У прыхожай раптам прыглушана зайгралі гімн Савецкага Саюза.
— Колькі ж часу?.. — пачаў шукаць гадзіннік Брызін, але ўспомніў, што Савецкага Саюза няма. — Што гэ та?..
— Званок такі дзвярны, — прыпаднялася Капіталіна. — Лёня кветкі прынёс, адчыні…
— А ты?..
— Што я?..
— Ты ж голая, апранайся.
— Я і голая магу кветкі ўзяць, — пайшла да дзвя рэй Капіталіна… Брызін пераняў яе, заштурхаў разам з трантамі ў ванну і тады ўжо адчыніў дзверы.
Лёня быў без кветак.
— Я ў бальніцу з’ездзіў… — ціха і вінавата прагаварыў Лёня, не пераступаючы парог. — Самсон Самсонавіч прабачаўся… што да вас не дазваніцца…
На Лёневым твары ўсё было напісана, хоць ён не ведаў, як пра гэта ўсё сказаць.
— Вы самі пазваніце…
— Зараз, зараз… — палез па кішэнях шукаць тэлефон Брызін, але яго хіснула да сцяны, ён прываліўся да яе спінай і асеў на падлогу.
Лёню ў дзвярах і Брызіна на падлозе і застала Капіталіна, мокрай і голай вышаўшы з ваннай з трантамі ў руках.
— А кветкі… — пачала Капіталіна, асеклася і на мокрае цела пры іх пачала апранацца…
— Каб я магла памяняцца з Машай, я б памяняла ся, — апрануўшыся, зусім цвяроза і зусім сур’ёзна ска зала Капіталіна. — Так мне абрыд гэты мульцік, што бо лей не магу…
З Лёнем, з Капіталінай ды яшчэ з Бегунком Брызін Машу і пахаваў. Не стаў званіць ні яе сябрам і сяброўкам, ні Таісіі. Труну несці наняў чужых людзей з пахаваль най канторы. Самсонавых.
Два дні пасля хаўтур ён не выходзіў з дому. Не піў, не еў, нічога не рабіў, ні пра што не думаў — ляжаў бер вяном.
«Ты страшны чалавек, Андрэй, ты страшны чала век!.. Як ты жывеш?.. Табе нельга жыць!.. Ты страш ны чалавек…» — круцілася ў мазгах адна фраза, як на кружэлцы.
На трэці дзень ён спусціўся ў падвал, дзе ў яго быў прыхаваны пісталет, вярнуўся ў дом, замкнуўся, паклаў пісталет на стол у кухні і доўга на яго глядзеў…
Як гэта зрабіць?..
Запіску пакінуць?.. Але каму?.. Машы ўсё ён хутка сам раскажа…
Ці не?.. Гэта ж страшны грэх — самазабойства… Можа, і не спаткаецца ён з Машай?..
Там будзе відаць…
Трэба некаму пазваніць, каб заўтра зайшлі… А то ён згніе тут, у Таісіі ключоў няма…
А каму пазваніць?.. Хоць ты сам сабе пазвані… Пачакаць трэба, пакуль яму нехта пазвоніць… Хто першы — той няхай заўтра і прыходзіць… Дажыўся — пахаваць няма каму…
А, можа, загадаць?.. Калі пазвоняць хутка і пазвоніць жанчына, значыць, Маша яго чакае… Калі не хутка і муж чына, значыць…
Брызін уключыў тэлефон, падцягнуў яго да тапчана ў прыхожай, паставіў на падлогу, паклаў побач пісталет, лёг і стаў чакаць…
Мінула пяць марудных хвілін, доўгіх дзесяць, невыносныя паўгадзіны… Не званіў ніхто…
Брызін падняў трубку — гудок быў. Кладучы трубку, ён выпадкова націснуў кнопку аўтаадказчыка.
Тэлефон зашапацеў, матаючы мікракасету.
«Тата, я забылася табе раніцай расказаць, які мне дзіўны сон прысніўся… Быццам мама жывая, такая пры гожая, ні на адным фотаздымку яе такой няма, і я неяк перанарадзілася ў вас, ну, нарадзілася зноў, нанава. І мама кажа табе: давай выкінем яе, нашто нам яшчэ адна такая самая?.. І ты адказваеш: праўда што, адной Машы досыць. А я ведаю, што я не яшчэ адна, а адна ў вас адзіная, той Машы ў вас ужо няма. Мне самой цікава, дзе яна целам падзелася, бо я ў ёй не памірала — і яна ўва мне засталася. Але сказаць пра гэта — дык выдаць сябе, вы ўбачыце, што я ўсё разумею: і хто вы такія, і што адбываецца… А мне хочацца абхітрыць і вас, і ўсіх, расці, ад пачатку ўсё чыста ў свеце разумеючы, толькі робячы выгляд, быццам я звычайнае немаўлятка. Ты кажаш маме: «Давай я дзенебудзь на вуліцы яе пакіну, не ў акно ж выкідваць», — і я разумею, што ты хітруеш: нідзе мяне не пакінеш і нікуды мяне не выкінеш, а за вязеш у Сочы да свайго названага брата, каб я там шашлыкі на піках ела. Ты паклаў мяне на задняе сядзен не, у дарозе пачалася навальніца, страшная, з грамамі і маланкамі, мы схаваліся ад яе ў цёмныцёмны і доўгі тунель, а калі з яго выскачылі — цябе за стырном не было, машына, як шалёная, сама імчалася…
Дзе ты падзеўся?.. Ты нікуды не едзь сёння, чуеш?.. Нармальны бацька за дачкой не сочыць, як шпіён, і праз тое, што яна з мурынам цалуецца, нікуды не прападае. І нашто я ў такога яшчэ раз нарадзілася?..»
Бібі, бібі, бібі.
«Цябе так і няма нідзе… Нінэль званіла, пыталася, ці буду я мамай яе называць… Што ў цябе за бабы ўсе нейкія адмарожаныя?..»
Бібі, бібі, бібі.
«Тата, што адбываецца?.. Зноў званіла Нінэль, істэрычна плакала, каб ты Сініцына не забіваў, у яго зубы баляць… А ты яго забі, каб зубамі не мучыўся».