Выбрать главу

— Дык нашто ехаць, калі пра ўсё дамовіліся? — насцярожана падняўся Артур на ногі.

Брызін падштурхаў яго да дзвярэй і замкнуў гараж.

— Пакуль мы з табой толькі пра машыну дамовіліся… А пра астатняе нам дамаўляцца і дамаўляцца… Прыго­ жы ў цябе ашыйнік, табе пасуе. Хадзі ў ім, калі нават паправішся.

Дарогай Артур крыху супакоіўся.

— Дарма ты так на Нінэль, яна перажывае, мучаецца… На могілкі мяне ўчора зацягнула, мы кветкі паклалі… Я баяўся, а яна змусіла… Помнік трэба паставіць, найлеп­ шаму скульптару заказаць… Гэта я на сябе бяру…

— А з кантракту колькі сам бярэш, колькі мне даеш? — супакойваў яго далей Брызін.

— Трыццаць… Ну, трыццаць тры…

— Пяцьдзесят.

— Добра, пяцьдзесят.

— І з усіх наступных пяцьдзесят.

— Не, Андрэй, так не бывае… Мне з партнёрамі разлічвацца. З наступных — трыццаць… Ну, трыццаць тры.

— Нос падатры. Пяцьдзесят.

— Я магу сказаць, што пяцьдзесят, але ты ж ведаеш, што так не бывае… Трыццаць тры.

— І бярэш мяне сваім намеснікам.

— Бяру, гэта не праблема.

— Праблема… Мы кожны дзень будзем бачыць адзін аднаго…

— Мы і так амаль штодня бачыліся.

— Тыя дні іншыя былі, Артур. Такіх ужо не будзе. Андрэй рэзкавата тармазнуў на скрыжаванні, прапускаючы трактар, які, паварочваючы, ледзь не зачапіў іх нагружаным дошкамі прычэпам, і Сініцын войкнуў.

— Цішэй ты… Галава адваліцца.

«Таксама варыянт…» — падумаў Брызін.

— Можам не сядзець разам, — асцярожна паправіў галаву над ашыйнікам Сініцын. — Заставайся ў сваім офісе. А ўсе расходы з мяне.

— Разбагацею я з табой… А грошы куды? Нашто яны мне, Артур?

— Ну, спытаў… Дом на моры купіш… На Кіпры, у Іспаніі, ці дзе яшчэ… Адпачываць будзеш па­чалавечы… А то што ў цябе за дача?.. Шпакоўня садоватаварыстская.

— Глянь ты, выгаварыў, — здзівіўся Брызін. — Хутка табе зубы ўставілі.

Сініцын так супакоіўся, што нават пакрыўдзіўся.

— Не хутчэй, чым ты выбіў.

За паўвярсты ад дачы спыніліся на чырвонае святло чыгуначнага пераезда, які Брызін хоць і добра ведаў, але яшчэ раз уважліва да яго прыгледзеўся. Амаль адразу за пераездам міма невялічкага возера, у якім Маша любіла купацца, дарога падымалася на гару, дзе і пачыналіся садоватаварыстскія лецішчы. «Мне памыцца — толькі з гары скаціцца!» — кожную раніцу крычала маленькая Маша і бегла да возера ў любое надвор'е.

Справа паказаўся таварны поезд, і калі да пераезда яму заставалася метраў сто пяцьдзесят, Брызін ірвануў цераз пераезд.

Сініцын, уціснуты ў спінку сядзення, заплюшчыў вочы.

— Ты што?!.

Брызін узляцеў на гару, звярнуў да дачы, ляпнуў па стырне «Форда».

— Звер­машына! На «Масквічы» б не праскочылі…

— Я апошні раз з табой еду, — расплюшчыў вочы і выбраўся з машыны Сініцын. — Апошні раз.

— Можа быць, — не стаў пярэчыць Брызін.

На дачы, дзе ніхто не быў ад вясны, грады Таісіі пасохлі, кветнік Машы зарос, затравянеў.

— Зарастае ўсё, — сказаў Сініцын. — І гэта зарасце…

— Што гэта? — дастаючы бензапілу, спытаў Брызін, хоць і зразумеў, што мае на ўвазе Артур. Той падышоў да прагнутай пад цяжарам яблыкаў антонаўкі і замест адказу спытаўся:

— Хто ж сад сярод лета абразае?

— Сярод вясны не выйшла, — завёў бензапілу Бры­ зін. — Пілы і пагоды не было. А да восені ці дажывём мы з табой…

Артур сарваў яблык, надкусіў і кінуў у траву.

— Зялёны яшчэ… Што ты мяне ўсё палохаеш? Я паміраць пакуль не збіраюся.

— А Маша збіралася?.. — рушыў на яго Брызін. Сініцын падаўся ад пілы, аступіўся на яблыку, упаў на спіну… Брызін навіс на ім, прыціснуў нагой да зямлі і крануў пілой гіпсавы ашыйнік. З­пад пілы пырснуў белы пыл — і твар Сініцына стаў падобны на пасмяротную ма­ ску.

Брызін сціскаў ручкі бензапілы, яна выла і скрыга­ тала — і ўсё можна было скончыць зараз. Але Машы прысніўся дзіўны сон…

Андрэй заглушыў бензапілу і паклаў яе пад яблыню.

— А кажаш: паміраць не збіраюся… Не заракайся. Мой дзед казаў: чалавек, як толькі народзіцца, так рыхтуец­ ца да смерці.

Сініцын ляжаў нерухома.

— Падымайся, не прыдурвайся… Ашыйнік на табе сталёвы, піла не ўзяла.

— Нічога не бачу, — слаба прагаварыў Артур. — Нічога… І ўстаць не магу… Хрумстнула нешта ў шыі і ў спіне… баліць…

— І зубы ў цябе, і шыя, і спіна… Нашто табе жыць інвалідам?

— Хачу так… — выдыхнуў Сініцын. — Каб жыць… Брызін падцягнуў яго да машыны і паспрабаваў падняць на пярэдняе сядзенне. Маска на твары Артура зморшчылася.

— Не садзі… Пакладзі на задняе…

«Як па сцэнары… — падумаў Брызін, адчыняючы заднія дзверцы і бервяном запіхваючы ў іх Сініцына. — Толькі грамоў з маланкамі не стае».