Выбрать главу

Мінуў і Новы год, і праваслаўныя Каляды, і Хрыш­ чэнне — маці вярнулася напачатку вясны. Апранутая, як гарадская, узбуджаная, з падарункамі: Альбіне прывезла сукенку, маленькаму Мірону маленькую матроску і бес­ казырку з якарамі на стужцы і надпісам в а р я г.

— Хто такі вараг?.. — спытаў Мірон, падскокваючы да люстэрка, каб зірнуць, як выглядае ён у матросцы і бес­ казырцы, і Альбіна, якой ён замінаў, адказала:

— Вораг.

З Мірона зляцела бесказырка і ён не стаў яе падымаць.

— Не блытай яго, ён і так заблытаны.. — падняла бес­ казырку і стала цалаваць Мірона няспынна маці. — Ка­ рабель такі геройскі… Ой, я пра цукеркі забылася!.. На, пасмакуй, ты ж ніколі ў мяне цукерак не еў! — пакла­ ла яна Мірону ў рот цукерку і пракінула скарагаворкай, павярнуўшыся да Альбіны:

— Сталін памёр.

— Усе паміраюць… — круцілася ў новай сукенцы Альбіна — і застыла ў люстэрку, зтуль на маці гледзячы:

— Як гэта Сталін памёр?..

У тое імгненне, у якое маці сказала, што памёр Сталін, Мірон якраз раскусіў аблітую шакаладам падушачку з варэннем і адчуў такую слодыч, гэткую смакату, з якой ніякая раней ім знаная смаката, нават смаката мёду, ці з цукрам расцёртага маку, не раўнялася, і так яно ў ім на ўсё жыццё і засталося: немагчымая смерць Сталіна і не­ верагодная смаката — адно ў другім, як варэнне ў ша­ каладнай падушачцы, усё салодкім­салодкае. «Як добра, што Сталін памёр, а то маці не прыехала б і не прывез­ ла цукеркі, — шчасліва думаў Мірон і раптам яго пра­ цяла. — Дык бацька ж вернецца!..»

— Вернецца, — частавала яго цукеркамі, цалавала і цалавала маці. — Цяпер вернецца…

Восенню ў матросцы і бесказырцы, найлепшым яго­ным адзенні, маці павяла Мірона ў школу, у першы клас, дзе пачалі вучыць яго чытаць, лічыць і пісаць — таму ўсяму вучыць, што ён умеў.

Бацька вярнуўся праз тры гады на Новы год і ўвайшоў у хату з елкай…

Апошняя з Трох Бяроз каля прошчы стаяла яшчэ доўга, з паўвека. Памерла маці, хутка за ёй памёр баць­ ка, Мірон пахаваў іх — і толькі тады апошняя Бяроза ўпала, Мірон застаўся на зямлі адзін.

1993, Менск;

2001, Хельсінкі.

ВЯРТАННЕ ВЕРЫ

Настаўнік кажа, каб я прыдумаў новае імя для Веры.

Так звычайна робяць, калі пішуць кнігі,

каб не закрануць пачуццяў тых, пра каго пішуць.

Канечне, яе імя я мог бы і не называць…

Але Вера не вярнулася.

Свэн Дэльбланк, «Гунар Эмануэль».
ФРЭДЭРЫК I МЭРЫ

«14 траўня 2004 года ў Капенгагене спадкаемец дац­ кай кароны Яго Каралеўская Высокасць кронпрынц Фрэ­ дэрык (Фрэдэрык Андрэ Хенрык Хрысціян), старэй­ шы сын каралевы Даніі Маргарэт ІІ і прынца Хенры­ ка, ажаніўся з аўстралійкай Мэры Элізабэт Дональдсан. На ўрачыстасці былі запрошаныя 800 ганаровых гасцей з каралеўскіх дамоў і арыстакратычных сем’яў Еўропы. Вянчаліся Фрэдэрык і Мэры ў найстаражытным кафе­ дральным саборы Капенгагена — храме Дзевы Марыі. У гонар шлюбу былі ўведзеныя ў зварот купюры наміналам у 20 і 200 крон і маркі з партрэтамі Маладых.

Па падліках экспертаў, кошт вясельных мерапрыемстваў склаў $35 млн. Апроч таго, дацкі парламент вырашыў, што Данія не найлепшым чынам выглядала б перад каралеўскімі дварамі Еўропы, калі б сям’я будучага ка­ раля перабівалася на $700 тыс., якія атрымліваў ён з дзяржаўнай казны да вяселля, і сума была павялічаная да $2, 4 штогод.

У дзень вянчання Аўгусцейшыя Маладыя праехалі па вуліцах дацкай сталіцы ў карэце да замку Амаліенборг, дзе віталі ўсіх прысутных з гаўбца палаца Хрысціяна VІІ, а ўвечары разам з гасцямі скіраваліся за горад у замак Фрэдэнсборг. Па дарозе ім махалі сцяжкамі дзеці, апра­ нутыя ў строі прынцаў і прынцэс. Казка пра Папялуш­ ку здавалася явай…

…Вяселле выглядала шыкоўным нават па каралеўскіх мерках, незадаволеныя ім засталіся хіба што бяздом­ ныя Капенгагена. Яны «адкапалі» даўні закон, па якім у Даніі падчас каралеўскіх вяселляў для жабракоў так­ сама ладзіліся застоллі, але ўлады паспяшаліся назваць гэты закон анахранізмам».

ФІЛІП І ЛЕТЫЦЫЯ

«22 траўня 2004 года ў Гішпанскай сталіцы ў саборы Альмадэна адбылася цырымонія шлюбу Яго Каралеўскай Высокасці Прынца Астурыйскага Філіпа (Філіпа­Хуана­ Пабла­дэ­Тодаса­лас­Сантаса) і донны Летыцыі Орціс Раксалана, якую правёў Архіепіскап Мадрыда Карды­ нал Антоніа Рока.