— А пан Саковіч назваў мяне адважным чалавекам, — папракаў ён сам сябе. — Бачыў бы ён цяпер гэтага смельчака!
Ян яшчэ не разумеў, што сапраўдная адвага заключаецца не ў тым, каб не баяцца, а ў тым, каб паспяхова пераадольваць страхі. Ён выпраўляўся ў вандроўку не як адважны рыцар, а як тая худобіна, што прырэчана ідзе пад нож, разумеючы, што іншага выйсця проста няма.
З Цадроўскім паехаў яшчэ адзін шляхціц, Багуслаў Прыжыпкоўскі, на асобе якога чамусьці настаяў пан Рэчыцкі, і чацвёра слуг, якія павінны былі ахоўваць сваіх паноў ды яшчэ рэчы, якія Радзівіл замовіў з дома, у тым ліку турэцкі шацёр і некалькі бочак салодкага вугорскага віна. Адзенне Яна было цяжкім, нібы баявая кальчуга, — разважаючы, як бы бяспечней даставіць князю грошы, ён прыдумаў зашыць золата ў падкладку каптана, і той цяпер па-здрадніцку звінеў падчас хады. Астатнюю частку грошай ён перадаў галандскім купцам у Гданьску пад вэксаль, па якім лёгка было атрымаць належную суму ў Амстэрдаме. Паклаўшы самыя каштоўныя паперы ў воданепранікальны срэбраны футляр, Цадроўскі павесіў яго на шыю і адчуваў сябе больш-менш спакойным за яго захаванасць.
У Гданьску маладыя людзі селі на гандлёвае судна паважанага галандца Петэра Петэрсана. Нягледзячы на асцярогі Яна, падарожжа праходзіла мерна і спакойна, аж пакуль іх карабель, далучыўшыся да купецкай флатыліі з васьмідзесяці судоў, не лічачы канвойных, адбыў з Зунда ў Галандыю. Калі прайшлі Кіль, надвор’е пачало псавацца. Свінцовыя хмары навісалі так нізка над вадой, што амаль зліваліся з ёй. Мора паўстала. Высокія хвалі ўздымалі перагружаныя караблі, як трэскі, адкідваючы іх далёка адзін ад аднаго. Ад моцнага дыхання ветру пачалі трашчаць ветразі, і капітан загадаў спусціць іх, аддаючы судна на волю стыхіі. І стыхія адразу ж скарысталася гэтым — дашчэнту нагружаны збожжам карабель пачаў небяспечна хіліцца на левы бок.
— Тонем! — халадзеючы ад жаху, крыкнуў Прыжыпкоўскі, які, як і Ян, не мог уседзець у каюце і выбраўся на палубу ўслед за прыяцелем.
— Пакуль не тонем, — супакоіў іх капітан, але мора ўжо прарвалася на палубу, збіваючы з ног людзей і раскідваючы прывязаны груз.
Наступны моцны штуршок — і карабель амаль лёг на левы бок, пасля чаго павінен быў бы пайсці на дно. Ян, мокры ад салёнай вады і жаху, адразу ж успомніў свой сон, і ўчапіўшыся за мачту, шаптаў малітву.
— Я ж казаў не перагружаць левы борт! — у роспачы крыкнуў Петэрсан і, махнуўшы рукой, — «а, усё роўна прападаць!» — запатрабаваў скідаць збожжа ў мора і падняць на мачце чорную харугву — знак тапельцаў, хоць і добра разумеў, што ў такое надвор’е ніхто з іншых караблёў не зможа прыйсці на дапамогу.
Другі спосаб выратавання карысці не прынёс, а вось першы аказаўся досыць эфектыўным. Мора радасна падхапіла пустое судна, якое ўжо не магло адолець хваль, і вецер пагнаў яго назад, да Кіля. Учапіўшыся за борт, вандроўнікі расчаравана глядзелі ўслед флатыліі, якая кіравалася ў Амстэрдам. Паслаўшы праклён марскому д’яблу, Петэрсан змірыўся з непазбежным. Пасля шторм пачаў сціхаць, і людзі, радуючыся ўжо таму, што засталіся жывыя, горача дзякавалі богу за выратаванне.
Разам з усімі Ян апусціўся на калені проста на палубе. І ён сам, і рэчы, і золата князя былі цэлымі, таму Цадроўскі маліўся значна больш удзячна, чым няшчасны гаспадар карабля, які аплакваў свае страты. Але прачытаць малітву да канца яму перашкодзіў напалоханы крык юнгі, які, скарыстаўшыся тым, што вецер ужо не быў такі моцны, узняўся на мачту, каб агледзець наваколле ў падзорную трубу.
— Чырвоны сцяг! — спалохана крычаў хлопец, паказваючы рукой у цемру. — Дзюнкеркскія піраты!
Легенда не кажа, хто менавіта з першых марскіх разбойнікаў здагадаўся вымачыць белае палотнішча ў крыві сваіх ахвяр і павесіць яго на мачце як прыкмету свайго крывавага рамяства, але з тых часоў менавіта гэты сцяг дзёрзкіх піратаў навяваў жах на купецкія караблі. Таму нядзіўна, што і Петэрсан збялеў, пачуўшы такую навіну.
— Далёка забраліся, сабачыя сыны, — прамармытаў ён. — Ну, дапамагай нам бог!
— Прымем бой? — дзелавіта пацікавіўся Прыжыпкоўскі. — У нас ёсць і людзі, і зброя…
Ён ваяўніча паклаў руку на рукаяць шаблі.
— Які бой, шаноўны пане, — абурыўся капітан. — Гэтыя нягоднікі ўзброеныя да зубоў не толькі пісталетамі і рапірамі, але, напэўна, і гарматамі! Што ты зробіш супраць іх сваёй шабляй?
Нечакана для сябе Ян таксама адчуў прыліў адвагі.