— Ну а што? Як налёг тады на гарэлку, дык ледзь я цябе потым да хаты дацягнуў.
— Ай!..
Паша зацягнуўся і агледзеўся.
— Часам здаецца, што каля гэтага смеццепровада ўся маладосць і пройдзе, — пажартаваў ён.
— Добра, што ты да мяне часта заходзіш, — адказаў Косцік. — Мы ж сябры.
— Так, сябры. І ведаеш, ніводная баба сяброў табе не заменіць.
— Ага.
— Ну сам мяркуй, ці зможаш ты калі-небудзь нармалёва пабухаць з бабай?
— Не, — згадзіўся Косцік.
— А ці ж баба зразумее цябе так добра, як сябар?
— Мабыць, не.
— Ну вось бачыш…
Паша схіліўся да Косцікавага вуха:
— Я табе больш скажу: бабы — гэта зло, а ўсё зло — ад баб. Галоўнае — сябры.
— Я згодзен, — сказаў Косцік. Яму зрабілаяся раптам вельмі добра. Добра і лёгка.
— Правільна, ну гэтых баб. Давай лепш вып’ем за сяброў.
— Мяне цікавяць тры рэчы, — адказала яна на маё прывітанне ў асьцы. — Якога ты росту? Ці вялікі ў цябе жывот? Ці ёсць на тваёй галаве хоць якая расліннасць? Калі адкажаш правільна на ўсе тры пытанні, у цябе будуць вялікія шанцы на знаёмства са мною. І ніяк інакш.
Я здзівіўся. Пачатак нашай размовы быў вельмі незвычайным.
— Ты пра гэта ва ўсіх пытаешся? Я сярэдняга росту, дзесьці метр семдзесят восем, жывот у мяне зусім звычайны, а на галаве ёсць валасы, праўда, даўно не стрыжаныя. Але ж гэта нам не перашкодзіць?
— Усё выдатна, хлопчык! Ты — проста бальзам на маю душу. Навокал адны маленькія, лысыя, пузатыя вычварэнцы. Спадзяюся, ты мне не хлусіш.
Так мы з ёю і пазнаёміліся. У той жа самы вечар мы вырашылі ўбачыцца і дамовіліся сустрэцца каля нулявога кіламетра.
Яе звалі Насця, мы бадзяліся з ёю па цёплых вуліцах і пра нешта гутарылі.
— Нешта мы ўсё кругамі ходзім, — сказала яна раптам. — Ты хочаш закружыць мне галаву?
Так шпацыруючы, мы падышлі да “Белай вежы”.
— Пачынаем лічыць, — сказала Насця. — Вось глядзі: адзін, другі, трэці, чацвёрты…
— Хто?
— Ну як гэта хто? Пытанні ў цябе. Маленькія, лысыя вычварэнцы. Тут іх натуральны арэол існавання, тут іх цэлыя статкі. Кыш! Кыш! — раптам замахала рукамі Насця.
Я ашалела глядзеў на яе.
— Ну добра, пайшлі далей. Усё роўна яны нікуды адсюль не падзенуцца, дарма толькі нервы трапаць з імі.
— А можа, яны ўсё ж разбегліся б?
— Не, ты што. Ёсць такія рэчы, якіх ты не можаш змяніць. Гэтым светам кіруе нешта нізкае, пражорлівае і пачварнае — гэта аснова. Ты яе ніяк не зрушыш, колькі вецер ні ганяй.
Мы дайшлі да нейкай лаўкі.
— Давай пасядзім, — сказала Насця.
Мы селі.
— Выпіць было б нядрэнна, — сказаў я раптам.
— У мяне ёсць, — адказала Насця. Яна расшпіліла свой заплечнік і дастала адтуль пакет віна.
— Ого, — здзівіўся я. — Ты да ўсіх так на першае спатканне прыходзіш?
— Не, ты што. Проста так атрымалася.
Мы адкрылі пакет і пачалі піць віно.
— Глядзі, яны не рухаюцца! — раптам паказала Насця пальцам на неба.
— Хто?
— Хмары. Яны стаяць на месцы. Чаму?
— Можа, іх проста нічога не кранае?
Насця засмяялася.
— Можа. А давай на іх дзьмуць. Раптам яны зрушацца з месца?
— Давай.
Мы набралі ў лёгкія паветра і пачалі дзьмуць на хмары.
Косцік і Паша разам са сваімі аднагрупнікамі Сяргеем і Віцем сядзелі і пілі піва.
— Ну, давайце за нас, — падняў Паша ўверх бутэльку “Крыніцы”.
Яны ў чатырох стукнуліся. Косцік глынуў.
— Вось што дзіўна, — сказаў ён. — Я раней зусім нічога не піў, а зараз — амаль кожны дзень. Я нават ужо не ведаю, ці то я заўсёды напіваюся, ці проста часам цверазею. Раблю першы глыток і разумею: я вярнуўся.
— Куды? — спытаўся Паша.
— Не ведаю. Нібыта аднекуль пайшоў, а цяпер вярнуўся. Вечары — як у тумане нейкім. І раніцай, ведаеш, прасветлена так.
— Ну ты даеш, — сказаў Сяргей. — Цябе гэта напружвае, ці што?
— Не ведаю. Так можна ўсё на свеце прапіць.
— А што яшчэ рабіць у гэтым жыцці?
— Не ведаю, ёсць, напэўна, у жыцці нейкі сэнс.
— Ніякага сэнсу ў жыцці няма, — сказаў Віця.
— Тады чаму ты самагубствам жыццё не скончыш? — спытаўся Паша.
Віця задумаўся:
— Напэўна, з-за бацькоў. Для іх жа гэта будзе гора.
— Ну так, — сказаў Сяргей. — Я таксама жыву толькі з-за бацькоў. А інакш навошта?
— Добра, — сказаў Паша. — Раз вы такія разумныя, то давайце вып’ем за бацькоў.
— Давайце нап’емся за бацькоў, — прапанаваў Косцік.
І яны напіліся.
Косцік і Ліза сядзелі на лаўцы перад універам і моўчкі курылі. Толькі што яны правалілі залік па вышэйшай матэматыцы і цяпер з тугою глядзелі на дванаццаціпавярховы будынак альма-матэр.