Saĝaj rimarkoj
La problemoj en la hejmo de Ildeo havigis al ni opor- tunan okazon por altvalora esplorado en la pura sfero de la animo. Tial, revenante al la Domo kune kun la Asistanto, ni uzis la tempon, por demandi lian klaran kaj saĝan opinion pri gravaj aferoj, bolantaj en nia menso.
Hilario la unua rompis la longan paŭzon, demand-
ante:
Mia kara Silas, ĉu en tiu afero de Roberto kaj Marcela ne montriĝas vera bildo de la tiel nomata kom- plekso de Edipo, kiun la freŭda psikanalizo pretendas vidi en la infana psikologio?
Nia amiko ridetis kaj respondis:
La granda aŭstria kuracisto povus esti atinginta konsiderindajn altojn de la spirito, se li estus malferm- inta pordon al la studado de la leĝo pri reenkarniĝo. Sed, bedaŭrinde, tenante sin ĉe la sciencaj formalaĵoj, li ne estis sufiĉe kuraĝa por transpasi sian observadon de la fiziologia kampo, rigide konsiderata, kaj do li restadis en la malumaj regionoj de la nekonscio, kie la "mi" en- ŝlosas siajn provojn, aŭtomatigante la impulsojn. Marcela kaj Roberto, kiel patrino kaj filo, ne povus kaŝi la reciprokan simpation, kunportatan el la pasinteco ĝis la nuneco, tiel same, kiel Ildeo, Sonja kaj Marcia ne sukce- sus evitigi al si la korinklinon, kiu ilin de longe inter- ligis. Ĉi tio estas demando pri agordiĝemo en ĝia esenca strukturo: agordiĝemo ĉe ŝuldoj, postulantaj elpagon.
Mi tiam ekmemoris la troan gravecon, kiun oni kelk- foje atribuas al la teorio de libido, tiu energio, por kiu, laŭ la freŭda skolo, la seksa instinkto elmontriĝas en la menso, kaj teksis kelkajn konsideradojn pri ĉi tiu temo, speciale pri la infana amnezio, al kiu tiu fama sciencisto donas plej elstaran rolon, por klarigi la procedojn de la nekonscio.
Silas ĝentile kompletigis sen hezito:
Sufiĉus kompreni, kio estas, en la surtera enkar- na stato, iu Spirito, uzanta materian korpon, por veni al la konkludo, ke amnezioj nature naskiĝas el la kelka- tempa neadaptiĝo de la animo al la ilo servanta al ĝi. Dum infaneco la egoo, materiiĝanta, elĵetas rememorojn kaj opiniojn, simpatiojn kaj malamojn per instinktaj ma- nifestiĝoj, kiuj travidigas ilian pasintecon; tiujn spertojn ĝi apenaŭ memoros en la plej proksima estonteco, ĉar ĝi ja nun funkciigas la disvolviĝantan cerbomaŝinon, kiu devas servi al ĝi nur dum kelka tempo kaj por iaj di- finitaj celoj; io sama okazos en la alta maljunaĝo, kiam la parolo kvazaŭ eliĝas el la memorbildoj, elmontrante ŝanĝiĝojn de la organo de pensado, difektita pro kon- sumiĝo.
Kaj la tezo pri libido, kiel seksa soifo karakteriza en ĉiu vivuloj? - mi insistis scivola.
Freud - diris Silas - estas laŭdinda pro la brav- eco, kun kiu li esploris la plej kaŝitajn labirintojn de la homa animo, por la vundojn de la sentado eltrovi kaj kun la ebla kriterio diagnozi. Kun li tamen oni ne pov- as rigorsence konsenti pri tio, ke li pretendis iamaniere klarigi la homan emocian kampon per la sola mezurado de la erotikaj sensacioj.
La Asistanto iom haltis kaj daŭrigis:
Kreado, vivo kaj sekso estas aferoj esence inter- konformiĝintaj, kies origino perdiĝas en la sino de la Dia Saĝo. Tial ni tute ne kapablas ilin kvalifiki laŭ fiks- aj teknikaj difinoj. Ni do ne povas limigi je la homaj frenezaĵoj la funkcion de sekso, ĉar ni agus tiel same malsaĝe, kiel iu, kiu preferus studi la lumon de la suno sole nur en ia kamero.
"Ekzamenata kiel aganta forto de la vivo ĉe la sen- ĉesa kreado, la sekso ĝustadire vibras en ĉio, ekde la kuniĝo de la subatomaj eretoj ĝis la reciproka altirado de la astroj, ĉar tiam ĝi esprimas forton de amo, nask- itan de la senfina amo de Dio. La kombiniĝo de oksi- geno kun hidrogeno estas, sur la ĥemia kampo, sekvo de ĉi tiu principo, kaj el tio rezultas akvo, per kiu la Naturo sin nutras. La harmonia moviĝado de la suno, tenanta en ekvilibro la familion el la mondoj en la ĉiela spacego, kaj ankaŭ daŭriganta ilian ekzistadon, certe de- venas de tiu sama energio en la kosma sfero. Kaj ĉu la influo mem de la Kristo, kiu lasis sin krucumi pro sin- oferemo por ni, liaj surteraj zorgatoj, por fekundigi per lumo nian menson, celante nian reviviĝon, ĉu ĝi esence ne estas tiu sama principo, manifestiĝanta en la plej alta grado da rafiniteco?
"La sekso ne povus do manki en la spirita regno, konata al ni, ĉar ĝi estas el mensa substanco, mense di- finante tiujn formojn, per kiuj ĝi montriĝas. Ĝi estas tial ne ia fiksa energio de la Naturo, kiu prilaborus la animon, sed ja variema energio de la animo, per kiu ĉi tiu prilaboras la Naturon, en kiu ĝi evoluas, polurante sin mem. Tiun energion ni do rigardu kiel forton de la Kreinto en la kreito, destinitan disvastiĝi per verkoj de amo kaj lumo por la riĉigado de la vivo kaj same sub- metitan al la leĝo de prirespondeco, kontrolanta niajn destinojn."
Hilario, kiu atente aŭdadis ĉi tiujn klarigojn, ri-
markis:
Tia rezonado kondukas nin al la konkludo, ke la seksa forto ne estas destinita nur por generado kaj naskado...
Ne agrable impresis min ĉi tiu rimarko, kiun mi opiniis tute neĝustatempa ĉe la alteco kaj transcendeco, sur kiun Silas lokis la studatan temon, sed la Asistanto bonhumore ridetis kaj rediris:
Hilario, mia amiko, sur la Tero oni ordinare lokas ĉi tiun gravan aferon ĉe la organoj generaj de la viro kaj naskaj de la virino; sed oni ne forgesu, ke ni paro- las pri la sekso kiel pri forto de amo sur la fundamento de la vivo, forto, entenanta la tutan gloron de la kreado.
"Tio estis ankaŭ Sigismundo Freud, kiu difinis la celon de la seksa impulso kiel strebadon al plezuro... Vere, ĉi tiu aserto estas ja respektinda, se nur ni parolas pri la primaraj provoj de la Spirito en la materia mondo; ni tamen nepre devas plivastigi tiun difinon, por forigi ĝin el la erotika sfero, kie ĝi estis ĉirkaŭlimigita. Per la kreanta energio de amo, kiu asekuras la stabilecon de la tuta Universo, ĉiu animo, perfektiĝante, ĉiam celadas al pli noblaj plezuroj. Ekzistas ja la plezuro helpi, el- trovi, purigi, elaĉeti, klerigi, studi, lerni, altigi, konstrui kaj tuta senfina serio da plezuroj, konvenantaj al la plej nobligaj stadioj de la Spirito. Estas animoj, kiuj pro- funde sin amas reciproke, produktante netakseblajn va- loraĵojn por la plialtiĝo de la mondo, tamen neniam fi- ziologie tuŝante unu la duan, kvankam ili konstante interŝanĝas la kvintesencajn radiojn de amo por la estigo de la verkoj, al kiuj ili sin fordonas.
"Digna hejmo, sanktejo, kie la vivo manifestiĝas per la nasko de benata korpo por la spertado de iu animo, sendube estas respektinda institucio, sur kiu koncentr- iĝas la atento de la Dia Providenco; sed krom ĝi ekzistas ankaŭ grupoj da estuloj, kiuj kuniĝas per la plej puraj sentoj je la servo de karitaj kaj edukaj organizaĝoj. La kapabloj de amo ja naskas superbelajn formojn por la enkarniĝo de animoj sur la Tero, sed ankaŭ kreas la trezorojn de la arto, la riĉaĵojn de la industrio, la mir- indaĵojn de la Scienco, la brilaĵojn de la progreso... Kaj la posedaĵojn de la evoluado neniu amasigas tute sola. En ĉiuj entreprenoj de la morala rafinado ni renkontas Spiritojn parencajn, kiuj sin reciproke altiras kaj tiel kunigas siajn personajn kapablojn, en entreprenoj, kiuj altigas la homaron de sur la Tero al la Ĉielo... " Post nelonga paŭzo li akcente daŭrigis: - La Kristo mem, Nia Sinjoro, por cementi la fun- damenton de sia elaĉeta apostolado, vokis al si la kun- batalontojn de la Bona-Novaĵo; kvankam en la komenco ne kompreninte lian superecon, ili tamen fariĝis liaj brav- aj apostoloj, sigelinte kun la Neforgesebla Majstro in- terligon de koro al koro, per kiu ili metis la fundament- ojn por la Dia Regno sur la Tero. Tio estis verko de abnegacio kaj sinofero, kiu estas, ĝis hodiaŭ, la plej ku- raĝa entrepreno de amo en la mondo.
Nun, dum sia elkora parolado, la Asistanto iom pli longe haltis; sed, vidante, ke plaĉus al ni pli vaste aŭdi lin pri la sekso, kiel ĝin prezentas al si la homoj, li re- prenis la parolon, celante konkludojn alkonformajn al nia studado pri kaŭzo kaj efiko, jene:
Ci tiuj miaj konsideradoj pri tia vasta temo laŭ la plej alta aspekto, kiun nia menso kapablas ĉirkaŭ- preni, ne liberigas min de la devo reliefigi la neceson sublimigi la emocioprovon inter la homoj. Ni scias, ke la sekso, analizata en sia esenco, estas la sumo de la virinaj aŭ viraj ecoj, kiuj karakterizas la menson; tial estas nepre necese rigardi ĝin el la spirita vidpunkto, enmetante ĝin en la sferon de la diaj donoj, kiujn ni devas agigi kun respekto kaj por la efikeco de la produkt- ado de bono. Mi komprenas, ke vi ambaŭ dezirus pli profundan instruon sur ĉi tiu kampo, sed mi opinias ne- necesaj detalojn pri ĉi tiu objekto, ĉar vi ja scias, ke ju pli alta la grado da prudento de la spirito, des pli ŝarĝaj fariĝas liaj devoj antaŭ la vivo. La sekso en la homa korpo estas ia altaro de amo pura, kiun ni ne povas forĵeti en ian kotejon, ĉar tiel ni farus la plej monstr- ajn mensajn kruelaĵojn, kies efikoj nin nepre akompanus trans la tombon...