Kurioza afero! - ekkriis Hilario - Mi neniam antaŭe ekpensis pri similaj komprenaĵoj... Doloro-evo- lucio, doloro-elpago...
Kaj al tio ekzistas ankoraŭ la doloro-helpo - bonvole aldonis Druso.
Kio do!
Rimarkinte la surprizon, stampitan sur niaj vizaĝoj, la direktoro plue parolis:
Ce multe da okazoj, dum la homa batalado, la animo sin ŝarĝas per ŝuldiĝoj pezaj laŭ tia aŭ tia senco. Ordinare ni rikoltas profitojn en iuj sektoroj, sed en aliaj ni perdas. Kelkafoje ni vive interesiĝas pri la perfekt- iĝo de la proksimulo, sed forgesas nian propran plibon- iĝon. Tial, dank'al la interveno de amikoj, sin dediĉantaj al nia feliĉo kaj venko, ni ricevas la benon de doloraj longedaŭraj malsanoj en la materia envolvaĵo, celantaj ĉu evitigi al ni falon en la abismon de krimo, ĉu pretigi nin por la elkarniĝo, por ke ni ne estu trafitaj de iaj frakasantaj surprizoj ĉe la transiro en la morton. In- farkto, trombozo, hemiplegio, pene elportata kancero, tro frua senileco kaj aliaj frapoj de la vivo iafoje estas do- loroj-helpoj, por ke la animo liberiĝu de certaj eraroj, kiujn ĝi faris dum la ekzistado de la karna korpo; tia- maniere, per longa meditado kaj bonfaranta disciplino, ĝi fariĝas kapabla por la respektinda eniro en la Spi- ritan Vivon.
Sed Druso estis nun vokita al aliaj laboroj kaj lasis nin okupitaj de niaj propraj pensoj.
Kortuŝanta surprizo
Dum tri jaroj ni preskaŭ ĉiutage estis en la "Domo Paco", prenante altvalorajn lecionojn kaj lernante servi. Tie, apud Druso, en la frata kunvivado kun Silas kaj inter aliaj servemaj amikoj, ni rikoltis superbelajn prov- ojn kaj notojn.
Vere sufero, en tiu ŝirmejo turmentata de grandeg- aj klopodoj, estis la konstanta noto en ĉiuj fakoj. La domo ofte tremadis ĉe sia fundamento per nepriskrib- eblaj magnetaj skuoj; aliajn fojojn, sub la atako de sova- ĝaj legioj, ĝi similis fortikaĵon en la stato de maltran- kviliga sieĝo, al kiu nur la Dia Favorkoreco povus porti savon. Tamen en ĉiaj cirkonstancoj Druso kunvokis nin ĉiujn al preĝado, kaj niaj preĝoj neniam restis sen res- pondo. Provizoj kaj helprimedoj, disponoj kaj balzamoj konstante venadis el la Superaj Tavoloj, kontentigante nian bezonon aŭ forpelante nian heziton.
La domestro estis en niaj okuloj la plej alta modelo de morala netuŝebleco, malgraŭ la humileco, laŭ kiu li kondukis ĉiujn siajn teniĝojn. Ni neniam vidis de li eĉ la plej malgrandan agon ne konforman al la nobla kaj vasta mandato, pri kiu li disponis. Li estis firmkarak- tera sen krudeco, justa sen partieco. Li ŝatis ne nur la konsilon de la grandaj Spiritoj, kiuj vizitadis nian Rond- on, sed ankaŭ la humilan parolon de la kompatindaj su- ferantoj, kiuj venadis al ni kun peto pri helpo. Li kon- servadis koran respekton al la superadministrantoj de la Domo, kies avertojn li senhezite plenumadis, tiel same, kiel li elmontradis la plej grandan korecon en la senĉesa prizorgado de tiuj malfeliĉuloj, kiuj petis de ni kunhelp- on kaj komprenemon. Li kvazaŭ havis mil brakojn. Li ne limigis sin je la respektinda rolo de centra administr- anto, al kiu ni ŝuldis konstantan honoradon, sed estis ankaŭ la atenta konsilanto de ĉiuj asesoroj, la kuracisto de niaj gastoj, la estro de niaj ekspedicioj, la toler- ema, simplanima flegisto ĉiam, kiam la cirkonstancoj ĝin postulis.
Tamen, kie ni vidis lian plej impresan vizitadon, tio estis ĝuste ĉe la litoj de la malfeliĉaj fratoj, prenitaj el la mallumaj intermontoj, kie staris la institucio. Ĉiu- nokte, ĉiam, kiam ni deziris, ni povis apud Silas sekvi liajn magnetajn laborojn; tie ni vidis kompatindajn est- ulojn, kiuj, vagante en la mallumo, jam ne sin mem rekonis, freneziĝinte de malvirtiĝo aŭ delirante pro sia propra malespero.
Estis ĉiam dolore rigardi tiujn misformajn kaj ne- rekoneblajn fratojn, kiujn la mensa skurĝado senpru- dentigis. Pli ol unu fojon Hilario kaj mi ekploregis antaŭ tiuj timegigaj mienoj, kiujn la ekstrema mensmalordo senmovigis ĝis terura prostracio aŭ ribeligis en krizoj de frenezo.
Sed Druso sin klinadis super ĉiuj tiuj malfeliĉuloj kun ĉiam sama koreco. Post la kutima preĝo li aplik- adis revigligajn magnetajn fluojn kaj tuj poste, kun la konvena firmeco, li eldemandadis la ĵusgastigitojn; ni dume faris al ni plurajn notojn, rilatajn al la kunlabor- ado, kiu nin koncernis.
Du, tri, kvar horojn li persone dediĉadis ĉiunokte al tiu helplaboro, kiun li konsideris sankta kaj en kiu neniu el niaj kamaradoj iam trovis okazon lin anstataŭi. Es- cepte de li, ni ĉiuj interŝanĝadis nin en petita aŭ mem- vola kunlaborado, en helpado kaj eldemandado de tiuj fratoj, kiujn frenezigis la amasa enabismiĝo en la ombron.
Unu nokton, por ni neforgeseblan, kompatinda ka- davraspekta virino estis kondukita de la flegistoj en la ĉambron de niaj ordinaraj laboroj por la necesa pri- zorgado.
La taŭzata korpo, kiun apenaŭ kovris malpuregaj ĉifonaĵoj, la manoj, kies fingroj finiĝis per ungegoj, kaj la vizaĝo, tute misformita de terura hipertrofio, senvorte parolis pri la longaj turmentoj, kies viktimo ŝi iam estis.
Kvankam antaŭe prizorgita de la flegistaro de la Domo, la malfeliĉa virino elspiris naŭzan odoron; tamen Dru- so, kiel ĉe aliaj okazoj, karesis al ŝi la frunton kun patra amo.
Fininte la preĝon, per kiu li signigis la komencon de la helptasko, li ekfluigis sur ŝin fluidecaĵojn, por veki ŝiajn fortojn. Poste, rimarkinte profundajn ĝemojn el ŝia brusto, tiu sindonema amiko koncentris la tutan pov- on de sia magneta forto sur la cerbo de la kompatinda virino, kiu, subite revigliĝinte, komencis sin movi. Oni klare vidis, ke Druso agadis sur la encefalan kortikon, instigante ŝin al la necesa vekiĝo.
Tiam la rigida buŝo, hipnote trudita al moviĝo, iom- ete malfermiĝis kaj ekkriis:
Druso! Druso! kompatu min!
Miregante, ni ekvidis la estron de la Domo ŝanceliĝi, preskaŭ svene, kvazaŭ frapita de nevideblaj radioj de angoro kaj morto. Sed la perpleksiĝo ne lin solan trafis: Silas, palega, kuris al li kaj ĉirkaŭprenis lian buston, kvazaŭ timegante, ke li neeviteble falos. Tie fariĝis io stranga, kies signifon ni ne tuj sukcesis kompreni.
Penante sin regi, la respektinda direktoro en kvieta plorado turnis siajn okulojn al la Cielo kaj alvokis la dian inspiron per la lingvo de la silenta preĝo, per kiu la animo komunikiĝas sola kun Dio, kaj post nelonge de- mandis la malfeliĉan:
Fratino, kion vi havas, por diri al ni?
Ŝi malfermis la okuloj n, kiuj turniĝadis en la or- bitoj sen ia esprimo de mensklareco, kaj ŝajne timante kaŝitajn malamikojn, ekkriis malĝoja:
Alportu mian ekzon! Druso min pardonos... Mi estas laca, venkita... Pro Dio, liberigu min... Liberigu min! Mi volas aeron... aeron puran! Cu mi ne sufiĉe pagis por mia krimo? Mi ne kredas, ke Dio kreis nin por la senfina infero. Se mi konscie eraris, ŝarĝante min per la granda kulpo, mi tamen ja scias... ke mia re- boniga punado... estis ĉiam terura! Konduku min an- taŭ mian edzon... por ke mi genuiĝu... Druso forpre- nos min el la loko de la damnitoj... Li komprenos, ke mi ne estas tiel kruela, kiel oni obstine min rigardas...
Mia edzo estis ekstreme bonkora, traktis min kvazaŭ patro! De kiom da jaroj mi suferas, ho Sinjoro!? Vi, kiu resanigis leprulojn kaj demonhavantojn, etendu al mi vi- ajn amantajn brakojn! Prenu min el la infero, en kiun mi estis pelita! Helpu al mi, ho Kristo! Konsentu, ke mi ricevu de la edzo, kiun mi humiligis, la pardonon, kiun mi bezonas, por ke mia konscienco povu fervore preĝi! La konsciencoriproĉo estas fajro, kiu min konsumas! Kompaton! Kompaton! Kompaton!
Ĉe la spontanea interrompo, kiu sekvis, ni vidis, ke la granda kondukisto ploras varmegajn larmojn.
La unuan fojon antaŭ niaj okuloj Silas partoprenis en la magneta helpo. Malgraŭ la mirego videbla en lia vizaĝo li, kun la senvorta konsento de la estro, kiu si- lente cedis al li sian lokon, demandis maltrankvila kaj hezitanta: