Выбрать главу

Палазілі, пашукалі, знайшлі пад канапай пыльны, яшчэ ад першых прэзідэнцкіх выбараў, мяшок — у яго Артур і скочыў. А Клаўдзія Львоўна завязала мяшок чырвонай стужкай.

— Зялёнай яшчэ давяжы, — сказаў Артур з мяшка. — Раптам мяне над рэзідэнцыяй уздымуць.

— Ты і праз мяшок бачыш? — адрэзала зялёную стуж­ ку ад сцяга Рэспублікі Ічкерыя Клаўдзія Львоўна. З гэ­ тым сцягам Артур бегаў на ўсялякія шэсці, мітынгі ды пікеты, і праз тое Клаўдзія Львоўна аднойчы нават за­ падозрыла, што ён чачэнец. Але Артур паказаў ёй, як лёгка чачэнскі сцяг пераўтвараецца хоць у тутэйшы дзяржаўны, хоць у тутэйшы нацыянальны, і Клаўдзія Львоўна супакоілася на тым, што Артур толькі хітры, як чачэнец, а ва ўсім астатнім — звычайны нацыянал­ дэмакрат. Зараз, успомніўшы гэта, зялёную стужку ад сцяга яна і адняла.

— Я скрозь усё бачу, — адказаў Артур. — На тое і кот. Калі самалёт Кіраўніка Дзяржавы над Югаславіяй ледзь не збілі, бо на ім сцяг з зялёнай стужкай намаляваны быў, дык Стась Цянькоўскі плакаў з таго, што яго не збі­ лі. «Правільна плачаш, — пахваліў Кіраўнік Дзяржавы. — Я з цябе скуру здзяру за тое, што плакалі ў Югаславіі нашы грошы».

— Цяжкі ты які! — усцягваючы мяшок на плечы, пажалілася Клаўдзія Львоўна. — А нібыта і есці ў Дзяр­ жаве няма чаго.

— Каты, калі есці няма чаго, мышэй ядуць, — перакру­ ціўся Артур на бок, каб не муляцца з Клаўдзіяй Львоўнай спінай аб спіну…

— Што ў вас у мяшку? — спыталіся ахоўнікі пры ўваходзе ў рэзідэнцыю.

— Кот, — адказала Клаўдзія Львоўна.

— Які яшчэ кот? — сурова перапыталі ахоўнікі. — А ну паказаць!

Клаўдзія Львоўна развязала мяшок, Артур стаў на заднія лапы і пакланіўся ахоўнікам, прыціснуўшы пра­ вую пярэднюю лапу да сэрца.

— Не наш нейкі, хоць і надта на некага з нашых падобны, — засумняваўся ад зін з ахоўнікаў, нерво­ ва перакінуўшы аўтамат з рукі ў руку. — Я б яго не прапускаў…

— Ды наш, наш! — супакоіў яго другі ахоўнік, віхлясты з выгляду і блазнаваты. — Я ведаю яго, з ім Кіраўнік Дзяржавы ў хакей гуляў. Прапускай давай!

— Дык, можа, без мяшка? — паспрабаваў хоць у нчым настаяць на сваім першы ахоўнік.

— Можна і без мяшка, — згадзіўся, пакасіўшыся на аўтамат, Артур, склаў мяшок, сунуў яго пад паху, а воль­ най лапай узяў пад руку Клаўдзію Львоўну. Так паўз ас­ лупянелую ахову яны і прайшлі.

Натоўп дараносцаў, альбо дураносцаў, Бог ведае, як іх назваць, расцякаўся ў чатыры чаргі праз усю банкет­ ную залу, у процілеглым канцы якой — пад сваім пар­ трэтам ва ўсю сцяну — стаяў Кіраўнік Дзяржавы і, абы­ якава адсоўваючы ўбок падарункі, слухаў, як і хто яму спявае, глядзеў, як і хто перад ім скача.

У цэнтры залы круціўся Стась Цянькоўскі. Убачыўшы Клаўдзію Львоўну на пару з Артурам, кінуўся да іх.

— Ты як яго правяла, я ж табе адной спецыяльнае за­прашэнне перадаў? — адвісла сківіца ў Стася.

— Я адна і ёсць, — сказала Клаўдзія Львоўна. — А гэта мой падарунак з­пад кацінага хваста.

— Арыгінальна, — ацаніў Стась. — У нас тут конкурс на лепшы падарунак, дык можаш яго выйграць. — І раўніва ўгледзеўся ў Артура: — Не ангорскі, не сіямскі… Звы­ чайны кот з хвастом, што ты ў ім знайшла?..

Калі падсунуліся яны ў чарзе пад велізарную люст­ ру ў сярэдзіне залы, з люстры раптам спрытней за ката скочыў Леў Міронавіч з імянной зброяй у руках, і ча­ мусьці і на зброю ягоную, і на яго самога ўсім было нач­ хаць.

— Шакалы, свінні, пацукі з мышымі… і скрозь агентура… — зашаптаў Артуру на вуха былы першы сакратар цэнтральнага камітэта партыі. — Прынюхайся як след, я сам не магу разабрацца, двайнік сёння тут, ці не.

— Разбяруся, — паабяцаў Артур. — А калі двайнік, дык што?

Леў Міронавіч задумаўся на імгненне і па­заліхвацку, як каўбой, крутнуў на пальцы пісталет.

— Бі, чым папала, і крычы пра нацыянальную здра­ ду. Што яны табе, кату, зробяць? А мы скруцім яго, мае партызаны напагатове. Толькі б люстра не ляснулася, — заклапочна паглядзеў ён пад столь. — Але яна яшчэ ў мае часы вешалася, павінна вытрымаць.

На люстры, абляпіўшы яе, як шышкі яліну, сядзелі і смалілі самакруткі партызаны — усе ўзброеныя новень­ кімі аўтаматамі Калашнікава.

— У Стася Цянькоўскага купілі, — перахапіў Леў Міронавіч здзіўлены позірк Артура. — Ён бацьку род­ нага прадасць, такая гніда.

— Дык гэта ж дзяржаўны пераварот, — насцярожана выказаў сваё меркаванне Артур, які падобнага развіцця падзей ніяк не прадбачыў.

— А што рабіць застаецца? — развёў узброенымі рукамі Леў Міронавіч. — Я і рэкі з азёрамі асушаў, і старыя вуліцы з храмамі рушыў, і мову родную карчаваў, а пра мяне ў школах расказваюць, які я легендарны герой і слаўны сын свайго народа. Ды яшчэ помнік мне ставіць збіраюцца!.. Колькі ж такое трываць можна?