— Я ж казаў не тытулаваць мяне так, — адгукнуўся Багуслаў, які з агідай аглядаў іх часовае жыллё. — Я не збіраюся раскрываць сваё інкогніта гэтым людзям.
— Чаму? — здзівіўся Ян. — Калі герцаг дэ ла Форс даведаецца, хто завітаў у лагер…
— То пашле мяне ў Парыж, дзе я дакладна змяню адну турму на другую, — сказаў князь. — Кажу табе, Мазарыні зусім не жартаваў, пагражаючы мне Бастыліяй, калі ў Францыю вярнуся.
Ян уздыхнуў. Яго лёкай сціпла пасунуўся бліжэй да дзвярэй, каб не перашкаджаць гаспадарам гаварыць, але мог бы і сядзець на месцы, бо яны змоўклі, каб добра абдумаць незайздроснае становішча.
Хутка вясёлы нораў Багуслава пачаў браць верх над яго змрочным настроем.
— Спадзяюся, тут кормяць лепш, чым у англійскіх турмах, — сказаў ён. — Памятаеш, Яне, мярзоту, якой спрабаваў карміць нас у Дуўры сэр Элмерз?
— Так, — засмяяўся Ян. — А яшчэ я памятаю, як дрыжаў твар таго мілага каменданта, калі ён даведаўся, каго зняволіў, і калі ў гэтага капітана пыса скрывіцца гэтак жа, я, мабыць, дарую яму ганебную спробу завалодаць маім канём.
Прайшло яшчэ трохі часу. У жываце ў князя гучна забурчала.
— Здаецца, шаноўны капітан вырашыў замарыць нас голадам, — занепакоіўся ён.
У адказ на гэтыя словы нешта ўверсе гучна ляснула, і калі князь падняў галаву, то ўбачыў у акне рабаціністы твар свайго другога слугі, якога французы не здагадаліся затрымаць. Праз імгненне да яго ног зваліўся велікаваты пакет. Разгарнуўшы яго, Багуслаў знайшоў там хлеб і смажаную гуску.
— Малайчына, хлопец! — крыкнуў ён. — Калі я выйду адсюль, аддзячу табе за адданасць!
Круглае, як блін, аблічча чалядзіна расплылася ў задаволенай усмешцы нават нягледзячы на тое, што ежу для пана ён набыў за ўласныя сродкі, заробленыя ў яго на службе.
— Што я яшчэ магу зрабіць для вас, мансеньёр? — спытаў ён.
Багуслаў задумаўся.
— Заўтра прынясеш нам яшчэ ежы, — вырашыў ён. — А далей паглядзім.
Хлопец кіўнуў і знік за акном.
— Вучыся, — буркнуў Ян слуге. — А ты, няўклюда, нават не змог прадаць воз збожжа так, каб не трапіць у рукі жаўнерам!
Пакуль Невяроўскі адчытваў беднага хлопца, Багуслаў падзяліў ежу пароўну — на траіх: у турме і паны, і слугі былі перш за ўсё таварышамі па няшчасці. Нейкі час ўсе засяроджана жавалі.
— Трэба выбірацца адсюль, — падаў голас Ян, калі трохі насыціўся. — Шкада, што ў гэтае малое акенца пралезе хіба смажаная гуска, але не мы.
— Нешта прыдумаем, — супакоіў яго князь. — Пераначуем — болей пачуем…
Але прайшло яшчэ дзве раніцы і два вечары, а надзеі на хуткае вызваленне не было. Штодня вартавы прасоўваў у акенца дзвярэй міскі з ежай, да якой дзякуючы перадачам княжацкага лёкая ніхто не дакранаўся — занадта ўжо неядомай яна выглядала. У рэшце рэшт, такія дзіўныя паводзіны зняволеных занепакоілі наглядчыкаў, і раніцай трэцяга дня да іх прыйшоў бравы афіцэр у суправаджэнні двух ахоўнікаў. Ён лепш разбіраўся ў людзях, чым яго камандзір, і Багуслаў адразу ж знайшоў з ім супольную мову.
— Ну што? — нецярпліва спытаў Невяроўскі, калі варта знікла за дзвярыма, бо князь з афіцэрам размаўлялі так ціха, што нельга было нічога пачуць.
Радзівіл задаволена ўсміхнуўся.
— Шэвалье Лабардэ паабяцаў прыслаць нам прыстойны абед, — сказаў ён і, дачакаўшыся, пакуль на твары Яна адаб’ецца тое ж расчараванне, якое цяжкім каменем ляжала ў яго на сэрцы гэтыя два дні, дадаў: — А ўвечары, мой дарагі сябар, дасць бог, мы выйдзем адсюль з дапамогай гэтага пана.
Ян удзячна падняў вочы да неба.
Зразумела, што вечара Радзівіл і яго людзі чакалі з вялікім нецярпеннем, так што нават цалкам прыстойны абед, які ім даставілі па загадзе шэвалье Лабардэ, праглынулі без апетыту. Нарэшце дзверы адчыніліся, і на парозе з’явіўся сам афіцэр, які здаўся змучаным падарожнікам пасланнікам самога Госпада.
— Хутчэй за мной, — сказаў выратавальнік, і Радзівіл, Невяроўскі і лёкай хутка пакінулі турму.
Шэвалье вельмі спяшаўся.
— Пра тое, каб узяць вашых коней, месір, не можа быць і гаворкі, — скорагаворкай тарахцеў ён на хаду, асцярожна круцячы галавой па баках, каб не наткнуцца на ахоўнікаў. — Капітан да іх варту прыставіў. Зараз ён у маршала дэ ла Форса, вячэрае, таму ёсць паўгадзіны каб выбрацца адсюль.
— Нам што, прыйдзецца ісці пешшу? — абурыўся Ян.
Лабардэ спыніўся.
— Для кантрабандыста вы, месье, занадта бесталковы, — ён тыцнуў пальцам у грудзі Яну. — Вунь там у стайні стаяць коні мушкецёраў. Бярыце любых і спадзявайцеся, што іх гаспадары вам даруюць… Дык дзе мая ўзнагарода?