— Лепш памерці ў баі, чым жывым пайсці рыбам на корм, — горача падтрымаў ён таварыша.
Але капітан быў катэгарычны.
— Уцякайма! — загадаў ён і, аддаўшы судна пад заступніцтва бога, загадаў падняць ветразі і плыць па ветры туды, куды панясе.
Вар’яцкая пагоня працягвалася два дні. Піраты, несумненна, чакалі купецкую флатылію, таму, натрапіўшы на карабель, які адстаў ад сваіх, люта пераследавалі здабычу, не ведаючы пра страчаны груз. Але іх цяжкі фрэгат не мог дагнаць пустое і лёгкае купецкае судна, а бушуючае мора не дазваляла страляць і набліжацца да ахвяры.
Раніцай трэцяга дня, калі вецер ужо парваў на кавалкі напятыя ветразі, якія капітан не дазваляў спусціць з-за піратаў, адзін з матросаў убачыў у трубу далёкі бераг.
— Зямля! — радасна крыкнуў ён. — Мы выратаваныя!
На караблі ўзнялася бура весялосці. Бедныя вандроўнікі, якія ўвесь гэты час жылі ў пастаянным страху за сваё жыццё, крычалі ад шчасця, скакалі, абдымалі адзін аднаго. Наперадзе быў бераг, а значыць, і выратаванне.
Невядома, хто першы заўважыў, што карабель нясе проста на скалы, і зразумеў, што іх чакае самае вялікае няшчасце за ўсё гэтае падарожжа. Дарма перапалоханы капітан спрабаваў змяніць курс — марская стыхія падхапіла судна і з усіх сіл грукнула ім проста аб вострыя камяні. Драўляныя барты пагрозліва затрашчалі.
— Божа, злітуйся! — крыкнуў Ян, які ад штуршка ўпаў на палубу.
Паспрабаваў устаць, але новы ўдар стыхіі зноў збіў юнака з ног. Так, бераг быў блізка, але яшчэ бліжэй была пагібель…
Пасля таго як прабітыя трумы пачалі напаўняцца вадой, спалоханыя людзі кінуліся да шлюпак. Да адной з іх пабеглі і Ян з Прыжыпкоўскім ды іх слугі — забыўшыся пра рэчы, якія разам з караблём павінны былі пайсці на дно. Дбалі толькі пра выратаванне свайго жыцця.
Сеўшы ў лодкі, схапілі вёслы і пачалі на ўсю моц грэбці — далей ад высокіх і вострых скал і немінучай смерці. Шукалі месца, дзе можна было бяспечна сысці на бераг, але не знаходзілі.
Ян, апрануты ў той жа каштоўны кафтан, пачаў выбівацца з сіл. Праклятае золата праз мокрую кашулю ўпіваліся ў стомленае цела, выціскаючы апошнія сілы, цяжкі срэбны футляр з вэксалем цягнуў уніз. Ужо не раз і не два бедны Цадроўскі збіраўся скінуць гэты цяжар, але, калі ўяўляў сабе яго каштоўнасць, мацней сціскаў зубы і працягваў працаваць, змагаючыся за права на жыццё сабе і іншым. Выпадкова павярнуўшы галаву, ён заўважыў піратаў, якія іх ужо дагналі. Убачыўшы, як гіне здабыча, разбойнікі мітусіліся на сваім караблі, спрабуючы змяніць курс, каб самім не трапіць на скалы.
— А што, сволачы! Узялі? — радасна крыкнуў Петэрсан.
Падняўшыся ў шлюпцы, ён паказаў марскім ваўкам аголены зад.
Гэта выклікала ў адданых на волю лёсу, знерваваных людзей шквал смеху. Рагаталі са сваёй і чужой бяды так, што ў рэшце рэшт марскі цар Няптун, пераканаўшыся, што нічым не зламае смельчакоў, адкрыў ім шлях да выратавання…
Знясілены Цадроўскі выбраўся на бераг і, зваліўшыся на пакрыты багавіннем пясок, доўга ляжаў без сіл. Побач аддыхваўся Прыжыпкоўскі.
— Што ж, — па-філасофску сказаў Ян. — Магло быць і лепш, але магло ж быць і горш. Добра, што ацалелі.
— Усе рэчы князя патанулі, — падаў голас Багуслаў. — Што ж цяпер будзе?
Цадроўскі спалохана намацаў сярэбраны футляр на шыі і, пераканаўшыся, што каштоўны кафтан усё яшчэ на плячах, з палёгкай уздыхнуў:
— На шчасце, не ўсе…
Патанулі сапраўды не ўсе рэчы. Калі стомленыя няшчасцямі вандроўнікі пачалі падымацца і азірацца вакол, спрабуючы адгадаць, у якія ж краі занёс іх нячысты, яны зразумелі, што знаходзяцца непадалёк ад слаўнага Кіля, у Ютландскай зямлі.
Да іх з усіх ног спяшаліся нейкія людзі. Аказалася, мытнікі, што прыбеглі паглядзець на наступствы караблекрушэння і пажывіцца, калі будзе чым. Петэрсан, які добра разбіраўся ў паводзінах гэтага ненасытнага племені, што мусіла адстойваць інтарэсы сваёй дзяржавы, але заўсёды клапацілася толькі пра уласныя кішэні, выступіў наперад. Паведаміўшы мытнікам, што вёз збожжа ў Амстэрдам, але трапіў у моцны шторм, страціў груз і судна, а некалькі дзён таму ўжо прыставаў да іх порта, калі яшчэ меў і тое, і другое, пан Петэр цалкам задаволіў іх цікаўнасць. Ян, які ўважліва сачыў за перамовамі, заўважыў, што мытнікі, слухаючы капітана, разглядалі не людзей, а мора, якое ўжо пачало выкідаць на бераг рэшткі іх карабля. Раптам некалькі чалавек кінуліся ў ваду і, штурхаючыся, выцягнулі на бераг адну з тых бочак вугорскага, якія Цадроўскі вёз князю Багуславу. Бочка здавалася цэлай і непашкоджанай, і Ян падскочыў ад радасці.