ФАНЦІК
Хочаш, магазін купім?..» — спытаў на ўвесь магазін Клім, і Тамара хутка, спалохана адказала: «Не!» — «Тады і рабіць тут няма чаго!» — узяў ён яе за руку і ўрачыста, як зноў да шлюбу, вывеў зза прылаўка.
— Бывайце, курвы! Каралева Тамара пакідае вас! — крыкнуў Клім яе магазінным сяброўкам, пад зайздроснымі позіркамі якіх абняў Тамару і закружыў, штурхаючы раз губленых пакупнікоў. — Мы разбагацелі, Томка! Разба гацелі!..
— Тамара царыцай была, а не каралевай, — сказаў Сасо, гаспадар магазіна, які быў грузінам, і на ўтрыманні яко га Тамара жыла два апошнія гады, пакуль Клім, яе муж, матляўся невядома дзе. Тамара ўжо думаць забылася, што ён да яе вернецца.
— Пры бабках яно ўсё адно, царыца ці каралева! — са дануў грузіну Сасо каленам пад яйцы Клім, які ўсё ж вярнуўся, і нехта, мусібыць, паспеў распавесці яму нейкія эпізоды тутэйшага жыцця…
Сасо скурчыўся і доўга, бездапаможна лаяўся, пра клінаючы дзень, калі надумаў сюды прыехаць. Лепей жыў бы сабе ў Грузіі пад мандарынамі.
Тут жа, у магазіне, дзе з малодшага прадаўца (як было напісана ў яе на бэйджыку: ТАМАРА, малодшы прадавец) яна ператварылася ў багатую кліентку, было куплена і апранута ўсё новае, і яны паехалі вячэраць у «Іспанскі куток», самы дарагі па тым часе рэстаран Мінска. Швейцар на ўваходзе, невядома як угадаўшы ў Кліме багацея, спытаў: «Вам кватэра ў цэнтры па трэбная?..» — і Клім засмяяўся: «Чакай, купім, дай пагуляць…»
— За ўдачу!.. За цябе!.. За нас!.. — заказаўшы ці не ўсё, што было ў меню, тост за тостам падымаў Клім, узбуджаны, вясёлы, а калі яна пацікавілася: «Клім, дзе ты быў і скуль грошы?..» — сціснуў яе рукі ў сваіх: «Бізнес. І больш ніколі пра гэта не пытайся».
Нагуляўшыся, яны паехалі глядзець кватэру. Швей цар запрасіў ажно тысячу камісійных, калі кватэра спа дабаецца, і атрымаў іх: Тамара ўпершыню ўбачыла, як адзін чалавек лёгка дае другому гэтакія грошы, тысячу даляраў. Гаспадар кватэры, рухавенькі дзядок, назваў цану — болей за сто тысяч. Тамара знямела, а Клім на ват таргавацца не стаў: пяціпакаёвая кватэра з неабсяж най прыхожай і асобнай кухняйсталовай выглядала па лацам. «Багатым і чорт дзіця калыша!..» — ледзь не пад столь падкінуў Клім анямелую Тамару, і яна запомніла тое імгненне, у якое зажмурылася і падумала: «Пача лося шчасце!..»
Дом, у які праз тры месяцы, адрамантаваўшы кватэру, яны пераехалі, па старой памяці называлі акадэмічным, бо ў ім жылі ўсялякія прафесары, дактары ды канды даты навук. Браніраваныя, з трыма замкамі, д зверы, пастаўленыя Клімам, выглядалі на іх лесвічнай пля цоўцы, як і ва ўсім пад’ездзе, выпадковымі, чужымі ся род дзвярэй, абабітых пашарпаным, а то і падзёртым, з касмыкамі ваціну ў дзірках, дэрмацінам. Але даволі хут ка жалезных, браніраваных дзвярэй стала ў доме болець і болець, а дэрмацінавых менець і менець: гаспадары мяняліся. Прафесарам, дактарам з кандыдатамі вялікія кватэры ў новыя часы былі ўжо не па кішэні, яны іх прадавалі і куплялі меншыя, каб на рэшту жыць.
Чатырохпавярховы дом быў вуглавым, іх кватэра — на трэцім паверсе кутняга пад’езда: вокны выходзілі на дзве вуліцы. Гэткія ж кватэры на другім і чацвёртым па верхах, пад імі і над імі, купілі, паставілі браніраваныя дзверы спачатку Лёля з Валодзікам, а потым Аня і Алі зар. Кампанейскі, аднекуль з Сярэдняй Азіі, Алізар запрасіў браніраваных суседзяў на ўваходзіны, дзе ўсе пазнаёміліся і сталі сябраваць сем’ямі.
Пад кватэрай Лёлі з Валодзікам былі магазін і пад вал, якія Валодзік выкупіў, зрабіўшы кватэру на двух узроўнях, з саунай і басейнам у падвале. Алізара, які выкупіў дах, Аня змусіла зрабіць, апроч другога павер ха на даху, яшчэ і салярый над ім. Пакуль мужчыны дзень і ноч прападалі недзе, займаючыся чымсьці такім, што называлі бізнесам, дамы адпачывалі. Пакупаўшыся ў Лёлі, яны падымаліся да Ані і загаралі.
Перад тым, як стаць багатымі, яны ўсе былі беднымі — і пра гэта ўспаміналі. Лёля расказвала, як з голаду дайш ла да дыстрафіі, затое потым стала манекеншчыцай, а Аня прызнавалася, што, каб туфлі ці сукенку купіць, з дзевятага класа хадзіла ў парк Чэлюскінцаў мінеціць — па рублю, па два, а то і па траяку за мінет. Пасля школы адзін лётчык, які толькі і мог, што мінеціцца, дапамог ёй сцюардэсай стаць, а з самалёта ўжо, даўшы лётчыку ад ступнога, яе Алізар зняў — такі вось лёс… Тамара гэткіх яркіх успамінаў не мела: яна, пакуль Клім не вывеў яе зза прылаўка, была і была малодшым прадаўцом.
Так мінуў год, за ім другі, за другім трэці… Лёля неяк паспрабавала зноў у манекеншчыцы схадзіць, але вярну лася, бо распаўнела і для яе моды не знайшлося, а Ані, якая заікнулася пра палёты, Алізар морду набіў. Потым Тамара, якая нікуды не адлучалася, застала Кліма з Лёляй, якая старалася пахудзець. На сямейным ложку сяброўкі…