14.18.3.5: ‘sedendi loco receptus est’ ← BM(II, 5,2): ‘neque… sedendi loco reciperetur’ (когда однажды он зашёл навестить… коллегу, знать, заполнившая спальню, ‘не предложила ему сесть’).
14.18.3.6: ‘mensis post epulas amotis, cum, minutioribus poculis passim et varie discurrentibus, convivii hilaritas augeretur’ ← Макробий (II, 1.1): ‘conuiuialis laetitia minusculis poculis oriebatur’ (как только достаточное количество еды заставило [их] чувство меры передохнуть от кушаний, и ‘застольное веселье поднялось благодаря маленьким чашам [с вином]’); ← Макробий (VII, 1.1): ‘mensis post epulas iam remotis et discursum uariantibus poculis minutiorubus’ (когда после еды уже [были] убраны первые блюда, и унесенное сменяют очень маленькие бокалы).
14.18.3.10: ‘libenter se post aerumnas malorum meminisse’ ~ Сенека Младший (Геркулес в безумье, 656–657): ‘Quod fuit durum pati, // Meminisse dulce est’ (что было тяжело вынести, // То вспоминать отрадно).
14.18.4.2: ‘sedere sibi proximum iubet’ ← BM (V, 1,8): ‘lateri suo proximum in consilio sedere iussit’ (сопроводил его в свою палатку, ‘усадил рядом во время совета’, дав понять, что нет ничего зазорного в том, чтобы делить с ним стол).
14.18.6.2: ‘reliquiis Spiritus’ ← BM (II, 6, 8): см. комм. к 6.5.7.7.
14.18.7.1: ‘quia tenebrarum accessio, hostesne an commilitones adessent, incertum fecerat’ ← BM (IX, 9, 2): см. комм. к 2.7.2.4.
14.18.8.5: ‘tempestiva corporis declinatione percussorem evitans’ ← KKP (IV, 6.16; IX, 7.21); см. комм. к 14.2.12.4.
14.18.9.3: ‘plus maeroris ex eorum clade quam ex filii incolumitate voluptatis contraxit’ ← BM (V, 10, ext. 2): см. комм. к 2.8.4.5.
14.18.10.6: ‘adeo corpoream ipsius debilitatem duratrix infirmitatis humanae necessitas confortabat’ ← BM (II, 7, 10): см. комм. к 10.5.0.3.
14.19.2.5: ‘aer quoque, crebris internitentium fulminum ignibus micans, ingenti nubium fragore concrepuit’ ← Вергилий, Энеида (I, 90): ‘intonuere poli, et crebris micat ignibus aether’ (Вторит громам небосвод, и эфир полыхает огнями).
14.19.5.1: ‘castitatem… delibandam’ ← BM (IX, 1, ext. 2): см. комм. к 5.1.11.5.
14.19.11.2: ‘nocte vero, quam belli insecutus est dies’ ← BM (I, 7, 1): см. комм. к 10.22.2.7.
14.19.12.1: ‘cuius consilii salubritatem’ ← BM (III, 3, ext. 2; III, 8, 2): см. комм. к 9.З.4.1.
14.19.12.2: ‘rem familiarem proprio spiritu cariorem’ ← BM (VII, 6, ext. 3): см. комм. к 10.1.2.6.
14.19.12.4: ‘plus fiduciae ex eorum paucitate quam metus ex hostium multitudine concipiendum fore’ ← BM (V, 1, 1f): см. комм. к 10.1.4.3.
14.19.17.1 (1): ‘qui et ipse Suenoniani nominis acrior quam iustior defensor exstiterat’ ← BM (IX, 2,4): см. комм. к 14.26.10.2.
14.19.17.1 (2): ‘supra vota’ ← BM (V, 1, 1a): ‘supra vota’ (наше посольство ‘сверх всяких ожиданий’ оказалось счастливым); ← Юстин (XXIII, 3.12): ‘supra vota’ (сперва судьба, благоприятствуя Пирру, ‘сверх всяких ожиданий’ доставила ему власть над Италией).
14.19.17.2: ‘cumque abunde esset impunitatem tribuisse, etiam liberalitatem adiecit’ ← BM (VI, 8, 7): см. комм. к 11.3.0.16.
14.19.17.5: ‘optima ipsius opera adversum Suenonem usus fuerat’ ← BM (I, 8, 6): см. комм. к 1.4.1.7.
14.19.17.6: ‘ad praefecturae fastigium recenter evexerat’ ← BM (I, 6, 1): ‘ad regium fastigium euexit’ (Потрясенная этим знамением, супруга Анка Марция Танаквиль воспитала мальчика, рожденного от рабыни, как собственного сына и ‘привела его к царской власти’); ←KKP (IV, 14.20): ‘ad summum fastigium evexerant’ (может быть, боги определили не губить персидское царство, которое они в течение 230 лет вели по пути удач и ‘подняли на величайшую высоту’).
14.19.18.5: ‘facilem humani animi ab odio ad gratiam deflexum exsistere’ ← BM (IV, 2, praef.): см. комм. к 11.1.0.5.
14.19.18.7: ‘ut iisdem potius bonis militibus uteretur quam in eos animadverteret’ ← BM (VII, 3, 7): см. комм. к 10.4.6.1.
14.20.1.1: ‘his ita compositis’ ← KKP (V, 2.1; VII, 3.1) и Юстин (XIII, 4.5): см. комм. к 14.18.1.1.
14.20.1.6: ‘si res parum ex sententia cederent’ ← BM (III, 2, 15): см. комм. к 3.5.3.3.
14.20.2.2: ‘cum nullo in momento’ ← BM (IV, 3, 4): см. комм. к 6.8.5.3.
14.21.3.5: ‘eos semet stoliditatis damnare cogeret, qui eum inertem elinguemque crediderant’ ← BM (VI, 9, ext. 3): ‘coegit eos stuporis semet ipsos damnare, qui eum stolidum crediderant’ (тех, кто считал его недалёким, [своими подвигами Кимон] заставил признать свою собственную глупость).
14.22.1.2 (1): ‘segnitiem exprobrando’ ← BM (VI, 2,2): ‘segnitiam… exprobrans’ (когда с высоты ростральной трибуны его ‘обвинили в нерасторопности’, консул дошёл до того, что заявил, будто бы ему нужен другой сенат).
14.22.1.2 (2): ‘in prima pedum parte’ ← BM (IX, 2, ext. 2): см. комм. к 14.39.39.9.