Выбрать главу

–Ոչ£ Այստեղ մի ընկեր ուներ, անունը Սեյրան£ Ավտոբուսի վրա էր աշխատում£ Գնացի նրա մոտ, վերցրի հասցեն՝ քաղաք Վոլժսկ£ Իսկ որտեղ էր այդ Վոլժսկը՝ պատկերացում անգամ չունեի£

–Լցնե՞մ բաժակները,– վերցնելով շիշը, ասացի ես£

–Հերիք է£ Դու խմիր, եթե ուզում ես£ Ես չեմ ուզում£ Ասա, թող սուրճ բերեն£

Ես մոտ կանչեցի մատուցողուհուն, խնդրեցի, որ սուրճ բերի£

–Սուրճը կոնյակով շատ հաճելի է,– ասացի ես£– Մի գավաթ սուրճին ՝մի քանի գրամ կոնյակ£– Ես կոնյակ լցրի սուրճի մեջ£

Սուրճն իրոք լավ էր կոնյակով£ Մարինեին նույնպես դուր եկավ£ Լուռ երաժշտություն էինք լսում£

–Գնացիր այնտե՞ղ, Վոլժսկ,– երկար լռությունից հետո հարցրի ես£

–Այո,– ասաց Մարինեն, ցածր հառաչեց£-Գնացի£

–Դու, ինչ է, սիրո՞ւմ էիր նրան£

–Չգիտեմ£ Երբեք չեմ մտածել այդ մասին£

Մարինեն երբեք չէր մտածել այդ մասին՝ սիրո՞ւմ է Արմենին, թե ոչ£ Պարզապես ընտելացել էր նրան£ Բացի այդ, նա իրեն մեղավոր էր զգում£ «Պետք է սկզբից ասեի ճշմարտությունը»,– մտածում էր Մարինեն£ Նրան թվաց, թե Արմենի համար հեշտ կլիներ, եթե ինքն ասեր, որ Ստեփանը չկա£ «Հարսանիքի, վթարվելու մասին զուր հնարեցի,– մտածում էր Մարինեն ու ինքն իրեն հուսադրում,– ոչինչ, կգնամ, կբացատրեմ, կհասկանա»£ Արդյունաբերական փոքրիկ քաղաք էր Վոլժսկը, Կազանից մի հարյուր կիլոմետր այն կողմ£ Ձյունը մինչև գոտկատեղ էր հասնում£ Մարինեն գտավ տունը£ Երկհարկանի փայտե շենք էր, շենքի բակում մեկին հարցրեց, ասաց, որ, այո, այստեղ է ապրում, ցույց տվեց լուսամուտը, ասաց, որ երկրորդ հարկի ձախ դուռն է £ Լույսը վառվում էր£ Մարինեի սիրտը անհանգիստ խփում էր£ Հուզվում էր£ Բարձրացավ, սեղմեց դռան զանգը£

–Ո՞վ է,– հարցրին դռան ետևից£

Սիրտը դարձյալ անհանգիստ խփում էր, թվում էր հիմա կընկնի£

Դուռը կիսաբացվեց, և ռուս մի կին՝ մոտ 30-35 տարեկան, Մարինեին ոտից գլուխ չափելով ասաց.

–Ո՞ւմ եք ուզում£

–Արմենը տա՞նն է,– հարցրեց Մարինեն£

–Արմե՞նը®– կնոջ աչքերը մանրացան, նա քիչ լռեց, հետո ասաց.– Իսկ դուք ո՞վ եք£

–Բարեկամուհին,– ասաց Մարինեն£

–Տանը չէ,– զննելով Մարինեին, ասաց նա£– Երկրորդ հերթի է աշխատում£

Եվ հասկացավ Մարինեն, որ ամուսնացել է Արմենը, և ուժով պահեց իրեն, որ չփղձկա, աստիճանների բազրիքից բռնելով, դանդաղ իջավ, բոլորը ինձնից փախչում են, մտածում էր, և նրա սիրտը լաց էր լինում£ Աստիճաններով իջնելիս մի անգամ էլ ետ նայեց. անծանոթ կինը դեռ կանգնած էր դռների արանքում£ Մարինեն նայեց նրան, այդ կինը, իհարկե, ամեն ինչ հասկացել էր, կարող է նույնիսկ գիտեր Մարինեի մասին£ Արցունքներն անդադար հոսում էին Մարինեի այտերն ի վար£

–Եվ այդպես էլ չտեսա՞ր նրան,– հարցրի ես երկար լռությունից հետո£

–Ոչ,– արձագանքեց Մարինեն£– Այլևս չտեսա£ Ես նրան երբեք չեմ մեղադրում£ Նա մեղավոր չէր, ես խաբեցի նրան£

–Իսկ Ստեփա՞նը®– նորից հարցրի ես՝ ծխախոտ վառելով£– Նրան նույնպե՞ս այլևս չտեսար£

–Տեսա,– դառը ժպտաց Մարինեն£– Հենց կայարանում£

Մարինեն Ստեփանին տեսավ դեռևս վագոնի բաց հարթակից£ Ասես հեռագրել էր, որ դիմավորեր£

–Ստեփան,– կանչեց Մարինեն£

Ստեփանը տեսավ նրան, ձեռքով ողջունեց£

–Դու այս որտեղի՞ց ես գալիս,– հապշտապ մոտենալով հարցրեց Ստեփանը£

Մարինեն չպատասխանեց նրա հարցին£

–Իսկ դու ի ՞նչ ես անում այնտեղ£

–Մի ծանոթ տղա կա, Մոսկվա ճանապարհեցի£

–Ինձ կտանե՞ս տուն,– հարցրեց Մարինեն£

–Մեծ հաճույքով,– ձեռքերը տարածեց Ստեփանը£ Մարինեի մասին Ստեփանն ամեն ինչ գիտեր, հետաքրքրվել էր£

–Գնանք ինձ մոտ,– ասաց Ստեփանը£– Սուրճ կխմենք, երաժշտություն կլսենք® Նոր ձայնապնակներ ունեմ£

Տանը չգիտեին, որ Մարինեն եկել է, իսկ իր համար արդեն միևնույն էր£

–Գնանք,– ասաց Մարինեն£

Սկսեցին կրկին հանդիպել£ Լավ էր վարվում Մարինեի հետ£ Աշխարհն առանց բարի հոգիների չէ, մտածում էր Մարինեն, իսկ Ստեփանի մասին լսածներին այլևս չէր հավատում£ Նույնիսկ չնախատեց, թե ինչո՞ւ իրենց հարաբերությունների մասին պատմել էր Արմենին£ «Սիրում է ինձ,– մտածում էր նա,– դրա համար է երևի պատմել»£ Ասում էր, որ միշտ սիրել է Մարինեին, սիրում է ու կսիրի ընդմիշտ£ Սակայն ինչ-որ բանից վախենում էր նա, չէր ուզում զագս գնալ Մարինեի հետ£ Ինչի՞ց էր վախենում՝ Մարինեն չէր հասկանում£ Բայց շուտով ամեն ինչ պարզվեց® Երեխով էր Մարինեն£ Ստեփանը չկար, նա մի քանի օրով գործուղման էր մեկնել Մոսկվա£ Մի շաբաթ հետո եկավ£ Իսկույն զանգեց Մարինեին£ Ասաց, որ շատ է կարոտել£ Հրավիրեց իր մոտ՝ տուն£ Մարինեն համոզված էր, որ նա ուրախությունից պիտի խենթանա՝ լսելով երեխայի մասին£ Սակայն այդպես չեղավ, նա Մարինեի հրճվագին նորությունն ընդունեց սառնորեն, ավելին՝ գույնը գցեց£ «Բաքվում ընտանիք ունեմ, ասաց, խնդրում եմ ինձ չխայտառակես, Մարինե®»£

Մարինեի ոտքերն ընկավ, անկապ-անկապ խոսում էր, աղաչում® Ծանոթ գինեկոլոգ ուներ, Մարնեին տարավ նրա մոտ£ Բժիշկը համառում էր£ «Ռիսկի դիմել չեմ կարող,– ասում է,– նա այլևս երեխա ունենալ չի կարող, դուք հասկանու՞մ եք դա»£ Հետո նրանք երկար ինչ-որ խոսում էին£ Բժիշկը համաձայնեց£ Լաց եղավ Մարինեն£ Երանելի անուրջներով տարված՝ ինչքան էր երազել երեխայի մասին£ Նրան միշտ թվում էր, թե երբ ամուսնանա՝ անպայման տղա է ունենալու, շեկ մազերով, գեղեցիկ£ Պատկերացնում էր, թե ինչպես պետք է հագցնի, ինչ ձևի պիտի սանրի մազերը£ Նույնիսկ անուն էր դրել՝ Ալեն£ Մի ակնթարթում հիշեց այդ բոլորը Մարինեն ու լաց եղավ£ Բժիշկն ուզում էր հանգստացնել նրան, ինչ-որ բաներ էր ասում, իսկ Մարինեն ոչինչ չէր լսում, չէր կարողանում ըմբռնել, թե ինչ էր ասում բժիշկը£ Մտքում հայհոյում էր բոլորին՝ և° ծնողներին, որ իրեն աշխարհ են բերել, հատկապես հորը, որ իբր խանդում էր, բաժանվեց մորից՝ իրեն և փոքր եղբորը թողնելով նրա մոտ, գնաց ամուսնացավ ուրիշի հետ և ապրում էր Միջին Ասիայում՝ Սամարղանդում£ Գուցե ամեն ինչ այդպես չստացվեր, մտածում էր Մարինեն, եթե նրանք չբաժանվեին, Ստեփանին հայհոյեց և Արմենին, որ թողեց իրեն ու գնաց Վոլժսկ. «Որ ինձ չէիր առնելու, չէիր ամուսնանալու ինձ հետ,– մտովի ասում էր նա Ստեփանին,– ինչո՞ւ այն գիշեր այնպես վարվեցիր ինձ հետ®»£ Եվ կատաղությունից ու ինքն իրեն խղճալուց լաց էր լինում Մարինեն®Նույնիսկ ցանկանում էր վերջ տալ կյանքին® Եվ ոչ ոքի չէր ուզում հանդիպել, ոչ ոքի հետ չէր ուզում խոսել®