Тойва выйшаў са сваёй машыны, падышоў да машыны Мацці і сказаў:
— Я, бадай, каля цябе пастаю, Мацці… І нічога ж не робяць, проста ідуць, а страшна…
— Так… — задуменна згадзіўся Мацці. — Няма падстаў…
Крокаў за пяць да манумента Глеб рэзка павярнуў калону ўлева і павёў яе правым флангам міма Вадзіма Альбертавіча. Упарта нахіляючыся наперад і закідваючы ўгору твары, Глеб, Алег, Насцёна, мужычок за ёй, усе яны йшлі перад перапалоханым Вадзімам Альбертавічам і йшлі, крочылі і крочылі, тупалі і тупалі, нібыта было іх не тры дзесяткі, а тры сотні, трыста тысяч, трыста мільёнаў… Раскіданыя і згубленыя на неабсяжнай пра сторы, яны тым не меней былі ўсе разам, адзін у адным, уяўлялі сабой страшную, дзікую, незразумелую сілу — і сіла гэтая здавалася неадольнай. «Вітай нас!» — уда рыла ад іх ветрам, і Вадзім Альбертавіч узняў вольную руку і паківаў ім далонню, і яны, яшчэ вышэй уздыма ючы сцягі і транспаранты, учапіліся ў яго запаленымі, з прагай нечага невыноснаневядомага, паглядамі, у захапленні ўскідваючы, цягнучы да яго рукі. «Ура!» — нечакана для сябе самога выдыхнуў Вадзім Альбертавіч, разумеючы і баючыся разумець, што ён нічога не вар ты перад гэтай сілай, стыхіяй, перад гэтымі людзьмі з закінутымі ўгору тварамі, і яны, як заклінанне, тройчы прадыхалі ў адзіным дыханні:
«Ура!
Ура!
Ура!..»
Калона яшчэ раз павярнула ўлева і стала аддаляцца… Вочы Вадзіма Альбертавіча затуманьваліся ад напругі, яго хістала пад бронзавым манументам, падарункам горада Масквы гораду Хельсінкі, і яму здавалася, што і сцягі, і транспаранты, і людзі разліваюцца ў святле, расплываюцца ў цемры, ператвараючыся ў нішто і сы ходзячы ў нікуды… «Міраж, — падумаў ён, — міраж гэта ўсё, страсенне паветра… Алкагольныя галюцынацыі, бе лыя коні…»
Недзе далёка над морам, на самым ускрайку неба бліснула маланка, вецер узмацніўся — і праз хвіліну пырснулі першыя кроплі дажджу. Не скручваючы сцягі і не раскрываючы парасоны, калона прыпынілася каля святлафора, пачакала зялёнага святла і па ўсіх правілах перайшла вуліцу.
— Мудакі! — пагардліва кінуў вадзіцель, азірнуўшыся на паліцэйскія машыны. — Нашы б схаваліся, а пасля як штрафанулі! Па дзвесце пяцьдзесят марак з рыла, амаль па сорак даляраў, такія бабкі!..
Нехта засмяяўся.
— Хто б ім заплаціў!..
Вадзім Альбертавіч ніяк не мог адвязаць ад парасона станік, а Насцёна гулліва глядзела яму ў вочы.
— Што гэта было, Мацці? — спытаў Тойва, назіраючы, як рускія грузяцца ў аўтобус.
— Нічога, — адказаў Мацці. — Няма падстаў.
— Дзіўныя гэтыя рускія… — паківаў галавой Тойва. — Манумент гэты нам падарылі… Цяпер ходзяць каля яго… А ты б хацеў быць рускім?..
На гэтае бесталковае пытанне Мацці не стаў адказ ваць, з зайздрасцю думаючы пра тое, як гэтыя рускія ў аўтобусе нап’юцца і будуць спаць, а яму яшчэ куваць да раніцы… Мацці і сам любіў і паспаць, і выпіць…
Аўтобус рушыў, у ім было цёпла і ўтульна. Адра зу пачалі піць гарэлку, а пасля і спяваць песні. Вадзім Альбертавіч пакінуў Алега Мікалаевіча, падсеў да гуллівай Насцёны, гладзіўся з ёй і ўспамінаў прыемнае. Згадвалася свята, на якім яго ледзь не задушылі, храм і белая лесвіца, шалёны Пекка, лазня, Элізабэт і ўся рэ старанная кампанія, але ніяк не ўспаміналася штосьці галоўнае, што абавязкова трэба было ўспомніць, толькі вось што, што?..
Насцёна, прыціскаючыся да яго, парухалася на сядзенні, прыпаднялася і дастала зза спіны фотаапарат.
— Думала, што… — пырснула яна. — Наверх пакладзі…
Успомнілася, бляхамуха, успомнілася! Як гэта ён за быўся?.. Ён цяпер асабіста знаёмы з прэзідэнтам Фін ляндыі! Проста падышоў і пазнаёміўся, як чалавек з чалавекам! Якая жанчына, якая жанчына!.. І Вад зім Альбертавіч, соладка пацягнуўшыся, шчасліва задрамаў у абдымках Насцёны і ў сне ўсміхаўся…