Выбрать главу

Күһүҥҥү түүн

Саас күнүс кэлэр буоллаҕына,Күһүн түүн үөмэр идэлээх.Барыны бары дьон көрбөтүгэрСилигин ситэрэр дьиэктээх.Эн күһүн тыынын санатаҕын,Тымныы көрүүгүнэн абылыыгын,Аттыбар хаһан да суоххун эрээри,Кэлэн ааспыккын өрүү билэбин.Эйигинниин сүрэҕим сорҕотоСэбирдэх ардаҕыныы тохторУонна эн курус тыалгар олорсонСулус куйаарыгар айанныыр.Саас күнүс кэлэр буоллаҕына,Күһүн түүн үөмэр идэлээх.Поэт сүрэҕин дьон көрбөтүгэрСэбирдэх оҥорон көтүтэр күүстээх.

Күһүн күөһэ

Үүнэр түүн күлүгэр сөрөнөКөй күһүн тоҥ күөһүн өрүнэр,Тула күөх отуорун хамсатаҮөр сулус кыымнарын күөдьүтэр.Эн эмиэ иччилээх түүллэриҥБу туому батыһа көстөллөр,Аан дойду ханнык да муннугарЧаҕылхай сулустуу күндүлэр.Күн тахсар туомугар умнулларКистэлэҥ күһүҥҥү күөстэнии,Аан дойду көмүстээх күөнүгэрБэриннэ түүҥҥү ыраланыы…

Күһүҥҥү ньургуһун

Тоҕо тылынныҥ, күһүҥҥү ньургуһун,Оспут сааскыбын «хастыы»,Түүҥҥү хаһыҥныын далла мэндэһэ,Олох дуоҕатын дьыбарга күөрэтэ?Күүппэтэҕим бу көрсүһүүттэнСанаа күүстээх долгуннарын,Сүрэҕи дүҥүр оҥостон кыырарКүһүҥҥү иэйии кутуруутун.Тоҕо тылынныҥ, соҕотох ньургуһун,Бүппүт сааскыны хос эргитэ,Дүҥүр сүрэхпин ытата-ыллата,Орто Дойду олоҕуттан аралдьыта?

Күһүҥҥү илдьит

Дьокуускай. Күһүҥҥү уулусса.Сэбирдэх долгуна ытыллар.Дьыбардаах. Тулаайах сарсыарда.Күн ньулуун уотунан ыллаһар.Ахтылҕан. Күһүҥҥү былыттар.Баар бары соҕуруу хайыһар.Кынат суох, сайыһа хаалабын,Доҕорбор илдьиппин ыытабын:Сулустаах халлааҥҥа ити мин —Эн түүлгүн абылыы сырдыыбын.Сарсыарда дьыбарга ити мин —Эн суолгун көрөөрү хатыыбын.

Маҥнайгы хаар кэлиитэ

Хас ойуур күөҕүнэн көрүлүү,Хас халлаан уутунан сайҕана —Күһүн ыҥырар маҥнайгы хаарын,Хара сиргэ үктэммэт хотунун.Кини сүүс эгэлгэ илдьитэ,Айанын аартыгын талыныыта —Үөр сулус ахсынан уларыйар,Бит-билгэ тылыгар кубулуйар.Кини хайдах киирэн кэлэриттэн,Санаабар, эн эмиэ долгуйаҕын,Сүрэҕиҥ этитэр чараас илдьитинКүһүннүүн кыттыһан хоту ыытаҕын.

Таҥнарыахсыт сулус

Күһүн, сулус үөрдүһэ сүүрэрКүлүмүрдэс үөһүттэнСулус суулларын көрөбүн,Ырабын саныы охсобун.Билбэт этим оччолоргоИти таҥнарыахсыт сулусХаллааны утарбытын иһинБу ыһыахтан кыйданарын.Ол таҥнарбыт аньыытыгар,Аналын алдьаппыт аатыгар —Тиһэх көтүүтэ дьоҥҥо көстөр,Сирдээҕи ыралары толорор.Кини тиһэх көтүүтэ чаҕылхай,Аньыылаах тэҥнэһиэ дуо…Арай дьон сулус буоллун —Хас киһи сулуска тэҥнэһиэй?

Хойутаабыт ньургуһун

Ханна эрэХойутаабытНьургуһунЫрыа ыллаарыҮрүҥ күҥҥэТардыһар.Хаһан эрэЫлламмытТаптал тылынХатылаарыСайынныынХаныылаһар…Тоҕо эрэКиниэхэСааскы кэмАаспытынКим даҕаныЭтиэн баҕарбат.Тоҕо эрэХойутаабытНьургуһун ырыатаҮрүҥ күҥҥэТалаһыытаОрдук күүстээх.

Күһүҥҥү үҥкүү

Суолдьут сулус, ыраах сулусКүһүҥҥү халлааны таптыыр.Күҥҥэ көстүбэт үҥкүүтүнэнКөмүс күлүмүн сиргэ тэлгиир.Үктэнэн киирэр бу олбоххоЧуумпуруу уонна улугуруу,Дойдубут отуорун булларарМаҥнайгы маҥан алгыс.Эн эмиэ сүрэҕиҥ тэбиитэХаар түһэр тылыгар кыттыһар,Ол аата олохпут салҕанар,Хаар түһэн, саҥа суол арыллар.

СИР-ХАЛЛААН СИИГИНЭН

Иэйии айан

Эмиэ ыраах, кый ыраахКынатым көтүтэн илдьэр,Харах уулаах былыттарыҮрдүлэринэн тумнар.Сэрэйэбин ыраах айанСудургута суоҕун,Билэбин кэннибин хайыһарБилигин оруна суоҕун.Куотуу диэҕэ ким эрэБу көстүбэт кэлии үүтүн,Ааһыа диэҕэ ким эрэ,Кэннибэр көрө хаалан.

Сир-халлаан сиигинэн

Эмиэ сир-халлаан сиигин буллум…Эмиэ сир сылааһыгар наадыйбат,Халлаан куйаарыгар аахайбатХаҥыл кынаппын анньынным.Халлаан киэҥ далайа ыраах,Сир сылаас иэнэ тэйиччи.Манна олоҥхо иһиллибэт,Манна көтөр кынаттаах кэлбэт.Арай биирдэ эмэ мин курдукМуҥкук сананан ким эрэБулар бу сир-халлаан сиигин,Таҥара да билбэт эйгэтин.Бу быстах, манна хоммоттор,Онон сотору төннүөҕүм.