сювдяэар гула ямр верди ки, эет булагдан су
эятир. Гул су эятирмяк цчцн булаьа тяряф
эедяндя эюрдц ки, айя кюрпцнцн цстцндя
кюйнякъяк, зцлфц даьылмыш бир эюзял дуруб,
еля бил тязя доьмуш айды, щяр тяряфя ишыг
сачыр. Бу тез таъирин йанына хябяря гачды.
Таъир эялмякдя олсун, инди сизя хябяр
верим гыздан. Гыз ким олса йахшыды, Алы
329
ханын арвады Пяри ханым. Пяри ханым башына
эялянляри бир мяктуба йазды гойду кюрпцнцн
цстцня. Юзцнц верди мешянин ичиня. Салащ
сювдяэар эялиб эюрдц гыз ня эязир? Мяктубда
да йазыб ки, Гара вязир мяним бир ъцт оьлуму
юлдцрдц. Салащ сювдяэар ня гядяр ахтардыса
гызы тапа билмяди. Сювдяэарын гыза бярк
йазыьы эялди. Одур ки, цзцнц щагга чевириб
деди: «Мян бу мяктубу сащибиня чатдыраъаьам.
Ей бизи йарадан Аллащ, сян бу савабын
явязиндя мяня бир ювлад вер.»
Сювдяэар мяктубу сащибиня чатдырды,
ордан да гайытды Цсэцдар шящяриня. Арадан
щеч бир ил кечмямиш Салащ сювдяэарын бир
оьлу олду. Адыны да Мяммяд гойдулар.
Мяммядин алты йашы тамам оланда атасы
рящмятя эетди. Гырхлотулар да ешитдиляр ки,
Салащ сювдяэар рящмятя эедиб, тез сайыл
палтары эейиб юзлярини йетирдиляр Цсэцдар
шящяриня. Эцндцз ял алтындан Салащ
сювдяэарын
вар-дювлятинин
йерини
юйряндиляр, эеъя щамысыны оьурлайыб
апардылар. Сювдяэарын арвады Шящрябаны
сящяр йухудан ойананда эюрдц ки, евдя эеъя
йатдыглары йорьан-дюшякдян савайы щеч ня
галмайыб. Арвад бярк фикря эетди. Башына
эялян бу иши узун мцддят унуда билмяди.
Ай ютдц, ил доланды, Мяммяд бюйцйцб
щядди-булуьа чатды.
Инди сизя кимдян данышым, Салащ
сювдяэарын таъир достларындан. Эцнлярин бир
эцнц таъирлярин йолу Цсэцдардан дцшдц.
Таъирляр дейирляр ки, бир эедяк Салащ
сювдяэара баш чякяк. Эяляндя эюрцрляр ки,
330
сювдяэар рящмятя эедиб, анъаг евдя бир ъаван
оьлан вар, еля бил Салащ сювдяэарын юзцдц ки,
дуруб. Таъирляр сорушдулар ки, бу оьлан
кимди? Шящрябаны деди ки, Салащ сювдяэарын
оьлуду, сиз эедяндян сонра олуб. Бунлар
мяслящят эюрдцляр ки, гары няня, гой оьлун
бизнян эетсин таъирлик юйрянсин. Шящрябаны
таъирлярдян сорушду:
- А бала, бир мяня дейин эюрцм эедиб-
эялмяйиниз ня гядяр чякяр?
Таъирляр дедиляр:
- Цч ай эетмяйимиз чякяр, цч ай да
эялмяйимиз. Аллащ гойса, алты айын
тамамында бурдайыг.
Гары разылыьыны билдирди. Таъирляр
сорушдулар ки, гары няня, щеч пулун-задын
вармы? Гары эятириб оьлуна цч йцз тцмян пул
верди.
Таъирляр Мяммяди дя эютцрцб йола
дцшдцляр. Йолда Мяммядя тапшырдылар ки,
бизя дядянин пулуну хярълямя. Бунлар цч ай йол
эедяндян сонра бир карвансарайа чатдылар.
Таъирляр дявялярля нюкярляри Мяммядя
тапшырыб шящяря даьылдылар. Мяммяд
башлады дарыхмаьа, йоллара бахмаьа. Бир дя
эюрдц ки, узагдан думан кими буьанаг эялир.
Йахынлашанда эюрцр ъяллад бир нюкяри
ялибаьлы атын дюшцндя эятирир. Мяммядин
нюкяря йазыьы эялди. Гылынъыны ялиня алыб
гязябли-гязябли ъялладын габаьыны кясир.
Мяммяд ъялладдан сорушду:
- Ъяллад, бу адамын эцнащы нядир, нийя
буну беля едирсян?
Ъяллад ъавабында деди:
331
- Бу адам беш илди ки мяндян сяляминя йцз
тцмян боръ пул алыб. Инди беш йцз тцмян пул
едир. Боръуну гайтара билмир дейин инди мяним
ихтийарымдадыр.
Мяммяд ъяллада деди:
- Мяним цч йцз тцмян пулум вар, ону верим
сяня, бу йазыьы бурах.
Ъяллад бу сювдайа разы олду. Борълуну
азад етди. Мяммяд бу адамы да эютцрцб
карвансарайа гайытды. Таъирин бири эялиб
Мяммядя деди:
- Бала, инди пулуму вер, бир аз да сяня мал
алаг.
Мяммяд деди:
- Пулум йохду, пулу вердим, бу нюкяри азад
елядим.
Таъирляр щеч ня демядиляр. Юз
араларында щимляшдиляр ки, Мяммяди йахын
шящярлярин бириндя азыдыб эетсинляр.
Мяммяд мясялядян дуйуг дцшцб, йолдашларына
йалвармаьа башлайыр:
Башына дюндцйцм бязирэанбашы,
Бу каьызы мяним анама йетир.
Айаьына дяймясин йолларын
дашы,
Бу каьызы мяним анама йетир.
Ахшам олъаг гаш гаралар,
дцзцляр,
Хумарланыб ала эюзляр сцзцляр,
Сизин дя ялиниз елдян цзцляр,
Бу каьызы мяним анама йетир.