Выбрать главу

9.5.1.3 (1): ‘neque oris hilaritatem deposuit’ BM (VI, 9, ext. 1): ‘oris conuiualis hilaritatem deposuit’ (сначала он снял со своей головы венок и бросил его на землю,, затем ‘убрал с лица свою подобающую праздничному застолью улыбку’ и наконец отказался от своей распущенной жизни).

9.5.1.3 (2): ‘ne… maerorem potius calamitosi filii quam iocabundi ducis partes egisse videretur’ BM (V, 10, 1): ‘ne patris magis quam pontificis partes egisse’ (не поддавшись своему горю, Гораций Пульвил сохранил подобающее для торжественной церемонии спокойное выражение лица, ‘не желая, чтобы кому-то показалось, будто он скорее отец, чем понтифик’).

9.5.2.1 (1): ‘propior paternae caritati quam privatae passioni’ BM (I, 1, 10): см. комм. к 1.4.15.3.

9.5.2.1 (2): ‘tristitiae salebra’ BM (VI, 9, ext. 5): см. комм. к 14.54.14.1.

9.5.2.3: ‘fortunam suam inter calamitosum filium constantemque ducem partitus’ BM (V, 10, 3; VI, 5, ext. 3): см. комм. к 8.14.10.3.

9.5.4.1: ‘astum audaciae praeferens Hellam acumine tentat, spatium arvi… in sequestrae pads pignus expostulans’ Пруденций, Диттохеон (гл. 34): ‘Praemia saltatrix poscit funebria virgo // Iohannis caput…’ (Мзды зловещей себе домогаться приемлет плясунья: // Иоанна главы отсеченной).

9.5.4.5: ‘magnitudinem corii sera aestimatione collegit’ KKP (VIII, 2.1): ‘magnitudinem facinoris sera aestimatione perspexit’ (Александр, придя в себя после вспышки гнева и протрезвев, ‘слишком поздно понял, какое преступление он совершил’).

9.5.4.4–6: ‘Ivarus vero… hoste defensam haberi cupiens’ Вергилий, Энеида (I, 368–369), a также Юстин (XVIII, 5.9) об основании Элиссой карфагенского кремля Бирсы.

9.5.8.6: ‘regia Danorum stirps atrocissimis exhausta caedibus ad unicum superioris Siwardi filium redigeretur’ BM (III, 2, ext. 9): см. комм. к 10.9.6.7.

9.6.0.1: ‘per aviti negotii vestigia decurrit’ Юстин (XIX, 1.2): см. комм. к 1.4.1.3.

9.6.0.5: ‘tantumque in excolenda religione se gessit, quantum egerat in aspernanda’ BM (IV, 1, 6): см. комм. к 7.10.5.7.

9.6.0.6: ‘docili animo’ BM (VIII, 7, ext. 2): см. комм. к 0.1.5.1.

9.7.0.5 (1): ‘ab annis virilitatem traxisset’ BM (III, 2, ext. 7): ‘a litteris et doctrina uirilitatem traxit’ (черпал мужество в писаниях и учениях).

9.7.0.5 (2): ‘е vita ad mortem transitum habuit’ BM (VII, 8, 8): ‘e uita ad mortem transitum suum’ (‘его переход из жизни к смерти’ вызвал ужас у богов на небесах).

9.8.0.5: ‘fatis suis Romanae legationis praecucurrit adventum’ BM (V, 2, ext. 4): см. комм. к 0.1.2.1.

9.9.0.1: ‘patre exstincto… regiam adeptus est arcem’ BM (VI, 2, ext. 2): ‘quo interfecto aliquanto taetrior arcem occupauit’ (после его гибели в [нашем] городе стал править ещё более ужасный [тиран]).

9.11.1.1: ‘arcem obtinuit’ BM (VI, 2, ext. 2): см. комм. к 9.9.О.1.

9.11.2.1: ‘coniugalia sacra’ BM (II, 9, 2): см. комм. к 10.19.0.2.

9.11.2.3 (1): ‘genialem torum conscendit’ BM (II, 6, 14): см. комм. к 7.4.7.5.

9.11.2.3 (2): ‘in triduum se virilis concubitus expertem dimitti petivit’ BM (VI, 1, ext. 3): ‘orarunt ut ab eo uirginibus Vestalibus dono mitterentur, adfirmantes aeque se atque illas uirilis concubitus expertes futuras’ (жёны тевтонцев умоляли одержавшего победу Мария ‘подарить их весталкам, уверяя его, что они [точно так же, как] и жрицы Весты, впредь будут воздерживаться от близости с мужчинами’).

9.11.2.4 (1): ‘matrimonii experientiam’ BM (II, 1,3): ‘multorum matrimoniorum experientiam’ (полагали, что ‘большое число браков’ [одного человека] является признаком узаконенной распущенности).

9.11.2.4 (2): ‘commerciumque libidinis’ BM (VIII, 2, 2): см. комм. к 5.1.12.3.

9.11.2.5: ‘maritalis lecti blanditias’ BM (IX, 5,3): ‘maritalis lecti blanditiis’ (своими ‘супружескими ласками’ не постыдившись осквернить доброе имя самой республики).

9.11.3.1: ‘iuvenis amori eius flagrantissimo animo inhaereret’ BM (III, 8, ext. 4): ‘puer, animo eius flagrantissimo inhaerens amore’ (среди обвиняемых значился Демострат, у которого был сын Демохар… ‘Эфиальт воспылал к нему горячей любовью’).

9.11.3.2 (1): ‘stuprosae mentis nota’ BM (VI, 1,8): ‘stuprosae mentis’ (Метелл Целер показал, что он также может быть весьма настойчив, наказывая за ‘постыдные намерения’).

9.11.3.2 (2): ‘quasi plus libidinis viribus quam propriae indulsisset verecundiae’ BM (V, 3, 5): ‘plus L. Sullae viribus quam propriae indulsisti verecundiae’ (этим неблагодарным поступком ‘ты сделал больше для укрепления власти Л. Суллы, чем для удовлетворения своего собственного чувства благоприличия’).

9.11.3.3: ‘dividuum contubernium’ BM (IX, 5, ext. 3): ‘diuiduum contubernium’ (вот до какой степени благополучие и умеренность ‘далеки от того, чтобы жить вместе’).