У вялікага Мірона, апроч пісталета, меўся яшчэ — вы дадзены яму ў вобласці — сямізарадны карабін, з пака рочаным ствалом вінтоўка, і аднойчы ўраніцы маленькі Мірон убачыў, як бацька разабраў карабін і стаў яго чысціць.
— Пайду зайца ўпалюю, — сказаў ён маленькаму Міро ну. — Табе ўжо мяса пара есці, каб лепей расці, а ў нас дзе мяса?..
Мяса сапраўды не было, хіба што зрэдку на святы. Дагэтуль бацька, калі выбіраўся ці ў дальні калгас, ці ў раён, прывозіў, вяртаючыся, толькі заечы хлеб. Пры марожаны, смачнысмачны, смачнейшага за яго ніколі ў жыцці маленькі Мірон не еў. Нават тады, калі вырас.
— Не пойдзеш ты нікуды! — як і перад паходам на царкву, паспрабавала не пусціць вялікага Мірона маці. — Тут і так з Боскай ласкі жывём, а ты надумаўся!
Вялікі Мірон даставаў са сваёй вайсковай кайстры патроны і заганяў іх у карабін.
— Пайду… Калі ўжо мяне не пераводзяць, дык трэба паказаць ім, за кім сіла. З чыёй бы ласкі я ні жыў, а зай цам не бегаў і бегаць не збіраюся!
— Каму ім?.. Што паказаць?.. Яны ўсе на цябе збяруцца, ты чужынец!
— Няхай збіраюцца. Хоць відаць будзе, хто збярэцца, а то ўсе ды ўсе… Усе — гэта ніхто.
Маці ўбачыла праз вакно Яромху на вуліцы, выбегла з хаты і закрычала, ратуючыся:
— Альбін! Зайдзіся ты, спыні яго, ён у лес па смерць сабраўся!..
Не ведала яна, што рабіла.
Бацьку было не ўтрымаць, а Яромха, які пасля сутычкі каля царквы пачуваў сябе перад ім вінаватым, не мог адпусціць яго аднаго. Ён збегаў дахаты, узяў сваю паляўнічую стрэльбу, сказаўшы Альбіне, што ідзе на за йца, — і вялікі Мірон з Яромхам, паклаўшы ў бацька ву кайстру вайсковую, каб не змерзнуць, паўлітэрак і закуску, рушылі ў Багушы на пару. Пайшлі ўраніцы, а ўвечары вялікі Мірон прынёс не зайца, а мёртвага, забітага Яромху.
— Людзі, не забіваў я, не забіваў!.. — дзвюма слязінамі ўсяго праплакаў вялікі Мірон, і Мірон маленькі ўпер шыню ўбачыў, як бацька плача. Гэта ўразіла яго, бо да гэтуль ён думаў, што плакаць могуць толькі дзеці і жан чыны. І яшчэ ён ведаў, што бацька плача з таго, што сапраўды не забіваў, а ўсе думаюць і будуць думаць, што забіў.
Людзі глядзелі на вялікага Мірона і маўчалі.
— А хто забіў? — пытаў следчы з раёна, які прыехаў назаўтра, агледзеўся ў Багушах і распрадзіўся адправіць цела Яромхі ў раён на медэкспертызу. — Вы ўдвух былі, нічыіх болей слядоў ва ўсім лесе. І ні каля ручая, і ні каля кастрышча… Дык хто забіў?
— Сівакоўскі, — сказаў бацька. Дарма ён гэта сказаў, толькі з пераканання ў тым, што забіў Яромху наймалод шы з братоў Сівакоўскіх, больш нібыта не было каму.
— Тады чаму ён цябе не забіў? — пыталася Альбіна, сястра Яромхі. — Чаму ён забіў майго брата, а не цябе?
На гэта вялікі Мірон не меў што сказаць.
— Па паветры ні лясныя браты, ні лясныя сёстры не лятаюць… — круціў так і гэтак бацькаў карабін следчы. — У карабіне толькі шэсць патронаў.
— Я страляў, але па зайцы, — не адпіраўся ў тым, што страляў, вялікі Мірон. —Сыну зайца абяцаў…
— І дзе заяц?
— Бегае, не пацэліў…
— Заяц бегае, па зайцы не пацэліў, а чалавека ў вока, як вавёрку, — насмешліва не верыў следчы і пераходзіў на крык. — Расказвай, як было! Яшчэ раз, ну!.. І праўду мне, праўду кажы, прызнавайся!
Следчы насміхаўся, страшыў, а вялікі Мірон раз за разам распавядаў усё тое самае… Як Яромха праваліўся ў прыснежаны лясны ручай, як пакінуў ён Яромху каля кастра сушыцца, сам пайшоў паглядзець сляды, выгнаў зайца, стрэліў па ім і амаль адразу пачуў яшчэ адзін глухі стрэл, нават за свой раней той стрэл пачуў, таму і ў зайца не пацэліў, а калі вярнуўся — на разасланай на снезе пустой кайстры стаяў адпіты паўлітэрак, рас кладзеная была закуска, а Яромха ляжаў каля кастра з выбітым вокам… І ні следу каля кастра чужога, і нідзе нікога, як сам сябе забіў.
Следчы махаў рукой.
— Ты сыну казкі расказвай!.. То Сівакоўскі, то сам сябе… З дубальтоўкі ў вока? Ды ягоныя б мазгі на дрэ вах віселі!.. І дзе ты бачыў, каб сябе ў вока стралялі, ты ж вайну прайшоў?.. Маўчыш?.. Ну, маўчы. Кулю даста нуць — ты ў мяне запяеш.
Куля ў галаве Яромхі аказалася з карабіна.
Судзілі вялікага Мірона не звычайным судом у раёне, а ў вобласці — у кабінеце з арэхавымі дзвярыма. Трой кай судзілі — першы партыец, першы саветчык і пер шы гэбіст — бо не нейкі там Мірон Стаўбун забіў ней кага там Альбіна Яромху, а старшыня сельсавета забіў партыйнага сакратара. Выключаны з партыі, выправіўся вялікі Мірон з таго кабінета праз арэхавыя дзверы.
Маленькі Мірон ведаў, што бацька невінаваты, таму плакаў і плакаў днямі і начамі… Маці ездзіла то ў раён, то ў вобласць, дабівалася спаткання з мужам, а ёй адказвалі: