ПРА АДЗІНОТУ, ЯКАЯ ВЕЛЬМІ ПАДОБНАЯ НА ШЧАСЦЕ
Аліса З-лер — менеджар па рэкламе, 35 гадоў
Ездзіла ў Пецярбург па адну гісторыю, а вярнулася з гэтай. Разгаварыліся ў цягніку са спадарожніцай…
— У мяне сяброўка забіла сябе… Моцная, паспяховая. Шмат прыхільнікаў, сяброў. Усе мы былі ў шоку. Самагубства — што гэта? Баязлівасць або моцны ход? Радыкальны план, крык «дапамажыце» ці самаахвяраванне? Выхад… пастка… пакаранне… Я хачу… Я магу расказаць вам, чаму я гэтага не зраблю…
Каханне? Падобны варыянт я нават не абмяркоўваю… Я не супраць усяго гэтага прыгожага, бліскучага і звонкага, але вы першая за дзесяць гадоў, мусіць, хто пры мне вымавіў гэтае слова. Дваццаць першае стагоддзе — грошы, сэкс і два пісталеты, а вы пра нейкія пачуцці… Усе ўпершыню дарваліся да грошай… Не было ў мяне жадання хутчэй выйсці замуж, панараджаць дзяцей, я заўсёды хацела зрабіць кар’еру, гэта на першым месцы. Я цаню сябе, свой час і сваё жыццё. І адкуль вы ўзялі, што мужчыны шукаюць каханне? Любофф… Мужчыны думаюць, што жанчына — дзічына, баявы трафей, ахвяра, а яны — паляўнічыя. Правілы выпрацоўваліся стагоддзямі. А жанчыны шукаюць прынца не на белым кані, а на залатым мяшку. Прынца няпэўнага ўзросту… Хай будзе «татачка»… Ну і што? Светам кіруе бабло! Але я не ахвяра, я сама паляўнічая…
Дзесяць гадоў таму я прыехала ў Маскву… Я была шалёная, я была актыўная, я сказала сабе: я народжаная для таго, каб быць шчаслівай, пакутуюць слабыя людзі, сціпласць — упрыгожванне слабых. Прыехала я з Растова… Мае бацькі працуюць у школе: тата — хімік, мама — настаўніца рускай мовы і літаратуры. Пабраліся яны студэнтамі, у таты меўся адзін прыстойны касцюм, але куча ідэй у запасе, і тады гэтага было дастаткова, каб закружыць дзяўчыне галаву. І цяпер не-не ды прыгадаюць, што доўга абыходзіліся адным камплектам пасцельнай бялізны, адной падушкай і аднымі хатнімі тапкамі. Цэлую ноч чыталі адзін аднаму Пастэрнака. На памяць! З мілым рай і ў будане! «Да першых халадоў», — смяялася я. «У цябе няма фантазіі», — крыўдзілася мама. У нас была нармальная савецкая сям’я: раніцай — грэчка ці макароны са сметанковым маслам, апельсіны адзін раз на год — на Новы год. Я нават памятаю іх пах. Не цяпер, а тады… гэта быў пах нейкага іншага… прыгожага жыцця… Адпачынак улетку — на Чорным моры. Ездзілі ў Сочы «дзікунамі», жылі ўсе ў адным пакоі — дзевяць метраў. Але нечым жа ганарыліся… нечым вельмі ганарыліся… Ганарыліся добрымі кніжкамі, якія даставалі праз знаёмых, па вялікім блаце, а яшчэ радасць! — кантрамаркі (маміна сяброўка працавала ў тэатры) на прэм’еры. Тэатр! Вечная тэма для размоваў у прыстойнай кампаніі… Цяпер пішуць: савецкі лагер, камуністычнае гета. Людаедскі свет. Страшнага я не памятаю… Я памятаю, што ён быў наіўны, той свет, вельмі наіўны і недарэчны. Я заўсёды ведала, што я так жыць не буду! Не хачу!! Мяне за гэта ледзь са школы не выперлі. Ой! Ну так… народжаныя ў СССР — гэта дыягназ… Таўро! У нас былі ўрокі дамаводства, хлопчыкаў чамусьці вучылі кіраваць аўтамабілем, а дзяўчынак смажыць катлеты, і гэтыя праклятыя катлеты ў мяне заўсёды падгаралі. Настаўніца, яна ж нашая «класная», стала мяне выхоўваць: «Ты нічога не ўмееш! Выйдзеш замуж, і як ты будзеш карміць свайго мужа?» Я адрэагавала імгненна: «Я не збіраюся смажыць катлеты. У мяне будзе прыслуга». Восемдзесят сёмы год… мне трынаццаць гадоў… Які капіталізм, якая прыслуга?! Яшчэ сацыялізм на ўсю моц! Бацькоў выклікалі да дырэктара школы, мяне прапясочылі на агульным сходзе ў класе, на савеце школьнай дружыны. Хацелі з піянераў выключыць. Піянерыя, камсамол — гэта было сур’ёзна. Я нават плакала… Хоць у мяне ніколі не было рыфмаў у галаве, адныя формулы… ніякіх рыфмаў… Калі я заставалася дома адна, я апранала маміну сукенку, туфлі і садзілася на канапу. Чытала «Анну Каренину». Свецкія балі, слугі, аксельбанты… любоўныя сустрэчы… Усё падабалася да таго моманту, як Ганна кінулася пад цягнік: навошта? Прыгожая, багатая… Праз каханне? Нават Талстой мяне не пераканаў… Заходнія раманы падабаліся больш, там мяне вабілі сцервы, прыгожыя сцервы, з-за якіх мужчыны страляліся, пакутавалі. Ляжалі каля ног. У сямнаццаць гадоў я апошні раз плакала ад няшчаснага кахання — усю ноч у ванным пакоі з уключаным кранам. Мама суцяшала вершамі Пастарнака… Запомніла: