La ĉambro baldaŭ pleniĝis per ĉarmo kaj ĝojo, har- monio kaj belo, kiuj nin ravis.
Silas per animo kaj koro, kune kun ni aŭdadis la admirindan simfonion, kies notoj estis benoj de la kvin- tesenca Naturo.
Kun Klarindo, altirita de la kamparaj laboroj, ni mense sentis la ĉeeston de ia arbaro, plena de belkant- aj birdoj, kiuj flugas super kristalakva rivereto, fluanta sur laktoblankaj silikoj; kaj kvazaŭ la imaga pejzaĝo obeus la melodian rakonton, ni ekvidis, ke ĝi subite ali- iĝas, naskante en ni la impreson, ke la ĉielo, antaŭe blua, kovriĝas per pezaj grizaj nuboj, el kiuj krakadas fulmoj kaj tondroj, sed bladaŭ refariĝis la floranta bildo meze de kantoj kaj preĝoj... Kaj kun Leonel, pasie amanta tiun dian arton, ni rimarkis la regadon de la muziko en ĝia suverena majesteco, kiu pelis nin al la plej puraj emocioj.
Tiuj minutoj havis por ni tian saman valoron kiel benpreĝo. La notoj de la belega simfonio kvazaŭ nin alt- igis en harmoniajn mediojn de nekonata beleco, kaj al ni ĉiuj estis la okuloj plenaj de larmoj, ĉar la alfluantaj ĉarmaj akordoj kapablis mirakle lavi la plejprofundon de niaj animoj.
Kiam forsonis la lastaj notoj, ni foriris ravitaj.
Niaj pensoj vibris en plej pura konsento, kaj niaj koroj ŝajnis pli frataj inter si.
Laŭ peto de Leonel, kiu, laŭŝajne, propramove obeis la inspiron de Silas, ni direktis nin al la lago en la mal- nova bieno de la familio de Olimpo.
La plenluno punktis la kampon per arĝentaj fajr-
eraĵoj.
Estis jam malfrua nokto...
Prenante sur sin la iniciaton de la konversacio, la frato de Klarindo tiam komencis rakonti al ni tion, kion ni cetere jam sciis, kelkatempe haltante en abunda ploro, kiam li parolis pri la morto de sia bofratino, kontraŭ kiun li estis ĵetinta la sagojn de sia kolero...
Kun plej granda mirego Hilario kaj mi rimarkis la paciencan atenton, kun kiu Silas aŭskultis lian konfeson, kvazaŭ la afero estus por li mem io tute nova.
Post pli ol unu horo da parolado de nia suferanta kunulo, la Asistanto intime vokis nin al pli nobla kom- preno, klarigante al mi kaj al Hilario, ke tiu nia amiko bezonas elsarki el la vundita koro siajn dolorojn, kaj ke, kvankam konante lian internan dramon, ni ne rajtas kon- traŭstari al lia konfeso, sed ni devas ĝin frate ricevi, kun li dividante lian afliktoŝarĝon, por ke la vundoj de la penso fariĝu por li malpli suferigaj.
Tuj poste Silas envolvis ambaŭ fratojn en interes- an konversacion, proponante al ili realkonformiĝon al la Leĝo per kompensa batalado.
Ĉu ili volonte ne ekirus denove la surteran vojon? kial ili ne entreprenus novan laboron per renaskiĝo en tiu sama familio, el kiu ili iam devenis? ĉu ne estus ja pli agrable kaj facile akiri al si la repaciĝon kaj sekve reekposedi la iamajn aspirojn, irante kun ĉi tiuj, en la materia regiono, renkonte al altvaloraj ŝtupoj, konduk- antaj al la Supera Vivo?
Sed Leonel kaj Klarinto preskaŭ samtempe eklamen- tis pro la demando pri Alzira... Efektive, en la mal- espero de sia propra afero ili akceptis la inspirojn de la frenezo, ili jarojn post jaroj pasigadis disverŝante kruel- aĵojn en la mallumo; nenio tamen ilin turmentas tiel neelporteble, kiel ilia malbonago kontraŭ la edzino de Antono Olimpo, tiu virino, kiu, en timego antaŭ ilia per- sekutado, sin ĵetis en tiun akvon, pri kiu ili konservas tian teruran memoron...
Tamen..., se Alzira mem venus al ili kun sia enbrak- igo de interkompreniĝo kaj helpo? Kaj ĉar ili ekridetis de espero en la ondado de siaj propraj larmoj, la Asist- anto por kelkaj minutoj eliris kaj revenis kune kun la nobla fratino, kiu, surhavante brilegan veston, aletendis al ili siajn manojn, oferante al ili sian patrinan sinon, radiantan de amo.
Kvazaŭ morte vunditaj, Leonel kaj Klarindo falis genue, frakasitaj de timo kaj ĝojego... Sed Alzira ka- resis iliajn klinitajn kapojn kaj per kortuŝa tono diris:
Infanoj de mia animo, ni danku Dion por ĉi tiu beninda horo.
Kaj ĉar Leonel vane penis peti de ŝi pardonon, ape- naŭ eldirante unusilabajn vortojn, interrompatajn de plor- singultoj, tial la patrino de Ludoviko humile ekkriis:
Tio estas mi, kiu devas genuiĝi, petante vin am- baŭ pri karita pardono! La krimo de mia edzo estas ankaŭ mia krimo... Al vi ni forrabis la plej belajn re- vojn, kiam la surtera juneco ekridetis al vi. Nia sen- brida ambicio senigis vin je rimedoj kaj ebloj, eĉ je la ekzistado... Pardonu nin! Ni ja pagos niajn ŝuldojn. La Sinjoro helpos nin rekonstrui nian domon... Antono Olimpo kaj mi, ni baldaŭ troviĝos sur la materia kampo kaj, subtenataj de la Dia Favorkoreco, ni redonos al vi ambaŭ la bienon, kiu ja ne al ni apartenas... Konsentu, miaj infanoj, ke mia animo ricevu la honoron esti por vi amoplena patrino en la mondo... Por restarigi vian esperon kaj reflorigi vian idealon, jen mi oferas al vi mian koron... La Sinjoro donos al mi la benon ricevi vin ambaŭ en mian sinon, nutrante vin per la varmo de miaj kisoj kaj la roso de miaj larmoj... Sed por tio estas necese, ke la forgeso pri niaj ĉagrenoj naskiĝu pura el la amo, kiun ni ŝuldas unuj al aliaj... Ni forgesu ĉiajn resentojn, kaj Dio provizos nin per rimedoj, ke ni pagu niajn ŝuldojn... Stariĝu, karaj infanoj... Jesuo ja scias, ke mi deziras alpremi vin al mia brusto kaj te- nadi vin en miaj brakoj!
Alzira ne sukcesis paroli plu. Abundaj larmoj perlis sur ŝiaj vangoj, sed io kvazaŭ reteniĝis en ŝia gorĝo, sufokante ŝian voĉon.
Malgraŭ tio ni vidis la luman venkon de amo en tiuj malmultaj momentoj... El la torako de Alzira flamant- aj fajreroj elŝprucadis per sinsekvaj blue brilantaj ondoj, kio donis al ni la impreson, kvazaŭ ŝia spirita supereco aliiĝis en lumegantan fonton. Subtenataj de ŝi, Klarindo kaj Leonel stariĝis simile al du infanoj altiritaj de la patrina amo kaj en kortuŝanta plorado ŝin brakumis.
Nia kunulino, ilin danke karesante, alpremis ilin al sia brusto, kvazaŭ ŝi de tiam gardus en si du trezorojn de sia koro.
Obeante al muta signo de la direktanto de nia eks- kurso, ni helpis ŝin kiel necese, kaj post kelka tempo, portante kun ni la du novajn amikoj n, ni eniris en la grandan institucion.
Lokinte ilin en konvena departemento, diris Silas kontenta:
- Dank'al Dio nia tasko estas plenumita. Nun ni esperu, ke ĉiuj prepariĝos, ĉe la rando de sia nova batalo sur la Tero, por la savanta laboro, en kiu partoprenas amo kaj abomeno, ĝojo kaj doloro, luktoj kaj baroj, en la strebado al elpago de kulpoj.
En mia menso sintrude burĝonadis diversaj demand- oj, sed mi konprenis, ke la leĝo pri kaŭzo kaj efiko, kiel ĉiam, agos kontraŭ la personoj de nia historio, kaj mi ekmeditis pri miaj propraj ŝuldoj... Tiam, anstataŭ de- mandi, mi respekte kisis la manojn de la Asistanto, simile al lernanto, dankanta sian noblan instruiston, kaj silente mi enprofundiĝis en preĝadon, dankante Jesuon pro tiu altvalora leciono.
La templo kaj la parolejo
Post la kulmina fazo de la afero de Antono Olimpo, interesiĝante pri la daŭrigo de niaj studoj, Hilario kaj mi iris al la Instruanto Druso, kiu, nin aŭdinte, volonte konsilis:
Mi komprenas, ke la Domo mem verŝajne jam havigis al vi fundamentajn elementojn por gravaj kon- kludoj, koncernantaj la leĝon pri kaŭzo kaj efiko... Ĉi tie, en la plimulto el la aferoj, ni preskaŭ ĉiam trovas la konkretajn fruktojn de la ago. Ni ja povas proksime konstati la rikolton el la suferado en ĉiuj ĝiaj malfacilaj kaj doloraj stadioj.
Kaj ridetante, li emfaze daŭrigis:
La infera regiono estas ĉiam plenplena de mal- ovaj kontoj. Ĉi tie la avareguloj elportas la amarecon de kruelaj suferoj, la krimuloj renkontas ĉiajn afliktojn per tro malfrua riproĉo de konscienco, kaj la respon- decantajn kulpulojn surprizas mallumo, kiu pliakrigas iliajn ĉagrenojn, ĉar ja la kolektivoj de la terkultivistoj, kulpantaj pri la plantado de tiom multe da dornarbet- ĵoj, ne sufiĉe kuraĝas rikolti la venenan frukton de tiu semejo, al kiu ili koralligiĝas. Senkonsilaj kaj freneziĝ- intaj, ili protestas kontraŭ la batoj, kiuj ili mem altiris al si, kaj enfalas en la profundegaĵojn de ribelado kaj malespero... Kiel facile videble, ĉirkaŭ nia domo de re- ĝustigo kaj helpado ĉio, en preskaŭ ĉiaj cirkonstancoj, estas kontinuaj ombro kaj konflikto, simile al vasta kam- po ekbruligita de neantaŭzorgemaj homoj, kiuj do devas toleri la fajron kaj la fumon, per kiuj ili difektis la teron de sia propra vivo...