Выбрать главу

5.2.2.10: ‘extremis se aquilae scalpunt’ ~ КЗ (Сага об Олаве Святом, 176): см. комм. к 2.7.7.6.

5.2.2.11: ‘nosti ipse paenitentia vacuum debere consultum esse prudentis’ ~ P. Syv, I, s. 20: ‘vijs mands angrer ej det hand haver gjord’ (мудрый человек не раскаивается в содеянном).

5.2.2.15: ‘ille ferramenti remedio manus cauterium cavet’ ~ P. Låles, no. 634: ‘smedhen haffwer forthi taenggher at han wil eij braendhe sijne haendher’ (чтобы не обжечь руки, кузнец пользуется щипцами).

5.2.9.6 (1): ‘se ad astandum fratri natura pertrahi’ ~ КЗ (Сага об Олаве Святом, 176): ‘frændr bornir skyli bræði bindast’ (Худо // В роду сеять смуту); а также: ‘bróður sinn skal einginn vjela’ (никто не должен обманывать собственного брата).

5.2.9.6 (2): ‘probrosum… alitem, qui proprium polluat nidum’ ~ P. Låles, no. 231: ‘det er en ond fugl, som skider i sin egen rede’; ~ В.-1575, s. 879: ‘thi det maatte vere en slemer ful, som besmitter sin egen rede’ (плоха та птица, что оскверняет собственное гнездо).

5.3.1.4: ‘ille sibi in lapsu faustum ominatus eventum, tenui principio meliores augurabatur exitus affuturos’ ~ КЗ (Сага о Харальде Суровом, 90): ‘fall er farar heill’ (падение — знак удачи в поездке).

5.3.2.8: ‘in rebus mens stulta modum deprendere nescit, // turpis et affectus immoderata sui’ ~ СЭ (Речи Высокого, 27): ‘engi þat veit, // at hann ekki kann, // nema hann mæli til margt; // veit-a maðr, // hinn er vettki veit, // þótt hann mæli til margt’ (не распознать // в человеке невежду, // коль он не болтлив, // но невежда всегда // не видит того, // что болтлив он безмерно); ~ В.-1575, s. 886: ‘intet er kædsommelingere end en daare // som veed ingen maade eller skick’ (нет ничего скучнее дурака, который не знает ни меры, ни манер); ~ G. Jónsson, р. 67: ‘ekki er heimskum hófs að leita’ (глупцу совершенно не свойственно стремиться к умеренности); ~ G. Jónsson, р. 340: ‘tvö eru hófin, og ratar heimskr hvörugh’ (меры есть две, а глупец ни одну из них не отыщет).

5.3.2.9 (1): ‘remorum ductus velorum vincitur usu’ ~ C.-1645, p. 114: ‘biðendur byr eiga en bráðir handaróður’ (тот, кто может ждать, пользуется попутным ветром; но тот, кто торопится, должен воспользоваться вёслами).

5.3.2.9 (2): ‘freta remigium penetrat, mendacia terras’ ~ P. Syv, I, s. 283: ‘løgn er et skadeligt uveir’ (ложь — опасная буря); ~ P. Syv, I, s. 284: ‘løgn og latin gaa verden omkring’ (ложь ходит по всему свету); ~ G. Jónsson, р. 208: ‘lýgin þenr sig út yfir landið, sem skýin yfir himiminn’ (ложь простирается по земле, как тучи по небу).

5.3.3.2: ‘ut gallus caeni, sic litis plenus haberis’ ~ C.-1645, p. 161: см. комм. к 7.9.7.6.

5.3.3.5: ‘ad eum, qui protulit ipsum, // editus ignave sermo redire solet’ ~ P.Låles, no. 120: ‘daar giffwer ordh vdh oc tager hwg i geen’ (дурак произносит слово и принимает удар); ~ P.Syv, I, s. 407: ‘som mand raaber i skoven faar mand svar’ (как аукнется, так и откликнеца).

5.3.3.6: ‘ad prolatorem iusto conamine divi // fusa parum docte verba referre solent’ ~ P Låles, no. 396 [P.Syv, I, s. 382]: ‘swigh och fals slaar ofthe sijn herre paa hals’ (коварство, как говорят в народе, возвращается к тому, кто его задумал).

5.3.3.7: ‘quando lupi dubias primum discernimus aures, // ipsum in vicino credimus esse lupum’ ~ СЭ (Речи Фафнира, 35): ‘þar er mér ulfs ván, // er ek eyru sék’ (волка узнаешь // по волчьим ушам).

5.3.4.6: ‘augurium timidi pravique assueta voluntas // numquam se digno continuere loco’ ~ B.-1575, s. 8819 [P. Syv, I, s. 137]: ‘ræd mand spaar altid ont’ (трусливый человек всегда предчувствует (предсказывает) плохое(худшее)).

5.3.4.8: ‘aede lupum quicumque fovet, nutrire putatur // praedonem proprio perniciemque lari’ ~ СЭ (Песнь о Сигурде, 12) ‘skal-at ulf ala // ungan lengi’ (волка кормить // больше не будет); ~ МВ.-1859у р. 201: ‘Det er en Daare, som saetter Ulv i Faaresti’ (только глупец посадит волка в овчарню).

5.3.5.5: ‘tutior huic est // libertas, cui mens intemerata manet’ ~ P. Syv, I, s. 366: ‘god samvittighed er aid ene frihed’ (чистая совесть — единственная свобода).

5.3.5.6: ‘decipitur quisquis servum sibi poscit amicum’ ~ Сага о Ньяле, 49: ‘ilt er að eiga þræl að einkavin’ (плохо, когда твой единственный друг — это раб) [в Konungs-Skuggsja, р. 97: ‘fyrir einkavin’ (близкий друг)].

5.3.6.4 (1): ‘improvida plerumque nocere consilia’ ~ Syv, I, p. 176: ‘hastigt mod sielden god’ (торопливость редко доводит до добра).

5.3.6.4 (2): ‘nihil caute simul ас celeriter geri posse’ ~ Syv, I, p. 176): ‘snart og vel er sielden sammen’ («скоро» и «хорошо» редко бывают вместе).

5.3.6.4 (3): ‘plurimum praecipites obesse nisus’ ~ Syv, I, p. 176: ‘hovedkulds raad, hovedkulds gierning’ (если совет был опрометчивый, то и поступок будет тоже опрометчивым); ~ Vedel, s. 8813: ‘hoffuitkulds raad // hoffuitkulds gierning’ (опрометчивое решение — опрометчивый поступок); ~ G. Jónsson, р. 50: ‘betri er biðlung beðin, enn bráðliga ráðin’ (лучше терпеливо ждать, чем опрометчиво решить).

5.3.6.4 (4): ‘multitudine paucos incessere non decere’ ~ СЭ (Песнь о Хлёде, 26): см. комм. к 5.7.3.12.

5.3.6.5: ‘sollertem esse, qui furenti animo frenos iniciat’ ~ G. Jónsson, p. 168: ‘hygginn vinnr mód sinn med vitsku’ (умный человек обуздывает свой нрав мудростью).

5.3.8.5: ‘semifusus nudum habere tergum fraternitatis inopem’ ~ P. Låles, no. 393 [B.-1575, s. 8911; j P. Syv, I, s. 398]: ‘bar er brodherløst bag’ (голая спина у того, у кого нет брата); ~ Сага о Греттире, 82; Сага о Ньяле, 152: ‘ber er hver á bakinu nema sér bróður eigi’ (у всякого гола спина, если брат не прикроет).

5.3.9.5: ‘uno inchoante ceteri latratum edant’ ~ MB.-1839, p. 204: ‘naar een hund tuder, tude de andre med’ (если одна собака завоет — другие непременно завоют вместе с ней).

5.3.11.7: ‘optima est affinium opera opis indigo’ ~ P. Låles, no. 352: ‘en (end) svige de sorne og ikke de baarne’ (те, кто связан с тобой лишь присягой, в отличие от родных, обязательно обманут).

5.3.11.9: ‘inter asperos casus officiose asciscendi sunt boni’ ~ B.-1575, s. 9025: ‘mand haffuer mest de trofaste behoff I trang oc nød’ (человек испытывает наибольшую потребность в преданных друзьях в нужде и в горе); ~ Сага о Сверрире, 187: ‘í þörf skal vinar leyta’ [G. Jónsson, p. 254: ‘í þörf reynist vinr bezt’] (нужда проверяет дружбу).