Заставалася царква. Не так нават сама царква, як поп, талакняны лоб, які пра Міронавы праблемы з начальствам, пра арэхавыя дзверы ў абласным кабінеце і слухаць не захацеў. «Крані толькі святыню! Паўтысячы гадоў яна тут стаіць, да цябе стаяла і пасля цябе стаяць будзе!..»
Да белай, высокай, узнесенай ледзь не ў неба камя ніцы на крутым пагорку над рачулкаю Мірон, Яром ха, Мацей і Ютка ішлі даўжэзнай вясковай вуліцай пад сцішаную лаянку і праклёны. Праваслаўныя карунцы былі не большымі хрысціянамі, чым карунцыкаталікі, хутчэй яны, як і ўсе беларусы, былі паганцамі, але ў іх быў поп, бацюшка.
— Не падыходзьце! Не змушайце грэх на душу браць! — крыкнуў бацюшка з пагорка, па якім узбягала да царквы старадаўняя, як і царква, як і Карунскі замак цераз ра чулку ад яе, з камянёў выкладзеная лесвіца. Стагоддзе за стагоддзем па лесвіцы гэтай падымаліся карунцы да царквы, хрысціліся ў ёй, вянчаліся, адпяваліся… Замак за царквой, ад якога адна кутняя вежа засталася, пару шыла ў першую сусветную вайну руская артылерыя, а царкву ніхто не крануў: ні крыжакі, ні татары, ні шве ды, ні палякі, ні немцы…
«Тратататак!.. Тратататак!..» — пратататакала з царкоўнай званіцы, калі вялікі Мірон з хеўрай, не звяртаючы ўвагі на крыкі бацюшкі, ступілі на першыя прыступкі лесвіцы — і над галовамі іх прасвісталі кулі.
— З кулямёта?.. — здзівіўся Мірон. — Дзе ён кулямёт узяў?..
— А то няма дзе… — адступіў з лесвіцы, падымацца па якой яму і не хацелася, паштар Ютка. — Тут кулямётаў гэтых… І ад першай вайны, і ад другой. Поп ваяваў на першай. Дый дзяк таксама, ён і палівае…
Мірон сплюнуў і дастаў пісталет.
— Поп, дзяк, такрастак!.. Мацей і Яромха на лесвіцы застаюцца, а мы з Юткам з тылу зойдзем.
— Не пайду, — сказаў Ютка, уцягнуты ў барацьбу з Богам толькі праз сваё швагерства з Мацеем.
— Як не пойдзеш?
— А так… Глядзі вунь, што на вуліцы…
На вуліцы, каля павароткі да царквы, зразумеўшы, што бацюшка з дзякам збіраюцца трымаць асаду, пачалі збірацца людзі. Пакуль іх было няшмат, але нясмела, асцярожна, па адным яны падыходзілі і падыходзілі, мужыкі і бабы, пераважна бабы…
— Назад! Па хатах! — замахаў на іх пісталетам Мірон. — Разысціся, я вам сказаў!
— Супакойся, сам надта ўжо разышоўся!.. — адчуўшы, што ёсць сіла на сілу, гукнуліся з вуліцы. — Зваліўся на нашу галаву, маскаль паганы, крыжа на табе няма!..
— Што?!. — перасмыкнула Мірона і, стрэліўшы ўгору, ён кінуўся на люд зей, якія расступіліся — і Мірон аказаўся тварам да твару са сваёй жонкай з сынам на руках. На імгненне ён аслупянеў, але толькі на імгненне, бо ў ім ужо ўскіпела шаленства, плёхнула цераз край. — Дахаты! Заб’ю! — збялела замахнуўся ён на жонку з дзіцем, ды тут Яромха наскочыў ззаду і збіў Мірона з ног, распластаў на зямлі, закруціў яму руку з пісталетам за спіну, а Наста абмінула іх абодвух і пайшла да царквы. У белай сукенцы і белай хусцінцы, прыціскаючы да сябе дзіця, яна падымалася па лесвіцы ўсё вышэй і вышэй, а
Мірон, асядланы Яромхам, выварочваў шыю, глядзеў ёй услед і сплёўваў зямлю на зямлю…
— Мірон! — крыкнуў бацюшка. — Я дзяка ў Менск да начальства пашлю, ты яго не чапай! Як вернецца, будзем далей разбірацца!..
Папу Мірон нічога не адказаў, да Яромхі сказаў ціха, але так, што ўсе пачулі:
— Разбяруся я з табой, Альбін.
Больш за трое сутак, пакуль ехала з Менску началь ства, прабыў маленькі Мірон з маці і бацюшкам у царк ве. «Ішла б ты, Наста, не змучвала дзіця», — казаў ба цюшка, а маці адказвала: «Не пайду, ведаю я яго, вы не ведаеце.» Каля царквы, па чатырох баках пагорка, змя няючы адны адных, удзень і ўноч стаялі людзі.
— Твой бацька кажа, што Бога няма, а Бог ёсць, — люляў Мірона на руках, калі маці стамлялася і засынала, бацюшка. — Богбацька, Богсын і Богдух святы, усе ў адным. Не разумееш, як яно так?.. Тут не разумець трэ ба, а верыць, адчуваць, і ў што паверыш, што адчуеш — тое і будзе. Давай я на званіцу цябе падыму, каб адчуў, адтуль Бога ва ўсе бакі відаць.
Начная званіца была высокай, а неба начное яшчэ вы шэйшым, і ў ім блукалі зорныя туманы, скрозь якія, як скрозь марлю, цадзілася густое, нібы малозіва, сінімсіняе святло. З небасхілу яно лілося на ўзвышшы, на пагоркі і сцякала па іх, заліваючы лагчыну, у якой хаваліся Ка руны. Плылі, патаналі ў гэтым святле і парушаны замак з адною кутняю вежай, і касцёл без крыжоў, і Мястэч ка без сінагогі, і сады, і палеткі, і хаты, уся вёска ўздоўж рачулкі ад Татарскай вуліцы да прошчы, да Трох — з ад ной паваленай — Бяроз. Зорны вецер гнаў зорныя тума ны, неба пакалыхвалася і працякала над царквой, і царк ва пакалыхвалася і праплывала ў небе, і ў ёй і разам з ёй пакалыхваліся, працякалі, праплывалі бацюшка, маці, Мірон — усё і ўсе адно ў адным, і бязмежная, несупын ная плынь гэтая адчувалася, як жыццё, і была, мусібыць, Богам, якога відаць было ва ўсе бакі.