Interrompita elaĉeto
Akompanante la Asistanto, ni ekkunhelpis por la reharmoniiĝo de malgranda familio, loĝanta en fora kvar- talo de multehoma ĉefurbo.
Ildeo, la domomastro, viro apenaŭ maturaĝa, hav- anta ne multe pli ol tridek kvin jarojn, trovis en Marcela la sindoneam edzinon kaj patrinon de iliaj tri infanetoj, nome Roberto, Sonja kaj Marcia; tamen, delogita de la ĉarmaĵoj de Mara, frivola, senkonsidera junulino, li ĉion eblan faris, por ke la edzino lin forlasu. Sed Marcela, edukita en la lernejo de la Devo, humiliĝis en la hejmo kaj plej penis ne travidigi sian propran doloron.
Laŭ liaj maldelikataj manieroj kaj nedeca konduto en la hejmo ŝi ja rimarkis la aliiĝon de la patro de ŝiaj infanoj, kaj, ricevante insultajn leterojn de la konkur- antino, kiu luktis kontraŭ ŝi, por ekhavi ŝian kunulon, ŝi silente ploradis kaj ilin ĵetis en la fajron, por ke ilin ne trafu la rigardo de la edzo.
Doloris nin, ĉiun vesperon, vidi ŝin preĝanta apud la infanetoj. Roberto, la unuenaskito, naŭjara, karesadis ŝian kapon, kvazaŭ sentante la plorsingultojn, retenatajn en ŝia gorĝo, kaj la du etulinoj, en sia infana nekonscio, maŝine ripetadis la preĝojn diktatajn de la nobla sinjor- ino, oferante ilin al Jesuo favore al "paĉjo".
En turmenta maldormado ĝis malfrue en la nokto, ŝia spirito afliktiĝis vidante Ildeon, diboĉulon, venant- an hejmen fiodorante per alkoholaĵoj kaj portante sign- ojn de kaŝindaj aventuroj.
Se ŝi ekparolis, turnante lian atenton al ia bezono de la infanoj, li kolere rebatis:
Ho hunda vivo! Jen vi, vi min senĉese riproĉas, ĉikanas, persekutas per admonoj kaj petaĉoj! Se vi volas monon, laboru do. Se mi scius, ke edzeco estas tio, mi estus preferinta krevigi al mi la kapon, ol subskribi kon- trakton, kiu min sklavigas por tuta ekzistado!
Kaj malmodere kriante, li prezentis al ni la ekranon de siaj rememoroj, sur kiu Mara, la deloginta junulino, aperis antaŭ lia menso kvazaŭ la ideala virino. Li kom- paradis ŝin kun la velkinta figuro de sia edzino, kiun la malfacilaĵoj de la vivo frakasis, kaj, regata de la bildo de tiu alia virino, fordonis sin al afekciantaj ekscitiĝoj, sopirante sin forpafi el la hejmo.
Marcela, kun larmoj, petegis lin esti tolerema kaj serena, firme aldonante, ke ŝi ne forrifuzas laboron. Ŝi uzadas la tempon, kiun ŝi disponas, ĉe malbone pagata kunhelpo en modesta tolaĵolavejo, sed la hejmaj devoj ne ebligas al ŝi pli multe fari.
Vi hipokrita! - kriegis la edzo, kiun la kolero frenezigis. - Kaj mi? kion vi do pretendas de mi? ĉu mi ja povas fari pli? mi dronas en ŝuldoj ĉe magazenoj kaj butikoj de necesaĵoj... Mi ŝuldas monon al ĉiuj... pro vi, nur pro via malŝparemeco... Mi ne scias, ĝis kiam mi povos toleri vin. Ĉu ne estus pli konsilinde, ke vi revenu en tiun landon, kiu estis tiel malfeliĉa kaj vidis vin naskiĝi? Viaj gepatroj ankoraŭ vivas...
La kompatinda virino, plorante, nenion rediris, sed, ĉar lia voĉo tondris, tial la malgranda Roberto preskaŭ ĉiam vekiĝis kaj alkuris helpe al sia patrineto, kiun li ankoraŭ dormema ĉirkaŭbrakis. Ildeo manbate ĵetiĝis kontraŭ la malgrandan enmiksiĝinton, kriegante kun ne- bridita kolero:
For de tie ĉi! For de tie ĉi!
Kaj kvazaŭ la etulo estus ne lia filo, sed nekaŝita malamiko, li aldonis, kun kunpremitaj pugnoj:
Mi ardas de la deziro mortigi vin! Ĉiujn vesper- ojn jen ĉi tiu sama scenaĉo! Fiulo! Histriono!
Kaj la knabeto, alkroĉita al la patrina brusto, ricevis batojn, ĝis li fine, konvulsie plorante, denove enlitiĝis.
Tamen, se la filinetoj eĉ ploretus, jen ilia patro dis- fandiĝis en karesojn, eĉ tiam, kiam tute ebria, bonkore ekkriante:
Miaj filinoj! miaj kompatindaj filinoj! Kio estos kun vi estonte? Nur pro vi ambaŭ mi ankoraŭ ĉi tie vivas, elportante la krucon de ĉi tiu domo!
Kaj ne malofte li mem iris kaj rekomfortigis ilin en ilia lito.
Silas kaj ni tiam ekagis por la bono de Marcela kaj ŝiaj infanoj.
El tiu turmentata hejmo, kiun minacis plena ruin- iĝo, ni direktis nin al aliaj laborkampoj, sed la Asist- anto ne trovis oportunan okazon por pli vasta instruado.
Tamen preskaŭ ĉiun vesperon ni pasigis en tiu hejmo kelke da minutoj en taskoj, kiuj tuŝis la plejpro- fundon de niaj koroj. Sed, malgraŭ nia penado, la fa- miliestro ĉiutage montriĝis pli kaj pli indiferenta kaj malproksima.
Ĉiam malkontenta kaj incitiĝema, li ne faris al sia edzino eĉ la ĝentilecon de la ordinara saluto. Ensorĉita de la amorantino, li ekmalamis sian laŭleĝan kunulinon. Li intencis liberiĝi de la devo, kiun li iam prenis sur sin, kaj ekiri novan vojon... Sed, kiel solvi la demandon pri sia amo al la etulinoj? Li ekpensis en si mem:
Sincere konsiderante, mi ne amas Roberton, la filon, kies rigardo min senvorte akuzas, ĵetante al mi en la vizaĝon mian riproĉintan konduton, sed mi plej kore amegas Sonjan kaj Marcian... Kiel mi disiĝus de la filinetoj sekve de supozebla separo? Al mia edzino la leĝo certe asekurus la rajtojn de patrino... Kun nobla konduto, Marcela havus ĉe si la favoron de la tribu- naloj...
Li meditadis, meditadis...
Malgraŭ ĉio li ne rezignis la karesojn de Mara, kies potenco mastris lian kadukan sentadon. Kie ajn li trov- iĝis, tie premadis lin ŝia enŝoviĝanta influo, kiu disfendis lian karakteron kaj klinigis la nukon al li, viro, kiu, ĝis sia renkontiĝo kun ŝi, estis honesta kaj feliĉa. Iafoje li penis forskui de si tiun jugon, sed vane.
Marcela montriĝis kiel la figuro mem de la disci- plino, kiun ŝi devis observi, kaj de la devo, kiun koncern- is ŝin plenumi, kiam Mara, kun fajrantaj okuloj, allogis lin al la libereco kaj plezuro.
Naskiĝis tial pereiga ideo en lia malsaneca cerbo, nome murdi la edzinon, kaŝante sian krimon, por ke ŝia morto aperu en ĉies okuloj kiel efektiva sinmortigo.
Por tio li ŝanĝos la hejman ordon. Li penos forfini sian konduton de sistema malamikeco, ĉesigos per unu fojo la inciton, kiu lin potencas, kaj ŝajnigos amon, por gajni konfidon. Kaj post kelke da tagoj, kiam Marcela senzorge dormos, li pafos kuglon kontraŭ ŝian koron, trompante la policon mem.
Ni sekvis la evoluadon de lia freneza plano, ĉar ja estas ĉiam facile penetri en la sferon de la pensoj-form- oj, kiujn, pasioregataj kaj persistaj, la homoj iom post iom teksas ĉirkaŭ siaj paŝoj.
En sia ŝajna trankvileco Ildeo, kvankam ridetante, elmontris al niaj okuloj la abomenindan projekton, kun ĉiuj detaloj mense preparante la kriman scenon.
Sed por defendi Marcelan, kies ekzistadon protektis la Domo, kiun ni tie reprezentis, la Asistanto plifortigis la vigladon super tiu hejmo. Du zorgemaj kaj sindon- enaj el niaj kamaradoj alterne tie ekgardostaris tage kaj nokte, por tiel antaŭhaltigi la teruregan krimon.
Ni unu tagon estis donantaj nian helpon al kelke da malsanuloj, kiam la deĵoranta frato venis al ni, por maltrankvile komuniki al ni la plirapidiĝon de la okazoj. Kun la animo konfuzita de la influo de elkarnaj murdint- oj, kiuj estis kaptintaj liajn manifestiĝintajn pensojn, Ildeo intencas mortigi sian edzinon en tiu sama nokto.
Silas ne hezitis. Ni tuj direktis nin al tiu senluksa domo, kie loĝis la turmentata familio.
Farante uzon el la aŭtoritato al li konsentita, nia direktanto, kun la kunhelpo de amikaj estuloj, kutime laborantaj en la najbaraĵo, unue forpelis la elkarnajn alkoholulojn kaj krimintojn, tie kolektiĝintajn.
Malgraŭ ĉi tiu antaŭrimedo la infera plano en la kapo de nia kompatinda amiko montriĝis plene matura.
Estis profunda nokto.
Kun vivege batanta koro, timplena ĉirkaŭrigardante la nudajn murojn de la kabineto, kie li esploris la ba- releton de revolvero, kvazaŭ li konjektus nian ĉeeston, la domomastro montriĝis preta plenumi la fiaĵon.
Okupante lian tutan cerbon, ekaperis la malvarme prikalkulita sceno de la murdo, moviĝanta kiel miriga sinsekvo de bildoj...
Ho, se la enkarnuloj konscius, kiel iliaj ideoj ekster- iĝas, ili certe scius gardi sin kontraŭ la potenco de krimo!