— Сваток.
— Аа…
Яна зразумела. Ведала, відаць, што ёсць такі занятак ся род процьмы іншых: нашых нявест за багатых замежнікаў прыстройваць. Можа, і сама праз сватка прайшла.
— Ты б згуляла на руку мне… Не згуляеш — сумная ноч будзе, а нашто табе мая сумная ноч?.. Скажы яму, — кіўнуў я на Арвіда, — што ў нас пры вялікай гульні за кошт казіно наліваюць. А яны мне яшчэ і маральна вінныя: хачу прайграць — і не даюць.
Наташа здзівілася:
— Ты разлічваў, што табе нальюць? Я сказаў:
— Не ўпершыню…
На пароме гарэлка хоць і без акцызу, ды ўсё адно ў бары кілішак столькі каштуе, што лепш на рулетку паставіць. А ў «Dutyfree» пляшку купіць і ў каюце по бач з дзізелямі піць — задыхнешся.
— Абаяльны ты жулік, — пацвердзіла маю абаяльнасць
Наташа. — Дзіўна, што бедны.
— Грошы ёсць, але не на прапой. На білет да Мальма.
— І па што ты туды?..
— Па сваё… Нявесту адну прыстроіў, а яна і не думае разлічвацца. Мусіць, думае, што за так…
Яна сапраўды ўсё зразумела і руку працягнула, назваўшыся: «Наташа», — і я назваўся: «Павал», — яна сказала: «Майго бацьку таксама Паўлам зваць», — на што я сказаў, што не таксама, бо я не Павел, а Павал, так мяне мой бацька назваў, гэтак маё імя ў пашпарце напісана, во, я паказаў ёй свой беларускі пашпарт, а яна спытала: «Ты чэх?..»
Чэх дык чэх, я не звык з гэтым разбірацца, я б і Па валам не называўся, няхай бы таксама Паўлам быў, але бацька настойваў, каб я заўсёды ўдакладняў, што я Павал, а не Павел, і я яму, нябожчыку, абяцаў, дык і ўдакладняю, таму што любіў яго. Ён памёр ад інсульту, ціск праз нервы зашкаліў, бо яго з работы пратурылі, ён з нацыянальнымі залётамі быў, што мне не пе радалося, для мяне ўсе людзі — даяры і каровы, без нацыянальнасці: тыя, хто доіць, і тыя, каго дояць. Але я ўсё ж спытаўся ў Наташы, бо дзіўна было, што чала века, які беларускі пашпарт паказвае, за чэха прыма юць: «Чаму чэх, калі Павал?..» — і яна адказала: «Бо вунь Арвід — швед, таму і Арвід…»
Па адказе, дый па ўсім астатнім выглядала на тое, што мы падобныя, з чаго ўсё і пачалося… Калі б мы не былі падобныя, калі б яна не дапамагла мне раскруціць Арвіда, — які сам, бо на рабоце быў, не піў, а ўсё расказваў, як бацька ягоны вучыў яго вызначаць, наколькі ён, калі п’е, п’яны і ці можна яму яшчэ піць, — я б не сядзеў у музычным салоне «Халінг», не скакаў бы і не спяваў з п’янымі шведамі і фінамі народныя танцы і песні, не дапытваўся б ва ўсіх, чаму на пароме, які ходзіць з Фінляндыі ў Швецыю, музычны салон панарвежску на зываецца, чаго ніхто не ведаў, а мне трэба было дазнацца, бо, калі незразумелаўка нейкая мне ў мазгі западае, дык брынчыць там і замінае, пакуль не вытрасу, і я спяваў і распытваў, скакаў і распытваў — і апынуўся пад раніцу ў Наташынай каюце, выходзячы з якой, калі паром ужо прычальваў, па звычцы пашнарыў па кішэнях, дастаю чы і назад засоўваючы пашпарт, партаманет, запальнічку, убачыўшы якую Наташа спытала сонна:
— У цябе пісталет?..
Мне б сказаць ёй, што гэта цацка італьянская, у Швейцарыі ў горадзе Зермаце купленая, а я сказаў, кру тога з сябе строячы, сіняга нейкага, што так, пісталет, і яшчэ спытаў, як яна ўяўляе ў сённяшнім жыцці мужы ка без пісталета?..
Наташа пацягнулася — спакусліва гэтак, як ні шведка, ні немка не пацягнецца.
— Ты ў Мальма калі едзеш?.. Я ў Стакгольме на ты дзень застаюся — адпачынак. Сёння занятая, а заўтра вольная… — І мы дамовіліся заўтра, калі ўжо я разба гацею, спаткацца а шостай вечара ў Мальма каля гэта ля «Хілтан».
Наташа прыгожая была. І падобная — нутром, сэрцаві най да мяне падобная, чым і вабіла; я нават прапанаваў ёй разам быць. А яна адказала, што мы не можам быць разам, бо яна прастытутка. Знайшла прычыну…
З Арвідам мы развіталіся сябрамі.
— Выбіраеш, як толькі ўваходзіш у рэстаран, самую страхотную сярод усіх афіцыянтку, да якой цвярозы і не падышоў бы, — распавядаў мне бацькаву навуку Арвід, — і як толькі яна пачынае табе падабацца, значыць, усё, фініш. Ты п’яны, як цэп.
— А калі, — я пытаўся, — няма страхотных?..
Тут Арвіда закліньвала: пра такую неспадзяванку бацька яму не казаў.
— Глядзі, што маю… — паказаў мне Арвід скураную папку з залацістымі, як у мяне на кейсе, замочкамі, у якой была бліскучая, мелаваная паперына з грыфам
«Прэзідэнт Рэспублікі Ічкерыя», і ў пропускі ў тэксце на паперыне было ўпісана, што ён, Арвід, ахвяраў на бараць бу за незалежнасць Чачні 100000 (сто тысяч) еўра, пра што сведчыў подпіс прэзідэнта. Я не стаў пытацца, дзе ён узяў сто тысяч, калі я іх не прайграў, а спытаў, колькі гэтая паперына яму каштавала?.. Арвід адказаў, што паўсотні. І сумеўся: «Хіба не варта?.. Калі ў рамку ўзяць, на сцяну павесіць…» Я адказаў, што варта. Нашчадкі га нарыцца будуць.