппат диэн эппиэттээбитим, – Ника өҥнөммүттүү туттан хараҕа чаҕылыс гынар.
– Маладьыас, сөпкө гыммыккын. Ийэм хонтуруоллуур ахан. Сарсын дьонум куоракка бараллар. Онон күнүс соҕотохпун. Стасига суох эбиэттии кэлээр, – Витя таах сибиэ ыҥыран, син биир хаһаайыныгар этиэҕэ диэн санаан ылла. Төрөппүттэрэ суох, кырдьаҕас эбэтигэр иитиллибит, онтон былырыын эбэтэ өлөн, олох тулаайахсыйан, ким сээн диэбитинэн сылдьар уолу куруутун аһына көрөөччү. Дьиҥинэн, Ника олус куһаҕана суох уол. Киһи быһыытынан чычаас, холку, наҕыл, эдьиийигэр олорор да, күтүөтүнээн тапсыбат буолан, үксүн Стасиктаахха дугуйданар.
– Сарсыарда 4 чааска «Сайдам» маҕаһыын кэннинээҕи аанын тоҕо тардан киирбиппит. Элбэҕи ылар санаабыт суоҕа. Онтукайбыт баара, сигнализация туруорбуттара өрө тырылыы түстэ. Ыксал бөҕөнөн биирдии блок «Очаково», «Медовай» уонна дьааһыктартан дьаабылыка, халбаһы харбаат, олбуору үрдүнэн ыстанан куоппуппут. Дьиэбитигэр киирэрбитин кытта, тута даҕаспытынан, Альбина Афанасьевна эдьиийинээн киирэн кэлэн тараччы тутан ыллылар. «Нэдиэлэнэн биэс тыһыынча солкуобайы иннибитигэр ууран биэрбэтэххитинэ милииссийэҕэ үҥсүөхпүт» дииллэр. Алдьархайдаах дьахтар. Тута аахта оҥордулар, өссө кэргэнин төлөпүөнүнэн ыҥыран ылбыта. Ол киһи күүһүнэн барыбытыгар илии баттатта, хаартыскаҕа түһэрдилэр. «Алдьаммыт ааны эмиэ түһэриэхпит» диэн барбыттара. Стасик эйиэхэ эрэнэр.