«Казка гэта, — зацягнула Тамару да сябе суседка, якая жыла насупраць. — Жынчына да яе прыходзіла. Белая, як смерць. Яна кватэру ёй і адпісала… — Суседка паду мала над тым, што сказала, і галавой пакруціла. — Хоць і гэта казка. Накраў недзе грошай вайсковец ейны, хоць і адстаўны…»
Тамара пачала перавозіць рэчы. Брала тыя, якія б у двух барачных катухах змясціліся. Ложак са спальні тут не было дзе паставіць — яна ўзяла канапу са сталовай.
Аня прапанавала сабрацца разам і на развітанне па плаваць, пазагараць. Быў канец верасня, месяца не над та цёплага, але ў салярыі сонца грэла. Паплаваўшы і пазагараўшы, яны пілі развітальнае віно, гаварылі, і ця пер ужо, аказалася, Ані няма да каго ісці: у лётчыка за вялася маладзейшая за яе сцюардэса. А вось Лёлі, наад варот, да каго ісці — знайшлося. Яе забіраў закройшчык з Дома моды, які не меў дзяцей і шукаў якраз дзетную жонку. Так што Разалія трэцяга бацьку займела. Калі ўжо каму шанцуе — дык з пялюшак.
На зыходзе тыдня, у апошні, з адпушчаных гасцямі, дзень, Тамара набрала нумар тэлефона, запісаны на пу стым пачаку зпад цыгарэт. Слухаўку зняла сястра — Та мара адразу пазнала яе па голасе.
Не раз бачыўшы, як рабіў гэта Клім, каб па тэлефоне не пазнавалі, Тамара прыкрыла трубку насоўкай:
— Тамару Сяргееўну можна?..
Сястра спытала, нібы ўсё ж пазнавала:
— Выбачайце, а хто вы?..
— Гэта з атэлье… Вы ў нас капялюшык у канцы жніўня заказвалі, дык ён гатовы. Можаце забіраць
— У канцы жніўня?.. Калі ў канцы жніўня?..
Было падобна, што сястра ўсё ж нешта западозрыла і разгаворвае яе, каб пераканацца.
— Трыццаць першага… Сястра памаўчала.
— Трыццаць першага не магла заказаць.
— Чаму?..
— Трыццаць першага жніўня не бывае. Гэтага не ведаеш толькі ты, Тамара.
У сястры, хоць яна і балерына, з памяццю на лічбы, на даты заўсёды ўсё добра было. Яна, не запісваючы, помніла не толькі дні народзінаў, але і дні смерцяў кож нага з радні, суседзяў, знаёмых…
— Да таго ж, — доўжыла старэйшая сястра, якой малодшая сястра баялася, — трыццатага жніўня… Тамара паклала трубку.
Трыццаць першага жніўня не бывае. Хоць у календары гэты дзень ёсць.
Але хіба такое можна ведаць наперад?.. А Тамара Сяргееўна ведала… Як?..
Тамара пайшла па напаўпустых пакоях — крокі гулка аддаваліся пад столлю, нібы рваліся ўверх…
Вось тут стаяў раяль. Нехта граў — і гукі заляталі ў сталовую, дзе ўсе збіраліся, летуценнічалі, фантазіравалі… Гаварылі пра тое, каму і чаго будзе шкада, калі расстай ны прыйдзе час… Ці каму і каго?..
Тамары было шкада толькі Тамару Сяргееўну. І яшчэ капялюшыка…
Узяўшы капялюшык, Тамара выйшла на балкон і па махала ў неба… З сіняй вышыні з белымі аблокамі Тамара Сяргееўна памахала капялюшыкам у адказ. Яна, мусіць, пакуль у космас не паляцела, мела два капялюшыкі.
Красавік 2004, Хельсінкі
КОТ КЛАЎДЗІІ ЛЬВОЎНЫ
Большасць тых, хто жыў на свеце,
жылі-былі мышамі…
Мужа Клаўдзіі Львоўны звалі Артурам, і ён быў катом. Не памаўзлівым мужыком — і катом, значыць, у нейкім там пераносным сэнсе — а натуральным каця рам з усімі атрыбутамі. І з тымі, пра якія вы найперш падумалі, таксама. «Огого!» — казала ў такіх выпад ках Клаўдзія Львоўна, і сяброўкі паглядалі на яе Арту ра позіркамі хуткімі і хітрымі.
Нельга сказаць, што Клаўд зія Львоўна ўсё жыц цё толькі і думала, як бы выйсці замуж за ката. Зусім не. Больш таго, яна ўжо ледзьве не пайшла за Стася Цянькоўскага. Стась пад гэта і катэдж на яе перапісаў, і рарытэтны «Volkswagen1300» сонечнажоўтага коле ру ад немцаў прыкаціў, а тут прыходзіць да Клаўдзіі
Львоўны таварышка яе даўняя, Каця Цімашук, і слу хайце, што кажа: «Мне на работу на ўсё лета ў Іспанію, туды з катамі на ўсё лета не бяруць, дык ты майго Ар тура паглядзі». Клаўдзія Львоўна адказвае ёй, што не можа, бо замуж збіраецца. Каця спачатку давай на яе касавурыцца ды злавацца, маўляў, што за сяброўка та кая, не можаш з катом на руках замуж схадзіць, а пас ля раптам пракідвае:
— Дык ты за Артура і выходзь.
— Як гэта? — не зразумела Клаўдзія Львоўна. — За твайго ката?