— Цябе ж маглі забіць, — упершыню за апошнія гады, зусім яшчэ падзіцячаму заплакаўшы, сказала Маша, калі пасля тыдня гераічнай гульбы ў гасцях у гаспада ра рэстарана, які аб’явіў Брызіна сваім крэўным братам, яны вярталіся ў Мінск.
Брызін зняў са стырна правую руку і абняў дачку.
— Не плач… Цябе таксама маглі забіць… Але тады я пра гэта не падумаў. Думаў пра іншае, даруй.
— Нас абодвух маглі забіць!.. — кінулася яму на грудзі Маша. — Ні за што, як тых двух рабочых…
Брызін ледзь утрымаў на дарозе машыну, спыніўся на абочыне і сам, не стрываўшы, заплакаў…
Тыя хвіліны, якія яны разам праплакалі тады ў ма шыне, дзіўным чыным сталіся ці не самымі шчаслівымі хвілінамі ў ягоным жыцці. Яму было горка і сорам на, балюча, крыўдна: душа вінавацілася перад Машай каханнем, Машайжонкай і Машайдачкой, перад тымі двума рабочымі, перад маці і перад усім светам, але вінавацілася душа не ў безвыходнасці і не ў цемры, як яно раней здаралася, а ў прасвятленні, у пранізлівым адчуванні нескарыстанай высокай сілы, што была ў ім самім — і ён падумаў, што гэта і ёсць царква, якая заўсёды там, дзе чалавек здольны павініцца ў грахах сваіх, пака яцца і шчыра памаліцца. Над гарой, пад якой яны стаялі, за нейкае імгненне, як яно бывае на поўдні, сабралася навальніца: заляскалі грамы і засляпілі маланкі, з гары без першых кропляў, адразу зваліўся такі дождж, пад якім аж прысела машына — і пад гэтым дажджом, пад грамамі з маланкамі Андрэй плакаў нязнанымі ім ра ней слязьмі, якія давалі палёгку, вінаваціўся і маліўся да той пары, пакуль не заўважыў, што Маша спіць на яго ных грудзях, не чуючы грамоў і не бачачы маланак. Калі навальніца гэтак жа нечакана, як і пачалася, скончыла ся, Брызін перанёс Машу на задняе сядзенне, прыкрыў пледам і ціха паехаў. Ён ціха ехаў, а за ягонай спінай спакойна і роўна дыхала ў сне дачка — амаль суткі… І нічога ў свеце не было страшнага, нічога непапраўнага, усё можна было змяніць і перайначыць да лепшага.
Не адразу пасля гэтага знікла паміж імі адчужа насць, кожны дзень, кожны крок збліжэння даваўся з намаганнямі, але цікі і сутаргі прапалі, як іх і не было, Маша ўсё болей вальнела ў адносінах з Брызіным — і па чало ў іх паціху ладзіцца жыццё. Толькі кожны раз, калі Маша лавіла Брызіна на мане, хоць на самай дробязнай — многае адкідвалася назад. Не абрушвалася, але паўзло…
Каля ягонага гаража стаяў натоўп. Ну, не натоўп, але таўклося на звычайна пустым месцы паўдзесятка чала век, а непадалёку — міліцэйскія «Жыгулі».
— Гэта не па твой крадзены каньяк прыехалі? — спытаў маёр Ярохін. — Калі па яго, дык наўрад ці вып’ем.
— Ды не, — сказаў Брызін. — З чаго па яго?..
Ён нічога не адчуў, зусім нічога — і пасля з гэтага здзіўляўся.
— Хачу каньяку… Хачу каньяку… Каньяку хачу… — зпад пахі Капіталіны заныў Віталік, і Лёня раптам ска заў рашуча, ледзь не загадаў:
— Капіталіна, кіньце яго! Нешта ў гэтым жыцці заўсёды трэба кідаць! Нашто вы яго цягаеце?..
Капіталіна, нібыта толькі таго і чакала, адпусціла Ві таліка, і той, пахістаўшыся ўзадуперад, зноў знайшоў раўнавагу і нават паспрабаваў пахакейнаму крутнуцца на адной назе, што ў яго не выйшла, але ён даволі ўдала і, мусібыць, утульна ўваліўся азадкам у круглую сметніцу, з якой не захацеў выбірацца.
— А я цвярозы… Вам столькі не накідаць, колькі я накідаў…
Міліцэйскія «Жыгулі» бокам перакрывалі машыну з пабітым перадам, і калі, пакінуўшы ў сметніцы Віталіка, яны падышлі бліжэй, Брызін пазнаў у пабітай машыне сініцынскую «Мазду».
«Забіваць ён мяне прыехаў, мудзіла!..» — падумаў Брызін, і тут з гаража выйшаў Бегунок у скрываўленай кашулі, а за ім два міліцыянты, лейтэнант і сержант.
— Ён нават не прытармазіў… — убачыўшы Брызіна, вінавата развёў рукамі Бегунок. — Яна толькі выязджаць, а ён як ехаў, так і ўляцеў у гараж… І кульгавага Юры ка яшчэ скалечыў…
Брызін схаладзеў.
— Дзе Маша?
— Дык «хуткая» забрала…
— Куды?
— Вы гаспадар? — спытаў лейтэнант, але Брызін адпіхнуў яго і ўскочыў у гараж, з якога несла канья ком, як з бочкі. Ягоны «Масквіч» з задраным капотам і сарваным з крапяжу маторам ляжаў амаль на баку, левымі коламі ў рамонтнай яме, паўсюль пагромна былі раскіданыя скрыні, інструменты, бутэлькі, бітае шкло — і Брызін усё зразумеў.
— Куды павезлі?.. — выскачыў ён з гаража.
— Вы гаспадар? — зноў спытаў лейтэнант, і Брызін амаль узмаліўся да маёра Ярохіна:
— Ярохін… Дачка…
— Адвязіце яго! — не зусім упэўненым, але ўсе ж за гадным голасам кінуў міліцыянтам Ярохін. — Астатняе бяру на сябе.
Міліцыянты запераміналіся.