— Вацiк, Вацiк, цi чуеш? От дам! — крычала на яго дзябёлая маладзiца з выпуклым жыватом, што выступаў з-пад цесна завязанага фартуха.
Ужо расчырванелыя, з асалавелымi крышку вачыма ад першае чаркi, каля парога зноў збiралiся мужчыны, па адным адлучаючыся ад купкi, дробненька трусiлi за хлеў, топчучы пры сцежцы купку лiловае, што дрыжала ад ветру, крапiвы.
Унурыўшы голаў, на вынесеным заслоне паселi кабеты, грэлi на прыполах сухiя, з набраклымi жыламi рукi. Абапiраючыся сухiм, вострым падбародкам на кiёк, сутулая ў суконнай камiзэльцы баба расказвала, як недзе ў Аханянах, напрадвеснi, калi выбiралi з ямаў на насенне картоплi, нявестка прыняла драбiны, пакiнуўшы ў яме свякроў. I тая прасядзела аж тры днi, ледзьве там i не зайшлася. Балазе нехта iшоў уночы каля хутара ды ўчуў, што крычыць баба.
— Няхай крые бог! А дзе жа ж сын быў, цi ён не бачыў?
— Вятры яго знаюць, мо адлучыўся дзе з дому.
— А мае вы людцэ, во свет настаў!
— Не кажы, мая любка… Свет той, ды людзi не тыя.
— Пачакайце ж, — раптам перабiла ўсiх дробненькая, сухенькая, з пучком растапыраных, як вусiкi ў матылькi, валаскоў на шчацэ. — Гэта ж я чула, проўда цi… Кажуць во пра Корсакаву дачку, што з прымаком прыехалэ…
Бабы павярнулi галовы на адзiн бок, адна, зачапiўшы кручкаватым пальцам, адсунула з вуха хустку:
— А што?..
— Гавораць жа ж, што i яна сваю свякроў… — але баба не дагаварыла, падцяла сухiя, звялыя, з сiнiм пятняком губы. Сюды падышоў гузаваты мужчына, загукаў п’яным голасам:
— Гэй, бабы, шэпты хату зводзяць!
— Во, ужо залiў вочы, — на яго спадылба зiркнула i адвярнулася кабета ў суконнай камiзэльцы.
Кумоў з касцёла чакалi доўга. Ужо праспяваў разоў сем, адбiваючы крыллямi полудзень, рабы з крывым, з’еханым на адно вока грэбенем певень. Пякучае, як выпуклае шкельца, маладое сонца перайшло ўжо за вушаты канёк страхi, па сцяне на лаўку, дзе грэлiся старыя бабы, з-пад застрэшка споўз яшчэ халаднаваты вясновы цянёк. Паспелi нагаварыцца i выхаладацца ад першае скупаватае чаркi мужчыны i ўжо ўкрадкам паглядвалi праз адчыненае насцеж акно на белыя засланыя кужэльнымi абрусамi сталы. Нецярплiвыя кабеты азiралiся на вулiцу i пасылалi туды дзяцей — глянуць, цi не вiдно кумоў.
З’явiлiся яны нечакана, разам з галосным крыкам дзяцей, што пасыпалiся з плота, каб адчынiць жардзяную браму.
Апярэджваючы адна адну, да брамкi беглi кабеты. Абхапiўшы голыя рукi i стоячы на парозе, усё туды на браму цiкавала Алеся, бачачы толькi Iмполя, нiбы загарэлага за гэты ясны i ветраны дзень, з рудаватым, што выбiваўся i закручваўся да гузiчка кепкi, чубком, чула, як пад грудзьмi нечаканым i радасным штуршком аказалася дзiця, i радасная пайшла ў хату.
«Яно будзе гэтакае прыгожае, як ён. Толькi на камень не трэба садзiцца, каб не было калекай, — падумала яна, раптам успомнiўшы тое, што чула ад нябожчыцы мацi. — I як пажар гарыць — няможна брацца за шчаку, бо ў дзiцяцi на тым месцы астанецца пятняк… Як быў у нямой Еўкi…» — Алеся аж здрыганулася, успомнiўшы Еўку i той страшны крык у гумне. I раптоўны страх холадам зашчымеў каля сэрца — чаго ж бабы шэпчуцца i скаса паглядаюць на яе? Няўжо ведаюць пра ўсё? Божа лiтасцiвы!
Сюды, у хату, ужо ў новенькай сiняй з белымi лялькамi коўдры, купленай, мусiць, напалавiну з Iмполем, нясла першага хрышчонага сына Хрысця.
За доўгiя, прыстаўленыя адзiн да аднаго, пазычаныя ў суседзяў сталы выгаладаныя госцi лезлi ўжо без прынукi, дзеля прылiку пусцiўшы наперад сябе толькi бабку-павiтуху ды хрышчоных бацькоў — Хрысцю з Iмполем.
Алеся села астатняю, за нейкi нiзшы, з няроўнымi ножкамi, трэцi стол.
— Iрэна! — крычалi госцi, падняўшы гранёныя на тоненькiх ножках кiлiшкi. — Нясi сынка. I мы яго тут трохi акрэпiм, каб здаровы рос ды шчаслiвы быў.
— I проўда ж, без расы i трава не расце!
— А чаго ж, хiба ж мы горшыя за ксяндза?!
З-за перагародкi, трымаючы на руках перавiтае ў новыя пялёшкi дзiця i зашпiльваючы кофтачку, выйшла Iрэна. Недакормленае, мусiць, дзiця цiха крактала.
— Во, чуеце, шчабеча, як ластаўка на весну.
— Гаваркi, пэўня, будзе!
Перабiваючы ўсiх, тоўстым голасам загаварыў i трохi падняўся з лавы Корсак:
— Як кажуць, дай яму, божа, разам двое — шчасце i здароўе!
— А налета ды яшчэ гэта! — выпiўшы чарку i не крывячыся, засмяялася баба з доўгiм тварам.
Памачыўшы ў чарцы губы i папярхнуўшыся, парадзiха ўжо ўцякала за перагародку. Ацiхлыя раптам госцi бралi з мiсак застылае, абсыпанае крохкiм лоем мяса. Толькi перад Алесяю ў кантовым на доўгай ножцы кiлiшку калыхалася, не разлiваючыся на чысценькi, тканы ў каробачку абрус, густая, нiбы абцягнутая плевачкаю гарэлка.
— Адна вы не выпiлi, — падгроб пяцярнёю аб’еханыя на вуха сыпкiя валасы даўганосы, з тоненькiмi, як прарэзанымi, губамi мужчына, што ўсё цiкаваў за Алесяю.