У Маскве ноччу стралялі і нават узрывалі. Кіёскі, кіёскі… паўсюль кіёскі… Мама нанялася да аднаго азербайджанца, у яго было два ларкі — адзін з садавінай, другі — з рыбай. «Праца ёсць, выхадных няма. Адпачываць нельга». Але вось якая навіна — гандляваць мама саромелася, ёй было сорамна. Ну — ніяк! У першы дзень наогул: расклала садавіну, а сама схавалася за дрэва і адтуль выглядвала. Нацягнула шапку на самыя вушы, каб яе ніхто не пазнаў. На другі дзень цыганёнку дала сліву… Гаспадар заўважыў — накрычаў. Грошы не любяць жалю і сораму… Мала яна там пратрымалася, з гандлем у мамы справа не пайшла… Я ўбачыла аб’яву на плоце: «Патрабуецца прыбіральшчыца з вышэйшай адукацыяй». Мама пайшла па азначаным адрасе, і яе ўзялі. Плацілі там нармальна. Гэта быў нейкі амерыканскі фонд… Ужо мы змаглі неяк самі харчавацца, знялі пакой, у гэтай жа трохпакаёвай кватэры другі пакой здымалі азербайджанцы. Маладыя хлопцы. Нешта ўвесь час куплялі, прадавалі. Адзін замуж мяне клікаў, абяцаў вывезці ў Турцыю: «Я цябе ўкраду. У нас звычай такі, што нявесту трэба ўкрасці». Страшна было без мамы дома заставацца. А ён мне і садавіну дарыў, і ўрук… Гаспадар кватэры піў тыднямі, так напіваўся, што ў яго зносіла дах: «Ах ты, блядзь! Гэй ты, сука!» Жонку біў нагамі… яе «хуткая» адвозіла… І тады ён уначы да мамы лез. Дзверы ў наш пакой ламаў…
Зноў мы апынуліся на вуліцы… На вуліцы і без грошай… Мамін фонд закрылі, яна перабівалася выпадковымі заробкамі. Жылі ў пад’ездах… на лесвічных пляцоўках… Адны людзі проста ішлі сабе, іншыя крычалі, былі і такія, што выганялі нас на вуліцу. Маглі і ўначы. І ў дождж, і ў снег. Ніхто дапамогі не прапаноўваў, ні пра што не распытваў… (Маўчыць.) Людзі не дрэнныя і не добрыя. У кожнага сваё… (Маўчыць.) Раніцай ішлі пешшу на вакзал (грошай на метро не было), у прыбіральні там мыліся. І мылі. Невялікае мыццё ў нас там… Улетку нічога, калі цёпла, усюды можна жыць… У парку на лаўках начавалі, восенню нагроб лісця, спім на лісці — цёпла. Як у спальным мяшку. На Беларускім вакзале… гэта я добра памятаю… мы часта сустракалі вельмі старую жанчыну, яна сядзела каля касы і размаўляла сама з сабой. Распавядала адну і тую ж гісторыю… Як у вайну да іх у вёску заходзілі ваўкі, яны адчулі, што мужчынаў няма. Мужчыны ўсе ваявалі. Калі ў нас з мамай было хоць трохі грошай, мы ёй падавалі. «Барані вас Гасподзь», — хрысціла яна нас. А мне нашая бабуля ўспаміналася…
Пакінула маму на лаўцы… Вяртаюся, а яна сядзіць не адна, а з нейкім мужчынам. Прыемны такі мужчына. «Знаёмся, — кажа маці, — гэта Віця. Ён таксама любіць Бродскага». Усё зразумела. Ведаем… Калі хтосьці любіць Бродскага, для мамы гэта гучыць як пароль, значыць, свой чалавек. «Як, ён не чытаў «Дзеці Арбата»?» Ну гэта дзікі чалавек! З лесу! Гэта чужы, ён не наш. Так яна заўсёды падзяляла людзей, і гэта ў яе засталося. А я вельмі змянілася за тыя два гады, што мы з ёй бадзяліся, стала сур’ёзная, можа, нават не па гадах. Я зразумела: мама нічым не можа мне дапамагчы, наадварот, у мяне з’явілася пачуццё, што гэта я павінна ёю апекавацца.
Проста я так адчувала… Дзядзька Віця быў разумны, і ён спытаў у мяне, а не ў мамы: «Ну што, дзяўчынкі, пойдзем?» Павёў нас да сябе, у яго была двухпакаёвая кватэра. Свае рэчы мы ўсе цягалі з сабой, і вось з гэтымі падранымі клятчастымі сумкамі… мы патрапілі ў рай… Музей! На сцяне віселі карціны, шыкоўная бібліятэка, пузаты старадаўні камод… Гадзіннік да столі з ківачом… Аслупянелі!