Выбрать главу

— З гэтага балкона, — паказаў Пекка на балкон над верандай рэстарана «Юттутупа», — выступаў у верасні семнаццатага года…

—Ленін! — дурнавата паспрабаваў угадаць, думаючы, што дакладна ўгадае, Алег Мікалаевіч.

— Сталін. Не ўсім вядомы, канечне, вялікі таварыш Сталін, а тады яшчэ ўсяго толькі маленькі грузін Іосіф Джугашвілі. Але і Ленін сюды заходзіў, хоць з балкона выступаў у іншым месцы. Любілі яны з балконаў высту­ паць. Раней гэта была ўласнасць партыі, а зараз проста рэстаран. Але і цяпер кампаніі ў ім, асабліва па такіх днях, збіраюцца ранейшыя, тут вас не пакрыўдзяць. Можаце прысесці за стол Куусінена, можаце за стол Ульянава­ Леніна, але пачнем з майго.

— Пекка, — з просьбаю ў голасе сказаў Вадзім Альбер­ тавіч, — нам сёння абавязкова трэба паехаць. Хоць бы ўвечары.

— Я вас і зранку не затрымліваў, — нагадаў Пекка. — Тар’я Халанэн тут? — спытаў ён швейцара, які падымаўся на веранду з такім выглядам, нібы прыняў па голазадым канчатковае рашэнне — і йшоў узяць пісталет.

— Каго за імі ўбачыш? — кіўнуў швейцар на ўпартага голазадага, які зусім спусціў порткі і чамусьці ўважліва прыглядваўся да Вадзіма Альбертавіча. — Але Тар’і няма. Я забыўся ўжо, калі яна сюды заходзіла.

— Кажы па­руску, Хуга, — паздароўкаўся з ім за руку Пекка. — Гэта новыя мае сябры, яны па­фінску не раз­ умеюць.

— А хто па­фінску разумее? — па­руску спытаў Хуга. — Гэты па­фінску разумее? — паказаў ён цераз плячо на гола­ задага. — Скажы, ну што мне з ім рабіць? Паліцыі здаць?

— Ды хай сабе пакакае, калі хочацца, — прапанаваў Пекка. — Свята ўсё ж… Але ў заклад магу пайсці, што ў яго не выйдзе. Пасікаць, можа, яшчэ і пасікае, а пака­ каць — не. Каб прылюдна пакакаць, трэба мець адпавед­ ныя здольнасці. Ты вось здольны прылюдна выступіць з балкона? Ну, скажам, заклікаць усіх да роўнасці?.. Каб сікалі ўсе аднолькавы час і аднолькавым струменем не­ залежна ад колькасці выпітага піва?

— Ну, ты і параўнаў… — нават разгубіўся Хуга. — Што выступаць, а што сікаць ці какаць!

— А гэта адно і тое ж, — сказаў Пекка. — Фракцыі розныя, а сутнасць — адна.

Хуга не спадабалася нічога з таго, што сказаў шалёны Пекка, і ён не стаў болей ні яго, ні ягоных новых сяброў затрымліваць. З голазадым яму хоць і абрыдла, але гола­ зады не ўскладняў… «Зараз здасць паліцыі», — падумаў Вадзім Альбертавіч і памыліўся.

— Гэй! Ідзі накладвай! — крыкнуў голазадаму Хуга. — Во тут! — тыркнуў ён пальцам у самы цэнтр веранды. — Во такую кучу! — ускінуў ён, наколькі змог, рукі, і ўслед за Пеккам і ягонымі сябрамі падаўся ў рэстаран.

— Пайшлі паназіраем, — падвёў іх Пекка да рэста­ раннага вакна… Голазады, убачыўшы, што ўсялякая грамадская цікаўнасць да яго прапала, пастаяў крыху, паперабіраў нагамі, пачухаў жывот, плюнуў услед выпад­ ковай машыне і, падцягваючы порткі, панура пасунуўся далей па вуліцы па сваіх голазадых клопатах.

У абедзвюх залах рэстарана «Юттутупа», назву якога вытанчана можна было б перакласці словам альтанка, калі б па­фінску ён проста і без выкрутасаў не называўся гаварыльняй, ці дакладней нават балбатоўняй, яблыку яшчэ было месца, дзе ўпасці, але ўжо гарбузу ўпасці не было дзе. Увайшоўшы ў рэстаран і ўбачыўшы за піўнымі куфлямі нядаўніх, паздаваўшых сваю ідэалагічную зброю, дэманстрантаў, Вад зім Альбертавіч з палёг­ кай канстатаваў, што логіка развіцця падзей, якая па­ нуе ва ўсім свеце, не абмінула і суровую зямлю Суомі з яе таямнічымі жыхарамі. Цяпер стала абсалютна зра­ зумела, куды і навошта крочылі яны гэтай першамай­ скай раніцай і чаму не пасаскоквалі па дарозе з маста. Знайшла сваё тлумачэнне і адносна невысокая маса­ васць маніфестацыі: калі б дэманстрантаў было болей, дык большасці з іх не заставалася б у перспектыве нічога іншага, як бегаць вакол рэстарана «Юттутупа» са спушчанымі порткамі. Мусіць, усе тут пра тое веда­ юць і папярэдне дамаўляюцца адны з аднымі, каму гэ­ тым разам выходзіць змагацца на вуліцы, а каму заста­ вацца ў кватэрах і на хутарах, падтрымліваючы бараць­ бу за лепшую будучыню ў хатніх умовах.