«Широка страна моя родная», — увайшоўшы, праспяваў Фрэнк Морган і працягнуў Андрону руку:
— Ду ю спік інгліш?
— Но, — адказаў Андрон, асіліўшы ў сабе нянавісць да імперыялізму, і паціснуў руку Фрэнку Моргану.
— Шпрэхэн зі дойч? — перапытаў тады Фрэнк.
— Найн, — трохі пачырванеўшы, адмовіўся размаўляць панямецку Андрон і з дакорам зірнуў на сваю былую настаўніцу, якая ціха сядзела ў кутку кабінета, склаўшы рукі ча каленях.
— Іа, — шапнула Хрысціна Сымонаўна, не вытрываўшы дакору ў вачах свайго былога вучня, і вінавата апусціла вочы.
— Гут! — энергічна павярнуўся Фрэнк да Хрысціны Сымонаўны. — Вас волен зі?.. Энтшульдзіген зі: воцу браухен зі міх?
— Вір… — устрапянулася была Хрысціна Сымонаўна, але, набраўшы ў грудзі паветра, тут жа безнадзейна яго выпусціла і прамаўчала. Сітуацыя станавілася небяспеч най, бо перавага яўна пераходзіла на бок Фрэнка Мор гана, а значыць, на бок імперыялізму.
— Яна твая радня! — раптам злосна выпаліў у вочы Фрэнку Андрон. — Мог бы намагнуцца і панашаму са сваякамі пагаварыць, містэр!
Што тут сталася з Фрэнкам Морганам! Ён падскочыў, не, ён узляцеў з крэсла, на якім быў рассеўся без аніякага за прашэння гаспадара, ён кінуўся да Хрысціны Сымонаўны і на рэліктавай беларускай мове з вымаўленнем дыктараў радыё «Свабода» і тых беларусаў, што жывуць на Бела сточчыне ў Польшчы, закрычаў:
— Няўжо вы з роду Моргаўкі?! Але хіба не быў я ў Стрыпунах? Хіба мне не сказалі там, што нікога з Моргаўкаў пасля вайны ў жывых не засталося?.. Не, я не веру! Не, я баюся паверыць! Скажыце мне праўду, заклінаю вас усімі святымі!.. Няўжо вы з роду таго сама га Кірылы Моргаўкі са Стрыпун, які з’ехаў быў у Аме рыку, каб стаць там найпершым і найлепшым амерыкан цам з усіх амерыканцаў, якія некалі жылі, жывуць і бу дуць жыць у Новым свеце? Скажыце мне, што гэта так, і вы зробіце мяне, Фрэнка Моргана, самым шчаслівым на зямлі чалавекам! Бацькі мае памерлі, жонка кінула мяне і выйшла замуж за прынца ў Саудаўскую Аравію, а дзяцей яна мне не нарадзіла. Мне беспрытульна ў све це, я адзінокі ў ім, нібы Юткава вежа, на якую я гатовы залезці і кінуцца ўніз — сторч галавою ад сваёй адзіноты. Вы зратуеце мяне, калі ў вашых жылах цячэ хоць кропля крыві Кірылы Моргаўкі. Ну дык зратуйце мяне альбо даканайце! На ўсё ваша воля, бо вы пасланніца лёсу…
Сказаць па праўд зе, Хрысціна Сымонаўна здора ва перапудзілася, слухаючы гэты вулканічны маналог, гледзячы, як Фрэнк Морган заломвае рукі і, хліпаючы носам, выцірае вочы, на якія наплылі сентыментальныя амерыканскія слёзы. Так, яна, вядома, моцна спалоха лася, але жаль, звычайны жаночы жаль напоўніў сэр ца Хрысціны Сымонаўны, выціснуўшы адтуль былы гнеў і цяперашні страх, і, устаўшы, яна, як дзіця малое, пагладзіла Фрэнка Моргана па галаве — ад макаўкі да патыліцы.
— Так, — сказала яна, — у маіх жылах цячэ кроў Кірылы Моргаўкі са Стрыпун, бо ён быў не кім іншым, як прадзедам маёй маці.
— Божа! — павярнуўшыся да сцяны, на якой вісеў пар трэт Мічурына, ускрыкнуў Фрэнк Морган. — Дзякуй табе, што ты пачуў мае малітвы.
— Гэта не Бог, а Мічурын, — спагадліва сказаў Андрон, якому на хвіліну таксама стала чамусьці шкада аме рыканскага мільярдэра. — Вядомы рускі вучоны, які займаўся сельскай гаспадаркай. Сорамна не ведаць. А Бога ў нас няма.
— Ну і чорт з ім, што няма, — радасна згадзіўся Фрэнк Морган і абняў Андрона за плечы. — Слухай, Андрон, да вай будзем на ты, га? Мы ж з табой амаль што аднагодкі, маладыя яшчэ мужыкі, камар цябе ўбрыкні!
— Давай, — разгублена пацепнуў плячыма Андрон. — Яму было ніякавата, але, што цяпер рабіць, ён не ведаў: як аб’явіць чалавека персонай нон грата, калі той такі радасны?.. Хрысціна Сымонаўна глядзела на іх абодвух і каўнерыкам сукенкі выцірала расчуленыя слёзы…
— Не плач, Хрысця, — зусім пасвойску абняў яе ад ной рукою Фрэнк, не здымаючы другой рукі са спіны Андрона. — Не плач, родная, залатая мая, бо я таксама заплачу. Скажы мне лепш, што б мне такое зрабіць для Андрона ў падзяку за сённяшні дзень, за нашу з табою сустрэчу?.. Хочаш пагаварыць з прэзідэнтам Злучаных Штатаў? — тузануў ён раптам Андрона. — У мяне з ім за раз якраз прамая сувязь. Хвілін на дваццаць мы, праўда, спазніліся, але нічога, ён пачакае. Ну, хочаш ці не?
— Хацеў бы, — усміхнуўся Андрон, успрыняўшы пра панову Фрэнка, натуральна, як жарт. — Мне ёсць што яму сказаць.