— Капіталіна, у мужчынскай кампаніі…
— Я сама сабе кампанія, — страсянула валасамі Капіталіна, і Брызін толькі цяпер заўважыў, якія ў яе прыгожыя, колеру спелага лёну, валасы. — Вып’ем — і пазваню. Тады мне і з ім, і з кім заўгодна прасцей размаўляць будзе… Я хачу выпіць за тое, каб ваша дач ка была жываяздаровая. А вы — не?..
Брызін перахапіў пустэльны, з сухім бляскам позірк Капіталіны і адчуў у ёй небяспеку.
— Мы што, апроч, як піць, нічога больш не ўмеем?
— Дык вы — не? — перапытала Капіталіна.
Як і ўсе паганцы, Брызін меў свае забабоны, след чор нага ката не пераходзіў… Гэтак закручанае Капіталінай змушэнне да выпіўкі яго раздражніла — і ён замест кілішка падсунуў да сябе фужэр.
Лёня наліў на донца.
— Поўны, — сказаў Брызін. — Каб была жывая і здаровая.
— Ой, які каньяк! — з асалодай выпіла Капіталіна. — Некалі ў нас заўсёды такі быў, дзед любіў… Казаў: Капа, накапай…
Брызін выпіў праз сілу.
— Цэлы дзень п’ём… Дзе ў цябе тут ванна, ці басейн з вышкай?.. Мне б асвяжыцца трохі…
— Там… — махнула рукой на д зверы Капіталіна, і
Брызін выйшаў са сталовай.
У ваннай, якая ў параўнанні з астатнімі апартаментамі аказалася нечакана маленькай, быў гэткі гармідар, што мыцца ў ім расхацелася… Па ўсіх кутах былі раскіданыя трусікі, станікі, нямытыя ручнікі і бялізна, да ракавіны і да рагоў самой ванны прыкарэлі абмылкі, мачалкі, выціснутыя цюбікі зубной пасты, шкляныя і пластмасавыя бутэлечкі са слоічкамі, а на палічках шафкі з запырсканым люстэркам, у якое Брызін глянуў і не ўбачыў сябе, былі рассыпаныя раз ам з бігудзі і заколкамі прэзерватывы і шпрыцы…
Брызін абмыў рукі і твар і выцерся насоўкай. Выйшаўшы з ваннай, ён штурхнуў д зверы насупраць — і яны расчыніліся ў спальню. На двух ложках, раздзеленых тумбачкай з таршэрам, ляжалі мужчына і жанчына, падобныя на бацьку і маці Капіталіны. У зве чарэлым святле, якое малаком цадзілася скрозь шторы, твары іх былі спакойнымі: яны спалі. Брызін, ледзьве не сказаўшы «выбачайце», ніякавата пасунуўся назад, але нешта ў апошні момант здалося яму ў гэтых тварах не натуральным — і ён запаліў люстру.
У ложках, акуратна накрытыя вышыванымі коўдрамі, ляжалі лялькі. Гумавыя, у рост чалавека, Брызін бачыў такія ў сексшопах… Лялькажанчына ляжала бліжэй да Брызіна, і каля яе ложка вісеў на гнутай вешалцы ха лат і стаялі тапкі… Ранкам яна прачнецца і ўзрадуецца, што дачка пра яе паклапацілася… Накіне халат, суне ножкі ў тапачкі, выйдзе ў прыхожую і гукне: «Капіталіна Самсонаўна!.. Айяйяй, ты яшчэ не ў ваннай!.. Пады майся, соня мая, пара ў школу збірацца!..»
На тумбачцы пад таршэрам ляжалі два шпрыцы і прэзерватыў.
Брызін выключыў люстру і зачыніў дзверы спальні. Тут не толькі нарката, тут болей…
Асцярожна прамінуўшы прыадчыненыя дзверы ста ловай, Брызін рушыў да выхаду, узяўся за замкі, але рукі ў яго дрыжэлі, і ён ніяк не мог адолець гэтыя тры замкі: які з іх у які бок круціць? Адзін замок ляснуў, як стрэліў — і ў прыхожую выйшла Капіталіна.
— Я пазваніла… А вы куды?
— Па цыгаркі… Скончыліся.
— У мяне ёсць што паліць… Вы збегчы хацелі?
— Не… Што сказаў Самсон Самсонавіч?
— Спытаў, адкуль у мяне такія знаёмыя…
— І ўсё?..
— Сказаў, што раніцай будзе мой дзядзька з Прагі, ён таксама Самсон Самсонавіч…
— Ты казала пра гэта! — адштурхнуўся ад дзвярэй Брызін.
— І таксама хірург — і тады будзе відаць…
— Што будзе відаць?..
— Вытрымае ваша дачка яшчэ адну аперацыю, ці не… Высунуўся захмялелы Лёня.
— Крык нейкі чуецца ў інтэлігентнай кампаніі…
— Няма ніякага крыку, — прайшоў у гасцёўню Брызін і сеў на скураную канапу каля балконнага вакна. — Нічога няма… Дайце, што ў вас там запаліць ёсць.
Капіталіна вынесла са сталовай «касяк» — папяросіну з падоўжанай, сцягнутай з муштука і набітай гільзай.
— Гэта расслабіць вас, толькі не супраціўляйцеся самі сабе… Вам адпачыць трэба.
— Я адзін папалю.
— Добра, паліце адзін.
— Капіталіна Самсонаўна, вы цуд!.. — прыпадняўся на цырлы, каб пацалавацца з ёй, Лёня, і на цырлах падаўся за ёй у сталовую. — А ў нас яшчэ і каньяк, і кветкі, і чароўная ноч…
Брызін яму пазайздросціў.
«Дзе кветкі?.. Якія кветкі?.. Ніякія, абы на цырлах, абы прыгожа…»
«Траўку» ён спрабаваў і раней, таму запаліў спакой на, нічога не чакаючы… Можа, сапраўды дапаможа трохі расслабіцца.
Кватэра Капіталіны нагадвала яму яшчэ адну, таксама генеральскую, у якую ён патрапіў, калі заляцаўся да бу дучай жонкі. Тая прывяла яго ў сям’ю сяброўкі, нібыта на агледзіны. Гаспадар з гаспадыняй амаль не звярнулі на Брызіна ўвагі, бравы генерал, вітаючыся, прадэкламаваў толькі: «Андрэй, не дурэй, не дзяры капоты…» — і дадаў на вуха: «Не жаніся, не будзь дурнем», — затое дачка іх адцягнулася на Брызіне, як хацела. Беласкурая з чорнымі валасамі, адкормленая, пародзістая, яна бокам ляжала на тахце ў кітайскім халаце, і на выгнутым, круглым яе клубе нервавалася рука з даўжэзнымі, на паўпальца, пазногцямі пад крывавачырвоным лакам. Насмешліва гледзячы на Андрэя, яна папстрыквала сваімі кіпцюрамі і расказвала пра тое, у якое захапленне прыводзяць яе простыя людзі з правінцыі. Аднойчы бацька не змог пас лаць за ёй машыну, ёй давялося паехаць у тралейбусе, і калі тралейбус паварочваў каля Вечнага агню на плош чы Перамогі, вясковы дзядок страшэнна здзівіўся і амаль крыкнуў сваёй спадарожніцы: «Глянь, старая, агонь на вуліцы гарыць!» «Ну!.. — таксама здзівілася старая. — Мусібыць, дзеці запалілі».