Выбрать главу

— Ну дык скажы! — узрадаваўся Фрэнк, відавочна за­даволены тым, што дагадзіў Андрону.

— Дзе і як? — іранічна глянуў на яго Андрон. — Мне ў Амерыку ехаць часу няма.

— Ды не трэба нікуды ехаць, тут можаш пагаварыць, па сваім тэлефоне, — сказаў Фрэнк, здымаючы з абкалупа­ нага рычажка тэлефонную грубку і набіраючы нумар.

— Ты што, міжгорад набіраеш? — з’едліва спытаў Ан­дрон.

— Не, — крутнуў галавой Фрэнк, — адразу нумар прэзідэнта. У нас гэта проста, ніякіх праблем.

Фрэнк набраў нумар, пачакаў трохі і працягнуў трубку Андрону:

— На, гавары. Я толькі электроннага перакладчыка падключу, каб вы з прэзідэнтам зразумелі адзін адна­ го. — Фрэнк дастаў з кішэні бліскучую трубачку нак­ шталт аўтаручкі з дроцікам і ўтыркнуў канец дроціка ў тэлефонны шнур.

Андрон прыцягнуў трубку да вуха.

— Кабінет прэзідэнта, — пачуўся ў трубцы немалады, але даволі цвёрды голас.

Андрона потам прабіла.

— Ну, адказвай, — падміргнуўшы, бадзёра штурхнуў яго ў бок Фрэнк Морган. — Кажы, што хочаш, я ўсё на сябе бяру. Пра галоўнае пытайся, бо часу ў цябе ўсяго сем мінут.

— Кабінет старшыні калгаса «Каруны» Андрона Сы­ цюка, — здолеў разняць здранцвелыя губы Андрон. — Як здароўе?

— Нармальна, — уздыхнуў прэзідэнт. — Хоць старасць, як у нас кажуць, не радасць.

— У нас таксама гэтак кажуць, — крыху свабадней сказаў Андрон, узрадаваўшыся, што знайшоў за што зачапіцца.

— Так, у нас шмат агульнага, — згадзіўся прэзідэнт.

— А сям’я як? — спытаўся Андрон.

— Нічога, мае ўсе ў Каліфорніі зараз, — сказаў прэзідэнт. — Там цяплей. А вашы дзе?

— Тут, у Карунах, — адказаў Андрон. — Жонка на ферме, а сын у школе.

— У вас вялікая ферма? — зацікавіўся прэзідэнт.

— Вялікая. I не адна, а цэлых восем, — уздыхнуў Ан­ дрон, успомніўшы, што гэтую зіму тугавата будзе з кар­ мамі. — У нас мяса­малочны накірунак.

— Мнагавата работы? — паспачуваў прэзідэнт.

— Хапае, — прызнаўся Андрон. — Рабочых рук не стае. Маладыя хлопцы ў армію ідуць, а назад пасля ў вёску амаль ніхто не вяртаецца.

— Міграцыя, — сказаў прэзідэнт. — Заканамерны пра­цэс.

— Міграцыя! — узлаваўся раптам Андрон. — Каб вы са сваёй праграмай «зорных войнаў» не насіліся, як ду­ рань з торбай, то ніякай бы міграцыі не было. Распусцілі б арміі, і ўсё. Мы тут за мір змагаемся, а вы…

— I мы змагаемся, — нервова перапыніў яго прэзідэнт.

— Чаму ж тады міру няма? — з’едліва спытаў Андрон.

— Як гэта няма, калі ёсць, — не згадзіўся прэзідэнт.

— Але ж няўстойлівы, на грані катастрофы, — набіраў голас і ўпэўненасць Андрон. — Ваенныя базы па ўсім све­ це раскіданы. Лакальныя войны амаль на ўсіх кантынен­ тах ідуць. I любая з іх у любы момант можа перарасці ў сусветную. Хіба не так?

— Так, — вымушаны быў згадзіцца прэзідэнт.

— Што ж рабіць? — з прамым падтэкстам паставіў пытанне Андрон.

— А хрэн яго ведае, — другі раз уздыхнуў прэзідэнт, і па ўздыхах лік стаў адзін­два на карысць Андрона. — Сам пра гэта думаю.

I тут сувязь абарвалася.

— Нармальны мужык, — голасам пераможцы сказаў Андрон, паклаўшы трубку і накрыўшы тэлефон далон­ ню. — Але хай падумае, яму за гэта грошы плацяць.

Тэлефон раптам зазваніў, Андрон падняў трубку.

— Хелло, — пачуў ён той жа голас, але ўжо ў англійскім яго варыянце, бо якраз у гэты момант Фрэнк Морган вырваў дроцік свайго электроннага перакладчыка. — Вы­ бачайце, зусім забыўся пра галоўнае ў вас запытацца.

— Пра што? — нечакана для сябе самога ўсё зразумеў і па­англійску адказаў Андрон.

— Як там Юткава вежа? — спытаў прэзідэнт. — Стаіць, не падае? Да неба колькі засталося?.. I ці не маглі б вы мне па сакрэту сказаць, навошта ўсё­ткі ён яе будуе?..

Андрону аж дух заняло. Ён вылаяўся па­нашаму, чаго прэзідэнт, дзякуй Богу, не зразумеў, і з грукатам кінуў трубку.

З прэзідэнтамі, хутчэй за ўсё, мала хто з нас асабіста знаёмы, таму вернемся давайце да Юткі Казубоўскага, дзеля якога і пачалі мы распавядаць усю гэ­ тую фантастычна­дакументальную, малаверагодную гісторыю. Звесіўшы ногі, сядзіць зараз Ютка на самым версе, на самым крайку сваёй вежы, а над русявай га­ лавою ягонай — так блізка, што можна, здаецца, рукой крануць, — праплываюць нізкія, шэрыя, мокрыя асеннія аблокі. Пара лістапада — сумнаватая пара, і, можа, праз тое на душы ў Юткі няўтульна, дрогка, прыцемна, нібыта ўвайшоў ён пасля доўгай дарогі ў настылую хату і ніяк не знойдзе запалкі, каб распаліць печ. Чаго Ютку сум­ на, хто яго ведае, хоць ёсць на тое прычыны — і няма прычын, а сумна іншым разам чалавеку і ні з чаго бы­ вае, проста так, з таго, што жыве. «Э, такой бяды, — ду­ мае Ютка. — Вось уздыму вежу за аблокі, дык і весялей будзе. Старана наша не надта сонечная, а над аблокамі заўсёды сонца. Кожнаму чалавеку трэба вежу сваю збу­ даваць, каб да яго падняцца…»