Ή μήπως είσαι η άλλη κατηγορία που λέει. Η ψυχή σου, δηλαδή, με το που ακούς κάτι ωραίο ενθουσιάζεται, λες «πω πω! ωραίο». Ωραία αυτά τα πράγματα, να μάθουμε, να ακούσουμε.. Ενθουσιασμοί, υπέρ αισιοδοξία, όλα θα πάνε καλά, θα νικήσουμε, θα διορθωθούμε. Ναι, πάμε, πάμε. Πού είστε πάτερ, να έρθουμε να σας δούμε. Πού λειτουργείτε, πού μιλάτε, πού θα σας βρούμε. Ενθουσιασμοί. Για πόσο; Ένα πυροτέχνημα! Ανάβει το πυροτέχνημα. Πόσα δευτερόλεπτα; Γεμίζει ο ουρανός φώτα και μετά από λίγο, φςςς!.. σβήνουν όλα. Σκοτάδι, καπνός, στάχτη. Και πάλι τα ίδια. Και λες: «καλά, εσύ δεν είσαι που ήθελες να έρθεις να με βρεις, να εξομολογηθείς, να αγωνισθείς, να κοινωνήσεις, να διαβάσεις, να κάνεις αγώνα, να νηστέψεις;» Πού πήγαν αυτά; Εσύ έλεγες τότε, «θέλω και θα πάρω βιβλία και θα προσπαθήσω!» Πολύ φόρα είχες πάρει, βρε παιδί μου. Τόση φόρα. Πού πήγε αυτή η φόρα; Πού πήγε αυτή η φόρα, ε; Τώρα δεν κάνεις τίποτα. Σου έλεγα να κάνεις μια νηστεία Τετάρτη και Παρασκευή! Έλεγες, όχι μόνο Τετάρτη και Παρασκευή. Θα κάνω πιο πολλά. Και τώρα δεν κάνεις τίποτα. Τίποτα δεν κάνεις. Ούτε τη Μεγάλη Βδομάδα δεν θέλεις να νηστέψεις τώρα. Πού πήγε εκείνη η φόρα που είχες πάρει;
Ε, καλά· είναι απίστευτος ο Χριστός μας! Είναι μοναδικός! Υπέροχες λέξεις που διαλέγει και τα εξηγεί όλα αυτά. Και λέει: «Διά τό μή έχειν ρίζαν». Δεν είχε ρίζα ο πόθος σου. Και: «Διά τό μή έχειν ικμάδα». Δεν είχε ζωηρότητα μέσα, δεν είχε χυμούς, δεν είχε δροσιά να μεγαλώσει. Είχες ενθουσιασμό. Αλλά δεν είχες ρίζα. Ήσουν μια έκρηξη. Στιγμιαία· που έσβησε. Θα ήταν πολύ πιο καλό να κάνεις λίγο. Λίγο-λίγο κάθε μέρα, παρά πολλά πράγματα απότομα, και μετά τίποτα! Και να σβήσουν όλα…
Μετά οι Απόστολοι, οι Άγιοι, ρώτησαν τον Κύριο και Του είπαν· τι σημαίνει αυτό που λες; Αυτή την παραβολή μπορείς να μας την εξηγήσεις; Τι είναι ο δρόμος; Τι είναι το χωράφι που αμέσως φυτρώνει ο καρπός και ξεραίνεται μετά από λίγο; Ή το άλλο, που φυτρώνει και πνίγεται από τα αγκάθια; Εξήγησέ μας την παραβολή. Και το είπε αυτό. Όσοι είναι δίπλα στο δρόμο, που πέφτει ο σπόρος στο δρόμο, είναι αυτοί που ακούνε, μετά λέει έρχεται ο διάβολος και: «Αἴρει τόν λόγον ἀπό τάς καρδίας αὐτῶν, ἴνα μή πιστεύσαντες σωθῶσι». Ο διάβολος δεν σε αφήνει να ακούσεις, να αγιάσεις, να εφαρμόσεις. Όχι. Ξεχνάς. Χαρακτηριστικό του διαβόλου είναι να σε κάνει να ξεχνάς. Να μη θυμάσαι αυτά που πρέπει να θυμάσαι. Δηλαδή, έρχεται ένας πειρασμός· δεν θέλει ο διάβολος να σε αφήσει να σκεφθείς, τον Παράδεισο, το Θεό. Άστα αυτά, κοίτα άλλα πράγματα, σκέψου άλλα πράγματα. Σου παίρνει το μυαλό. Τα ξεχνάς όλα. Για να μη σωθείς. Η πίστη οδηγεί στη σωτηρία. Όταν πιστέψεις ότι υπάρχει Θεός, όταν εμπι-στευθείς το Θεό στη ζωή σου, σώζεσαι. Γιατί αυτό σε οδηγεί σε βιώματα. Σε αγώνα, σε ανταπόκριση. Κάνεις προσπάθεια μετά.
Μετά Του λένε, καλά αυτοί είναι οι πρώτοι. Ο σπόρος που έπεσε και αμέσως φύτρωσε και μετά μαράθηκε; Τι είναι αυτό το δυσάρεστο; Είναι αυτό που έλεγα πριν. Το πυροτέχνημα που ανάβει. Και λέει ο Χριστός, αυτοί ξέρετε ποιοι είναι; Είναι αυτοί που: «όταν ακούσωσιν, μετά χαράς δέχονται τόν λόγον καί ούτοι ρίζαν ούκ έχουσιν. Πιστεύουσιν πρός καιρόν καί έν καιρώ πειρασμού αφίστανται». Τι φοβερά λόγια! Ακούς μετά χαράς, δέχεσαι τον λόγο, αλλά δεν έχεις ρίζα. Τι να την κάνω μόνο τη χαρά. Καλός ο ενθουσιασμός και πολλά γίνονται με ενθουσιασμό. Πολλοί με ενθουσιασμό ξεκινούν και πετυχαίνουν πολλά πράγματα. Είναι αυτό που λένε, «στη βράση κολλάει το σίδερο». Τώρα που είναι ζεστή η καρδιά σου. Πάρε αποφάσεις τώρα. Αλλά το θέμα είναι… Θυμάμαι, ένα παιδί μια φορά άκουγε ροκ μουσική, κασέτες. Παλιά… Τότε που δεν είχαν βγει τα εά· και είχε κασέτες. Και τους είπα μια φορά στο Κατηχητικό για τη μουσική αυτή. Εξηγούσα κάποια πράγματα και μου λέει, στο τέλος του Κατηχητικού: «Μη φύγετε, πάω σπίτι να σας φέρω κάτι». «Τι θα μου φέρεις;». Και έρχεται μετά από λίγο και μου φέρνει μια σακούλα γεμάτη κασέτες, ροκ μουσικής. «Πάρτε τα, πάρτε τα όλα αυτά, δεν θέλω τίποτα, δεν θέλω να ξανά ανακατευτώ με αυτήν τη μουσική. Κατάλαβα πόσα πράγματα κρύβονται. Πώς ταράζεται η ψυχή μου. Πώς κρύβουν μερικές φορές σατανικές καταστάσεις, άτομα που έχουνε μπλέξει με ναρκωτικά. Δεν θέλω να μπλέξω. Θέλω να είμαι καθαρός στην ψυχή. Πάρτε τα».
Τι είχε γίνει; Ζεστάθηκε η καρδιά του. Ακούσε κάτι. Ζεστάθηκε μέσα του. Φούντωσε η ψυχή του και λέει, θα κάνω αγώνα. Θα κάνω αγώνα!!.. Και φοβήθηκα. Γιατί φοβήθηκα; Γιατί αυτοί οι ενθουσιασμοί είναι ωραίοι, αλλά πρέπει να τουςχειρισθεί κανείς πολύ σωστά, πολύ καλά, για να απλώσουν και ρίζα. Ρίζα! Ρίζα έχεις; Σας έχει τύχει να σας φέρουν κάτι λουλούδια στο σπίτι, σε γλάστρες, που είναι πολύ ωραία, αλλά κάτι γίνεται, και μετά από λίγο χαλάνε αμέσως, μαραίνονται αμέσως. Τα βλέπεις τις δύο πρώτες μέρες υπέροχα και μετά κάτι γίνεται και μαραίνονται. Δεν έχουνε πιάσει καλά. Τα πουλάνε για λίγες μέρες εντυπωσιασμού. Ένα δωράκι· το πας, τελειώνει… Αυτά που έχουν ρίζα! «Κοίτα να δεις», του λέω, «εγώ Θα πάρω τις κασέτες», «και να τις πετάξετε!» μου λέει. «Δεν θα τις πετάξω! Γιατί εσύ μπορεί μετά από λίγες μέρες να μετανιώσεις για αυτό που έκανες. Κι ο Χριστός δεν θέλει με το ζόρι να αλλάζεις ζωή. Το δέχομαι αυτό που κάνεις! Χαίρομαι που ζεστάθηκε η ψυχή σου, αλλά Θέλω να το δείξεις αυτό σε διάρκεια. Σε διάρκεια, θέλω να κάτσεις ένα μήνα χωρίς τις κασέτες, δύο μήνες, πέντε μήνες, ένα χρόνο και εκεί που θα έρθει πάλι ο πειρασμός να αντέχεις να μην ακούς. Αν όμως — στο λέω!- όποτε θελήσεις να τις ξαναπά-ρεις, να μου τις ζητήσεις. Θα τις έχω να στις δώσω».
Γιατί αξίζει ο αγώνας που γίνεται εκούσια, που γίνεται θεληματικά και που μπορείς να διαλέξεις μεταξύ του καλού και του κακού και να πεις: εγώ διαλέγω αυτό! Αυτό είναι το ωραίο. Να διαλέγεις το Χριστό, ενώ υπάρχει και κάτι άλλο να διαλέξεις. Όχι αναγκαστικά. Όχι με το ζόρι. Οι ενθουσιασμοί καλοί είναι σε όλα τα ωραία πράγματα. Ο άλλος ενθουσιάζεται για τη ζωή του. Να κάνει οικογένεια. Βρίσκει μια κοπέλα και λέει, αυτή είναι! Ενθουσιάστηκες. Αλλά πρέπει να έχει ρίζα ο δεσμός αυτός. Να ριζώσει κάτι μέσα σου. Να δοκιμαστεί. Θα έρθει δυσκολία. Κάτσε. Την είδες τώρα ή τον είδες. Τσακωθήκατε ποτέ; Όχι. Ε, κάτσε να τσακωθείτε μια φορά. Κάτσε να γίνει μια μικρή παρεξήγηση. Θα θες να είσαστε πάλι μαζί; Εκεί θα ψηθείς. Εκεί θα δοκιμαστείς. Όταν βγείτε βόλτα και όλα είναι ωραία, εντάξει. Αν όμως γίνει κάποιο λάθος, αν κάτι, μια μικρή παρεξήγηση, ένα ραντεβού — που δεν θα είναι συνεπής στην ώρα- και θα δεις ότι έχει μια αδυναμία, είναι ασυνεπής, ας πούμε, στην ώρα του ή δεν είναι τακτικός στα πράγματα του ή δεν είναι στα λόγια της προσεχτική και λέει πολλά, εκεί, ο ενθουσιασμός ο πρώτος θα μείνει; Σε όλα τα πράγματα. Και στα ανθρώπινα και στα θεϊκά. Γιατί ο άνθρωπος που είναι στα ανθρώπινα ατακτοποίητος, επιπόλαιος, βιαστικός, απλώς ενθουσιώδης, το μεταφέρει αυτό και στο επίπεδο το πνευματικό. Η ζωή μας είναι ενιαία κατάσταση. Έχει σχέση με όλα τα πράγματα του βίου μας. Και για αυτά που μιλούν για το Θεό και με το Θεό, αλλά και με τους ανθρώπους.
Γι' αυτό, λοιπόν, οι άγιοι πολλές φορές είναι επιφυλακτικοί, όταν βλέπουν άτομα τα οποία ενθουσιάζονται. Πετάνε στα σύννεφα, τρελαίνονται από χαρά και λένε: «Θεέ μου κράτα τον! Κράτα τον!» Γι' αυτό, και μερικούς μάλιστα, οι οποίοι ανεβαίνουν πολύ, αμέσως, πνευματικά και θέλουν να κάνουν εκατό ώρες προσευχή, να κάνουν νηστείες αλάδωτες υπερβολές, τους τραβάνε. Και λέει κάποιος άγιος, αν δεις κάποιον να πετάει πολύ ψηλά, πιάστον από το πόδι και τράβα τον λίγο κάτω. Να χαμηλώσει λίγο. Να χαμηλώσει. Αυτά τα απότομα πετάγματα δημιουργούν καμιά φορά, δυστυχώς, και απότομες πτώσεις. Έχετε δει κάτι ντοκιμαντέρ στην τηλεόραση που δείχνει κάτι αεροπλάνα, που ξεκινάνε, ο κόσμος παρακολουθεί από κάτω· πωπώ τι απογείωση ήταν αυτή! γλυκύτατα ξεκόλλησε από τη γη και πετάει… Και ξαφνικά μετά από δύο λεπτά σωριάζεται και συντρίβεται. Και γεμίζεις καπνούς και σύννεφα και φωτιές και λες, πού πήγε αυτή η απογείωση, πού πήγε αυτή η πτήση; Και έρχεται μια κατάπτωση μετά και μεγάλη πτώση και μεγάλος πάταγος. Για αυτό, αγαπητέ μου, μην απελπίζεσαι, αν ξεκινάς λίγο — λίγο, απαλά· όσο μπορείς αλλά σταθερά. Πέντε λεπτά μπορείς να κάνεις προσευχή τη μέρα; Κάνε πέντε. Του χρόνου μπορεί να κάνεις δέκα λεπτά, του παραχρόνου μπορεί να κάνεις ένα τέταρτο και μετά μπορεί να γίνεις ένας άνθρωπος που αγαπάς την προσευχή και να προσεύχεσαι πολλές ώρες.
Μη κάνεις πολλά, βιαστικά. Απλώς ενθουσιασμός. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ο ενθουσιασμός είναι κάτι κακό. Πρέπει να έχεις και χαρά στη ζωή για αυτό που κάνεις· να το χαίρεσαι. Αλλά ταυτόχρονα να βαθαίνεις. Να βαθαίνεις! «Ούτοι ρίζαν ούκ έχουσιν». Ρίζα δεν έχουν. Να έχουμε ρίζα! Να είμαστε χριστιανοί δοκιμασμένοι στη ζωή. Να έχουμε χτυπηθεί στη ζωή και να επιμένουμε στο Χριστό, με τις δοκιμασίες. Για αυτό λέει: «πρός καιρόν πιστεύουσιν». Για λίγη ώρα πιστεύουν. Σε καιρό πειρασμού ανθίστανται. Εδώ σε θέλω. Στον πειρασμό να μείνεις! Στον πειρασμό να μείνεις! Πέθανε μιας γυναίκας το παιδί, δεν ξαναπάτησε εκκλησία. Γιατί κυρία μου; Γιατί δεν ξαναπήγες εκκλησία; «Γιατί», λέει, «εγώ πήγαινα και έκανα πρόσφορα. Εγώ πήγαινα και έδινα ονόματα, εγώ πήγαινα και σφουγγάριζα την εκκλησία τη Μεγάλη Βδομάδα. Και είναι αυτός Θεός που μου πήρε το παιδί; Είναι Θεός αυτός;». Είδατε; ένας Θεός όπως τον θέλουμε εμείς. Ένας Θεός που νομίζουμε ότι μας τάζει πράγματα όπως εμείς τα φανταζόμαστε.