Γα επόμενα νέα δεν ήταν τόσο καλά. Ο Μέρι, που ήταν έξω όλη τη νύχτα, γύρισε κατά τις δέκα η ώρα.
Έχει μια μεγάλη ομάδα κάπου τέσσερα μίλια μακριά, είπε. Έρχονται απ’ το δρόμο του Τρίστρατου, αλλά πολλοί απ’ τους αδέσποτους αλήτες έχουν πάει μαζί τους. Πρέπει να πλησιάζουν τους εκατό· και είναι πυρ και μανία όπως έρχονται. Καταραμένοι να ’ναι!
– Α! Αυτοί δε θα σταθούν να κουβεντιάσουν, θα σκοτώσουν, αν μπορούν, είπε ο Καλύβας ο Τσιφλικάς. Αν δεν έρθουν πρώτοι οι Τουκ. καλά θα κάνουμε να καλυφτούμε και να ρίχνουμε χωρίς δεύτερη κουβέντα. Θα πρέπει να γίνει και λίγος πόλεμος, πριν τακτοποιηθούν τα πράγματα, κύριε Φρόντο.
Οι Τουκ ήρθαν πρώτοι. Δεν άργησαν να φτάσουν, καμιά εκατοστή, απ’ το Τούκμπορο και τους Πράσινους Λόφους με τον Πίπιν επικεφαλής. Ο Μέρι είχε τώρα αρκετούς γεροδεμένους χόμπιτ για ν’ αντιμετωπίσει τους κακοποιούς. Οι ανιχνευτές είπαν ότι πήγαιναν όλοι μαζί. Ήξεραν πως ο τόπος είχε ξεσηκωθεί εναντίον τους και ήταν φως φανάρι πως σκόπευαν ν’ αντιμετωπίσουν την εξέγερση με σκληρότητα, στο επίκεντρό της το Μπάιγουότερ. Αλλά όσο κι άγριοι κι αν ήταν, φαινόταν πως δεν είχαν κανέναν αρχηγό που να ξέρει από πόλεμο. Προχωρούσαν χωρίς καμιά προφύλαξη. Ο Μέρι κατέστρωσε γρήγορα τα σχέδιά του.
Οι αλήτες προχωρούσαν ακολουθώντας τον Ανατολικό Δρόμο και, χωρίς να σταματήσουν, έστριψαν παίρνοντας το Δρόμο του Μπαϊγουότερ, που για αρκετό διάστημα ανηφόριζε διασχίζοντας ψηλές όχθες με χαμηλούς φράχτες στην κορυφή τους. Σε μια στροφή, κάπου διακόσιες γιάρδες απ’ τον κεντρικό δρόμο, βρήκαν ένα γερό οδόφραγμα από παλιά αναποδογυρισμένα κάρα. Αυτό τους έκοψε τη φόρα.
Ταυτόχρονα πήραν είδηση πως οι φράχτες κι απ’ τις δυο πλευρές, πάνω από τα κεφάλια τους, ήταν γεμάτοι χόμπιτ. Πίσω τους άλλοι χόμπιτ τώρα τράβηξαν μερικά ακόμη κάρα που ήταν κρυμμένα σε ένα χωράφι κι έτσι έκλεισαν και το πίσω μέρος. Μια φωνή τους μίλησε από ψηλά.
– Λοιπόν, πέσατε στην παγίδα, είπε ο Μέρι. Το ίδιο έπαθαν κι οι δικοί σας από το Χόμπιτον κι ένας είναι νεκρός κι οι υπόλοιποι φυλακισμένοι. Πετάξτε τα όπλα σας! Ύστερα οπισθοχωρήστε είκοσι βήματα και καθίστε χάμω. Όποιος προσπαθήσει να το σκάσει, θα του ρίξουμε.
Οι κακοποιοί όμως τώρα δεν τρόμαζαν τόσο εύκολα. Μερικοί υπάκουσαν, αλλά τους ρίχτηκαν αμέσως οι δικοί τους. Καμιά εικοσαριά ή και περισσότεροι ρίχτηκαν στα κάρα. Τόξεψαν έξι, αλλά οι υπόλοιποι ξέφυγαν, σκοτώνοντας δύο χόμπιτ, κι ύστερα σκόρπισαν με κατεύθυνση το Γούντι Εντ. Δυο ακόμα έπεσαν καθώς έτρεχαν. Ο Μέρι σάλπισε με το βούκινό του κι ακούστηκαν άλλα ν’ απαντούν από μακριά.
– Δε θα πάνε μακριά, είπε ο Πίπιν. Όλος ο τόπος τώρα είναι γεμάτος κυνηγούς.
Πίσω, οι παγιδευμένοι Άντρες στο δρόμο, καμιά ογδονταριά περίπου, προσπάθησαν να σκαρφαλώσουν τις πλαγιές του δρόμου και το οδόφραγμα και οι χόμπιτ αναγκάστηκαν να τοξέψουν πολλούς ή να τους πελεκήσουν με τσεκούρια. Αλλά πολλοί από τους πιο δυνατούς και τους πιο απελπισμένους ξέφυγαν από τη δυτική πλευρά και έκαναν άγρια επίθεση εναντίον των εχθρών τους, με μεγαλύτερη διάθεση να σκοτώσουν παρά να γλιτώσουν. Αρκετοί χόμπιτ έπεσαν και οι υπόλοιποι κλονίζονταν, όταν ο Μέρι κι ο Πίπιν, που ήταν στην ανατολική πλευρά, πέρασαν απέναντι και ρίχτηκαν στους κακοποιούς. Ο Μέρι ο ίδιος σκότωσε τον αρχηγό, ένα μεγαλόσωμο αλλήθωρο κτήνος που έμοιαζε με τεράστιον ορκ. Ύστερα τράβηξε τις δυνάμεις του, περικυκλώνοντας τα τελευταία απομεινάρια των Αντρών σ’ ένα μεγάλο κύκλο τοξότες.
Τέλος, όλα τελείωσαν. Σχεδόν εβδομήντα απ’ τους κακοποιούς κείτονταν νεκροί και δώδεκα αιχμάλωτοι. Σκοτώθηκαν δεκαεννέα χόμπιτ και τραυματίστηκαν κάπου τριάντα. Τους νεκρούς κακοποιούς τους φόρτωσαν σε κάρα και τους πήγαν σ’ έναν παλιό λάκκο αμμοληψίας εκεί κοντά και τους έθαψαν – στο Λάκκο της Μάχης, όπως ονομάστηκε αργότερα. Τους πεσόντες χόμπιτ τους έβαλαν μαζί σε κοινό τάφο στη λοφοπλαγιά, όπου αργότερα έστησαν μια μεγάλη πέτρα μ’ έναν κήπο ολόγυρα. Έτσι έληξε η Μάχη του Μπάιγουότερ, 1419, η τελευταία μάχη που έγινε στο Σάιρ και η μοναδική από τη μάχη των Πράσινων Λιβαδιών, 1147, πέρα μακριά στη Βόρεια Μοίρα. Κι επομένως, αν κι ευτυχώς στοίχισε πολύ λίγες ζωές, έχει δικό της κεφάλαιο στο Κόκκινο Βιβλίο και τα ονόματα όλων όσων έλαβαν μέρος έγιναν κατάλογος και τα αποστήθιζαν οι ιστορικοί του Σάιρ. Η πολύ αξιόλογη άνοδος, κοινωνική και οικονομική, της οικογένειας Καλύβα χρονολογείται από τότε· αλλά πρώτα πρώτα στον Κατάλογο σ’ όλες τις αφηγήσεις ξεχωρίζουν τα ονόματα των Καπεταναίων Μέριαντοκ και Πέρεγκριν.