Скарыстаўшыся тым, што на некаторы час працэсія рассеяла шэрагі, Багуслаў падышоў да прынцэсы Агнесы Аранскай. Яна, згубіўшы насоўку, раз-пораз выцірала далонню заплаканыя вочы, і Багуслаў працягнуў ёй сваю. Дзіўна, але слёзы на вачах дзяўчыны імгненна высахлі. Яна паслухмяна ўзяла ў князя ўжо не патрэбную насоўку.
— Гэта праўда, што вы, прынц, едзеце ў Клевэ з маёй сястрой і яе мужам?
— Я паабяцаў курфюрсту, што паеду, але раблю гэта без асаблівай ахвоты, — адказаў Багуслаў, дапоўніўшы словы глыбокім уздыхам.
— Чаму?
— Бо дзе б я ні быў, маё сэрца заўсёды застаецца ў Галандыі… каля вас.
— Ой…
Прынцэсе Альберціне Агнесе было ўсяго трынаццаць, яе яшчэ не навучылі свецкай крывадушнасці, таму яна зусім па-дзіцячы закрыла падоранай насоўкай счырванелы твар.
— Цяпер не час і не месца казаць пра гэта, — нарэшце адказала дзяўчына, не адважваючыся падняць вочы на такога смелага і прыгожага кавалера.
У Багуслававай душы пераможна зараўлі сурмы — паводзіны прынцэсы выразна сведчылі аб тым, што яго прызнанні не былі ёй непрыемныя.
— Я хацеў толькі выказаць свае спачуванні вашай высокасці, — сказаў ён, галантна пакланіўшыся. — Ваш нябожчык бацька быў вялікім чалавекам, і той нядоўгі час, які мне пашчасціла знаходзіцца ў яго таварыстве, я запомню на ўсё жыццё… А цяпер, калі вы пакутуеце, пакутуе і маё сэрца.
Атрымаўшы ў падарунак поўны пяшчоты і ўдзячнасці погляд, Радзівіл вярнуўся на сваё месца, бо знятую з катафалка труну ўжо рыхтаваліся несці ў склеп.
— Чорт пабірай, — радасна сказаў ён сам сабе. — Здаецца, Карлу Сцюарту прыйдзецца добра пастарацца, каб заваяваць сэрца прынцэсы.
Багуслаў з’ехаў у Клевэ, але перш яшчэ раз пабачыўся з прынцэсай Агнесай і атрымаў дазвол ёй пісаць. Дзяўчына была шчыра ўсхваляваная доўгім расстаннем і, набраўшыся смеласці, спытала князя, калі той вернецца. Але Радзівіл не мог сказаць ёй нічога пэўнага. Ён не сумняваўся, што потым адправіцца ў Рэч Паспалітую ваяваць з туркамі. З’язджаючы ў Германію, князь пакідаў у Галандыі пана Пуцяту, які павінен быў атрымаць ад збройнікаў замоўленую партыю мушкетаў і даставіць іх морам у Гданьск.
Побыт у Клевэ аказаўся весялейшым, чым чакаў Радзівіл — не ў апошнюю чаргу дзякуючы добраму пасагу маладой курфюрстыні, які дазволіў Фрыдрыху Вільгельму адразу ж пагасіць частку пазык. Яго жонка таксама трошкі павесялела, зразумеўшы, што муж значна прыемнейшы, чым яна чакала. І гэта быў добры знак, бо ўсяго некалькі дзён таму, назаўжды развітваючыся з Тарэнтам, яна не магла стрымаць слёз. Каб яшчэ больш дагадзіць жонцы, курфюрст прызначыў яе гофмайстрам Ота фон Шверына. Гэты разумны і прыгожы малады шляхціч сваёй гаспадарлівасцю, ціхай ласкавай гутаркай і паводзінамі вылучаўся сярод грубага афіцэрскага атачэння, якое далікатная і выхаваная курфюрстыня зненавідзела адразу ж пасля знаёмства. Жанчына адразу ж дала гэта зразумець.
— Я, вядома, не чакала, што ўсе германскія падданыя майго мужа будуць падобнымі да прынца Радзівіла, — сказала яна, раптам наведаўшы Фрыца падчас п’янай вечарынкі, дзе на нагах трымаліся толькі князь Багуслаў, Шверын і сам курфюрст. — Але спадзявалася, што яны прынамсі будуць людзьмі. І зараз я глыбока расчараваная, бо бачу перад сабой свіней, якім месца ў хляве, а не ў таемнай радзе!
І, тыцнуўшы пальцам у грудзі фаварыту курфюрста фон Бургсдорфу, які не змог нават устаць ёй насустрач, выйшла.
Курфюрстыня яшчэ не ведала, што самае вялікае расчараванне яе чакае наперадзе: ніводнае нямецкае княства (за выключэннем Сілезіі, Ніжняй Саксоніі і Мекленбурга) не зведала такіх цяжкіх страт у Трыццацігадовай вайне, як Брандэнбург. Яго насельніцтва за гады ваеннага ліхалецця зменшылася удвая. Нават у сталіцы засталося ўсяго каля шасці тысяч чалавек, а ў некалі буйных гарадах, такіх як Франфурт-на-Одэры і Прэнцлаў, цяпер пражывала па дзве — дзве з паловай тысячы жыхароў. Гандаль і сельская гаспадарка зусім заняпалі, урадлівыя і квітнеючыя зямлі апусцелі. Многія жыхары, ацалеўшы пасля папераменнага шведскага і аўстрыйскага нашэсцяў, а таксама эпідэмій чумы і халеры, не вытрымаўшы голаду і нягод, накладалі на сябе рукі. Курфюрст да гэтага часу не мог забыць паездкі па сваёй няшчаснай краіне, калі яму насустрач з руін гарадоў і напаўспаленых вёсак выпаўзалі амаль звар’яцелыя ад голаду падданыя, якія ўжо страцілі чалавечае аблічча і нагадвалі ці то дзікіх жывёл, ці то жывых мерцвякоў. Сэнс іх вартага жалю існавання быў у пошуках ежы. Жэрлі ўсё, што маглі знайсці — нават людзей.