— Калі вы падумалі, што я з’яўлюся перад каралевай у такім выглядзе, то вельмі памыліліся, — перапыніў апраўданні Радзівіл. — Паядынак — усё ж такі не баль, да таго ж мая вопратка так пахне турмою, што я згодны заставацца ў ёй не больш, чым спатрэбіцца, каб дабрацца дадому. Думаю, паслугі цырульніка таксама мне не перашкодзяць, — князь красамоўна крануў пальцам няголеную шчаку і працягнуў руку, каб забраць сваю шпагу, якую яму з паклонам уручыў дзю Трамбле.
Каменж не стаў спрачацца і, дамовіўшыся з князем, што сустрэне яго ў Пале-Раялі, дзе цяпер жыў каралеўскі двор, развітаўся. Дзю Трамбле ветліва прапанаваў Багуславу скарыстацца сваёй карэтай, каб трапіць дадому, на што Радзівіл з радасцю пагадзіўся. Правёўшы былых зняволеных у турэмны двор, камендант не стрымліваў расчаравання, што так хутка развітваецца са шчодрым вяльможам і вясёлым суразмоўцам…
А праз нейкія тры гадзіны Багуслаў ужо падымаўся знаёмымі прыступкамі на другі паверх палаца, дзе былі каралеўскія пакоі. Князя суправаджалі Ян Невяроўскі і Каменж, які ўпарта пераконваў госця, што рэгентка вельмі чакае яго.
У гасцінай іх сустрэў дзяжурны мушкецёр.
— Вашу шпагу, мансеньёр, — звярнуўся ён да Багуслава.
Радзівіл азірнуўся на Каменжа.
— Я думаў, што мяне запрасілі ў палац як госця, а не як вязня.
— Так і ёсць, мансеньёр, — паспешліва запэўніў лейтэнант.
— Тады шпага застанецца ў мяне.
Багуслаў усміхаўся, але халодная ўсмешка падзейнічала на яго спадарожніка нібы вядро кіпеню — ён пачырванеў і змакрэў, нягледзячы на холад у пярэднім пакоі.
— Але… ваша светласць, — лейтэнант пачаў гарачыцца. — Ніхто і ніколі не можа наведваць яе вялікасць са зброяй, каб не ствараць пагрозы жыццю і здароўю каралевы.
Багуслаў перастаў усміхацца.
— Думайце, што кажаце, пан лейтэнант, — параіў ён. — Я лічу вялікай абразай само дапушчэнне, што я мог бы нават падумаць нешта дрэннае пра каралеву, не кажучы ўжо аб намерах увасобіць тое, пра што вы зараз сказалі.
На дапамогу Каменжу кінуўся адзін з каралеўскіх камердынераў, даказваючы, што патрабаванні прыдворнага этыкету павінны выконваць усе наведнікі, за выключэннем хіба што дзядзькі малога караля. Але гэтым камердынер толькі падліў алею ў агонь — Радзівіл, які лічыў сябе роўным прынцу крыві, і ведаў, як рупліва французы аберагаюць свае прывілеі, вырашыў стаяць на сваім.
— Я — замежнік, і французскі этыкет мяне не датычыць. А вы, месье, ужо перайшлі мяжу, выказаўшы здагадку, што Радзівілу можна забараніць тое, што дазволена герцагу Арлеанскаму!
Гэтая спрэчка цягнулася досыць доўга, і, нарэшце, сама рэгентка, якой ужо даўно далажылі пра князя Багуслава, страціўшы цярпенне, захацела даведацца, куды дзеўся яе госць, і выйшла ў пярэдні пакой.
— Якое гэта глупства! — сказала яна, выслухаўшы Каменжа, хоць, быўшы іспанкай, вельмі сачыла за выкананнем прыдворных цырымоній і этыкету. — Мансеньёр, калі ласка, заходзьце.
Багуслаў, высока ўзняўшы галаву, прайшоў у каралеўскія пакоі. Чамусьці не здзівіўся, калі насустрач заззяла сляпучая ўсмешка кардынала Мазарыні.
— Я шчаслівы бачыць вас, мансеньёр! — усклікнуў сеньёр Джуліа, не даўшы ні князю, ні каралеве рота раскрыць. — Разумею, што вы маеце падставы сумнявацца, але я як міністр і слуга царквы павінен прадухіліць кровапраліцце. Хоць, шчыра кажучы, як шляхціч сам ахвотна выклікаў бы задзіру-графа на паядынак. Бо і ён сам, і яго няўрымслівы татка не толькі дазваляюць сабе лаяць асабіста мяне — яны смеюць абражаць каралеву!
— Мы маем важкія падставы для незадаволенасці графам дэ Р’е, — пацвердзіла Ганна Аўстрыйская. — Думаю, зняволенне ў Венсене трохі астудзіць яго гарачую галаву.
«Ого! — сам сабе падзівіўся Радзівіл, які ніяк не чакаў ад Мазарыні такой ласкі. — Здаецца, італьянскаму лісу нешта вельмі ад мяне трэба…»
І не памыліўся.
— Кардынал прапануе мне ўзначаліць польскіх наймітаў, якіх наша каралева даслала ў Францыю для ўдзелу ў кампаніі супраць Іспаніі, — паведаміў Багуслаў Невяроўскаму, пакінуўшы каралеўскія пакоі. — А каралева (князь не ўтрымаўся ад кароткага смяшку) — хоча мяне ажаніць з Шарлотай дэ ла Форс. І калі прапанова кардынала, шчыра кажучы, мне не вельмі падабаецца, дык на просьбу рэгенткі я магу і пагадзіцца. Клянуся небам, юная маркіза — такая прыгажуня. І, здаецца, закаханая ў мяне па вушы!
— Хвала Госпаду! — не ўтрымаўся Ян, якому вельмі хацелася вярнуцца на радзіму, але тут жа паправіўся: — А Мазарыні часам не сказаў, як ён даведаўся аб вашым з дэ Р’е паядынку?
Багуслаў перастаў усміхацца.
— Сказаў, — вымавіў ён. — І, здаецца, я павінен папрасіць прабачэння ў пана Сабескага за недарэчныя падазрэнні…